Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 150
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 150 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2a (önerme)Verilen derişimlerden dengeye ulaşıp ulaşılmadığını belirlemek için önerme yazma.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Verilen derişimlerle oran hesaplanıp Kc ile karşılaştırılır; eşitlik dengeyi gösterir.
- H₂ + I₂ ⇌ 2HI için anlık oranı [HI]²/([H₂][I₂]) biçiminde yaz.
- Oran 30 olduğunda sistemin dengede olduğunu belirten bir önerme oluştur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Verilen sıcaklıkta Qc değeri 30 değilse sistem dengede değildir. (Soruda verilen Kc = 30 değeri ve aynı sıcaklık esas alındığında geçerlidir.)
- Oranı yalnız derişimleri çarparak bulmak — ürün ve tepkenler farklı taraflarda, katsayılar üs olarak yazılır.
Kendini kontrol et: Önermendeki denge koşulu Qc = 30 eşitliğini içeriyor mu?
2a tablo I. DurumI. durumda dengeye ulaşılıp ulaşılmadığı ve nedeni.
Çözüm Yolu
4/(2·0,2) = 10 ≠ 30 olduğundan sistem dengede değildir.
- Tablonun I. Durum satırından derişimleri al: [H₂] = 2 M, [I₂] = 0,2 M, [HI] = 2 M; Kc = 30.
- Oranı [HI]²/([H₂][I₂]) ile hesapla: 2² / (2 · 0,2) = 4 / 0,4 = 10.
- Oranı Kc ile karşılaştır: 10 ≠ 30.
- Qc değerini 10 bulunca bunu Kc sanmak — verilen Kc 30 olduğundan denge sağlanmamıştır.
Kendini kontrol et: Hesapladığın 10, denge için verilen 30 değerine eşit mi?
2a tablo II. DurumII. durumda dengeye ulaşılıp ulaşılmadığı ve nedeni.
Çözüm Yolu
6²/(0,3·2) = 36/0,6 = 60 ≠ 30 olduğundan denge yoktur.
- Tablonun II. Durum satırından derişimleri al: [H₂] = 0,3 M, [I₂] = 2 M, [HI] = 6 M; Kc = 30.
- Oranı [HI]²/([H₂][I₂]) ile hesapla: 6² / (0,3 · 2) = 36 / 0,6 = 60.
- Oranı Kc ile karşılaştır: 60 ≠ 30.
- HI derişimini karesiz kullanmak — bu tepkimede HI katsayısı 2 olduğundan pay 36 olur.
Kendini kontrol et: 36 değerini 0,6 değerine böldüğünde 60 çıkıyor mu?
2a tablo III. DurumIII. durumda dengeye ulaşılıp ulaşılmadığı ve nedeni.
Çözüm Yolu
3²/(0,3·1) = 9/0,3 = 30 = Kc olduğundan sistem dengededir.
- Tablonun III. Durum satırından derişimleri al: [H₂] = 0,3 M, [I₂] = 1 M, [HI] = 3 M; Kc = 30.
- Oranı [HI]²/([H₂][I₂]) ile hesapla: 3² / (0,3 · 1) = 9 / 0,3 = 30.
- Oranı Kc ile karşılaştır: 30 = 30.
- Derişimler eşit olmadığı için denge yok demek — denge koşulu Qc ve Kc eşitliğidir.
Kendini kontrol et: Dengedeki H₂, I₂ ve HI derişimlerinin birbirine eşit olması gerekiyor mu?
2b (önerme)Dengede olmayan durumlarda ilerleme yönüne dair önerme yazma.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Sistem, oranı Kc değerine eşitleyecek yönde ilerler.
- Denge dışındaki durumlarda Qc değerini 30 ile karşılaştır.
- Qc < 30 için ürünler, Qc > 30 için tepkenler yönünde ilerleme öner.
Kabul edilebilir başka cevaplar: I. durumda sağa, II. durumda sola net ilerleme gerçekleşir. (Tablodaki Qc değerleri sırasıyla 10 ve 60 olarak hesaplandığında geçerlidir.)
- Büyük Qc değerini daha çok ürün oluşturmakla düzeltmek — ürün oluşumu oranı daha da büyütür.
Kendini kontrol et: Önerdiğin yöndeki değişim oranı 30 değerine yaklaştırıyor mu?
2b tablo I. DurumI. durumda dengeye ulaşmak için ilerleme yönü ve nedeni.
Çözüm Yolu
Oran Kc'den küçük olduğundan oranın artması için HI oluşmalıdır.
- Tablonun I. Durum satırından derişimleri al: [H₂] = 2 M, [I₂] = 0,2 M, [HI] = 2 M; Kc = 30.
- Oranı hesapla: 2² / (2 · 0,2) = 4 / 0,4 = 10.
- Oran (10) Kc'den (30) küçük; oranın artması için pay yani [HI] artmalıdır.
- Oran küçükken sola ilerleme seçmek — HI harcanırsa oran daha da küçülür.
Kendini kontrol et: Ürünler yönünde ilerlerken HI artıp H₂ ve I₂ azalıyor mu?
2b tablo II. DurumII. durumda dengeye ulaşmak için ilerleme yönü ve nedeni.
Çözüm Yolu
Oran Kc'den büyük olduğundan oranın azalması için HI harcanıp H₂ ve I₂ oluşmalıdır.
- Tablonun II. Durum satırından derişimleri al: [H₂] = 0,3 M, [I₂] = 2 M, [HI] = 6 M; Kc = 30.
- Oranı hesapla: 6² / (0,3 · 2) = 36 / 0,6 = 60.
- Oran (60) Kc'den (30) büyük; oranın azalması için HI harcanmalı, H₂ ve I₂ oluşmalıdır.
- 60 > 30 iken sağa ilerleme seçmek — HI oluşması oranı büyütür, dengeye yaklaştırmaz.
Kendini kontrol et: HI azalırken pay küçülüp tepkenler artarken payda büyüyor mu?
2b tablo III. DurumIII. durumda ilerleme yönü ve nedeni.
Çözüm Yolu
Oran Kc'ye eşit olduğundan net bir yön yoktur.
- Tablonun III. Durum satırından derişimleri al: [H₂] = 0,3 M, [I₂] = 1 M, [HI] = 3 M; Kc = 30.
- Oranı [HI]²/([H₂][I₂]) ile hesapla: 3² / (0,3 · 1) = 9 / 0,3 = 30.
- Oran Kc'ye eşit olduğundan ileri ve geri tepkime hızları eşittir.
- İlerleme yok ifadesini tepkimeler durdu şeklinde yorumlamak — dengede yalnız net derişim değişimi yoktur.
Kendini kontrol et: Net ilerleme yokken ileri ve geri tepkimeler eşit hızlarla sürebilir mi?
2cÖnermeleri sınıfta paylaşıp tartışarak çıkarımları yazma.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.