Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 152 — Soru Değerlendirme 1: Dengeye ulaşıp ulaşmama önermelerinin geçerliliğini açıklama.

Qc = Kc ise dengede olduğunu söyleyen önermeler geçerlidir; hesaplanan değerler bunu doğruladı. — I ve II durumlarda Qc ≠ Kc (denge yok), III'te Qc = Kc (denge) bulundu. — Denge ölçütünün aynı sıcaklıkta Qc = Kc olduğunu belirt. I. durumda 10 ≠ 30 ve II. durumda 50 ≠ 30 olduğundan dengeye ulaşılmadığını göster. III. durumda 30 = 30 olduğundan sistemin dengede olduğunu belirleyerek önermelerini değerlendir.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 152 — Soru Değerlendirme 2: Tepkime oranının dengeye gelme yönünü belirlemedeki etkisi.

Qc, Kc ile karşılaştırılır: Qc Kc tepkenler yönüne ilerler. — Sistem, Qc değerini Kc'ye eşitlemeye yönelir. — Anlık derişimlerden hesaplanan Qc değerini aynı sıcaklıktaki Kc ile karşılaştır. Qc Kc ise tepken oluşumunun oranı dengeye yaklaştırdığını açıkla. Qc = Kc olduğunda sistemin dengede olduğunu ve net ilerleme bulunmadığını belirt.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 152 — Soru Değerlendirme 3: Tepkime oranından denge ve yönün nasıl tespit edileceği.

Derişimlerle Qc hesaplanır, Kc ile kıyaslanır: eşitse denge; küçükse ürünler, büyükse tepkenler yönü. — Qc = Kc denge; Qc Kc geri yön. — Tepkime denklemindeki katsayıları üs yaparak ürün derişimleri çarpımını tepken derişimleri çarpımına böl. Bulduğun Qc'yi aynı sıcaklıktaki Kc ile karşılaştır. Eşitlikte denge, küçük değerde ürünler, büyük değerde tepkenler yönünü seç.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 152 — Soru Çalışma Yaprağı 1: 1280 °C'ta Br2 ⇌ 2Br için Qc hesaplayıp denge ve yön belirleme.

Qc = 2,4·10⁻³ > Kc = 1·10⁻³; denge yok, tepkenler yönüne (Br2 oluşumu) ilerler. — Qc = [Br]²/[Br2] = (1,2·10⁻²)²/(6·10⁻²) = 1,44·10⁻⁴/6·10⁻² = 2,4·10⁻³. Qc > Kc olduğundan geri yöne ilerler. — Verilenler: [Br2] = 6·10⁻² M, [Br] = 1,2·10⁻² M, Kc = 1·10⁻³. Tepkime oranı: Qc = [Br]^2 / [Br2]. Hesaplayalım: (1,2·10⁻²)^2 = 1,44·10⁻⁴; Qc = 1,44·10⁻⁴ / 6·10⁻² = 2,4·10⁻³. Karşılaştıralım: Qc = 2,4·10⁻³ > Kc = 1·10⁻³, yani tepkime dengede değil. Ürün fazla olduğundan tepkime geri yöne (tepkenler, Br2 oluşumu) ilerler.

Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 152

Sayfa 152 5 Çözümlü Madde

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 152 Cevapları

← Sayfa 151 Tüm Sayfalar Sayfa 153 →

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

4cTahminlerle verilen yönü karşılaştırıp hata nedenlerini yazarak geçerliliği sorgulama.

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Tahminler tabloyla uyumluysa geçerlidir; uyuşmazlık varsa oran-Kc karşılaştırması ya da hesapta hata yapılmış olabilir.

Çözüm Yolu

Qc < Kc ürünler, Qc > Kc tepkenler, Qc = Kc denge. Yanlış tahmin genellikle işlem veya karşılaştırma hatasından kaynaklanır.

Önceki tahminlerini tablodaki I: ürünler, II: tepkenler, III: denge sonuçlarıyla karşılaştır.
Uyuşmayan tahminlerde derişimlerin doğru okunup okunmadığını ve HI'nin karesinin alınıp alınmadığını denetle.
Qc ile Kc karşılaştırmasını yeniden yaparak hatanın işlemden mi, yön yorumundan mı kaynaklandığını açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tahminlerim doğruydu; 10 < 30 ürünleri, 50 > 30 tepkenleri, 30 = 30 dengeyi gösterir. (Öğrencinin önceki tahminlerinin üçü de tabloyla uyuşuyorsa geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar

Kendi tahminini incelemeden hatalı olduğunu yazmak — değerlendirme, yaptığın tahmin ile tablo arasındaki gerçek farka dayanmalıdır.

Kendini kontrol et: Yazdığım hata nedeni, tahminim ile tablodaki sonuç arasındaki farkı açıklıyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

Değerlendirme 1Dengeye ulaşıp ulaşmama önermelerinin geçerliliğini açıklama.

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Qc = Kc ise dengede olduğunu söyleyen önermeler geçerlidir; hesaplanan değerler bunu doğruladı.

Çözüm Yolu

I ve II durumlarda Qc ≠ Kc (denge yok), III'te Qc = Kc (denge) bulundu.

Denge ölçütünün aynı sıcaklıkta Qc = Kc olduğunu belirt.
I. durumda 10 ≠ 30 ve II. durumda 50 ≠ 30 olduğundan dengeye ulaşılmadığını göster.
III. durumda 30 = 30 olduğundan sistemin dengede olduğunu belirleyerek önermelerini değerlendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Önermelerimi Qc = Kc ölçütüne göre sınadım; yalnız III. durum dengededir. (Öğrenci önermelerinin geçerliliğini bu ölçüte dayanarak tartışıyorsa uygundur.)

Sık yapılan hatalar

Tüm maddelerin bulunmasını denge için yeterli görmek — dengeyi belirleyen derişimlerden hesaplanan Qc ile Kc eşitliğidir.

Kendini kontrol et: Önermem I ve II'yi denge dışında, III'ü dengede gösteriyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

Değerlendirme 2Tepkime oranının dengeye gelme yönünü belirlemedeki etkisi.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Qc, Kc ile karşılaştırılır: Qc < Kc ürünler yönüne, Qc > Kc tepkenler yönüne ilerler.

Çözüm Yolu

Sistem, Qc değerini Kc'ye eşitlemeye yönelir.

Anlık derişimlerden hesaplanan Qc değerini aynı sıcaklıktaki Kc ile karşılaştır.
Qc < Kc ise ürün oluşumunun, Qc > Kc ise tepken oluşumunun oranı dengeye yaklaştırdığını açıkla.
Qc = Kc olduğunda sistemin dengede olduğunu ve net ilerleme bulunmadığını belirt.

Sık yapılan hatalar

Qc'yi tek başına yorumlamak — yönü belirlemek için aynı sıcaklıktaki Kc ile karşılaştırmak gerekir.

Kendini kontrol et: Seçtiğim yön, Qc'yi Kc'ye yaklaştırıyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

Değerlendirme 3Tepkime oranından denge ve yönün nasıl tespit edileceği.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Derişimlerle Qc hesaplanır, Kc ile kıyaslanır: eşitse denge; küçükse ürünler, büyükse tepkenler yönü.

Çözüm Yolu

Qc = Kc denge; Qc < Kc ileri; Qc > Kc geri yön.

Tepkime denklemindeki katsayıları üs yaparak ürün derişimleri çarpımını tepken derişimleri çarpımına böl.
Bulduğun Qc'yi aynı sıcaklıktaki Kc ile karşılaştır.
Eşitlikte denge, küçük değerde ürünler, büyük değerde tepkenler yönünü seç.

Sık yapılan hatalar

Qc ile Kc'nin yerlerini karıştırmak — küçük veya büyük diye nitelediğin değer Qc olmalıdır.

Kendini kontrol et: Qc = Kc durumunu ileri veya geri yönden ayrı olarak denge diye belirttim mi?

Bu cevap faydalı mı?

Çalışma Yaprağı 11280 °C'ta Br₂ ⇌ 2Br için Qc hesaplayıp denge ve yön belirleme.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Qc = 2,4·10⁻³ > Kc = 1·10⁻³; denge yok, tepkenler yönüne (Br₂ oluşumu) ilerler.

Çözüm Yolu

Qc = [Br]²/[Br₂] = (1,2·10⁻²)²/(6·10⁻²) = 1,44·10⁻⁴/6·10⁻² = 2,4·10⁻³. Qc > Kc olduğundan geri yöne ilerler.

Verilenler: [Br₂] = 6·10⁻² M, [Br] = 1,2·10⁻² M, Kc = 1·10⁻³.
Tepkime oranı: Qc = [Br]^2 / [Br₂].
Hesaplayalım: (1,2·10⁻²)² = 1,44·10⁻⁴; Qc = 1,44·10⁻⁴ / 6·10⁻² = 2,4·10⁻³.
Karşılaştıralım: Qc = 2,4·10⁻³ > Kc = 1·10⁻³, yani tepkime dengede değil.
Ürün fazla olduğundan tepkime geri yöne (tepkenler, Br₂ oluşumu) ilerler.

Sık yapılan hatalar

10⁻²'nin karesini 10⁻² almak — üs de 2 ile çarpılarak 10⁻⁴ olur.
Br₂ oluşumunu ileri yön sanmak — verilen denklemde Br₂ tepkenler tarafındadır.

Kendini kontrol et: Br azalırken Br₂ artarsa Qc küçülerek 1·10⁻³'e yaklaşır mı?

Bu cevap faydalı mı?