Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 156
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 156 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-aTersinir tepkimelerin dengeye ulaşıp ulaşmadığının tepkime oranından bulunabileceği ifadesi
Çözüm Yolu
Qc, Kc ile karşılaştırılarak sistemin dengede olup olmadığı anlaşılır.
- Sistemin o anki derişimlerinden Qc hesaplandığını hatırla.
- Qc ile Kc eşitse denge, farklıysa denge dışı durum bulunduğunu belirleyerek D yaz.
- Qc değerini tek başına yeterli görmek — dengeyi belirlemek için aynı sıcaklıktaki Kc ile karşılaştırmalısın.
Kendini kontrol et: Qc = Kc ve Qc ≠ Kc durumlarını ayrı ayrı yorumlayabiliyor musun?
2-cBaşlangıçta ri ve rg büyüklük ilişkisi satırı
Çözüm Yolu
Tepkenler yönüne ilerleyen sistemde geri hız büyüktür, ürünler yönüne ilerleyen sistemde ileri hız büyüktür; dengede hızlar eşittir.
- Net ilerleme hangi yöndeyse o yöndeki tepkime hızı daha büyüktür; dengede hızlar eşittir.
- 1. durumda (Qc > Kc) tepkime tepkenlere ilerler; geri hız büyüktür: ri < rg.
- 2. durumda (Qc = Kc) sistem dengededir: ri = rg.
- 3. durumda (Qc < Kc) tepkime ürünlere ilerler; ileri hız büyüktür: ri > rg.
- Qc büyükken ileri hızın büyük olduğunu düşünmek — büyük Qc, net geri ilerlemeyi ve rg > ri ilişkisini gösterir.
Kendini kontrol et: Yazdığın üç hız ilişkisi önceki satırda belirlediğin net yönlerle uyumlu mu?
2-dDengeye ulaşma sürecinde ri değişimi satırı
Çözüm Yolu
Tepkenler yönüne ilerleyen sistemde tepken derişimi arttığından ri artar; ürünler yönüne ilerleyen sistemde tepkenler azaldığından ri azalır.
- İleri hız (ri) tepken derişimlerine bağlıdır; tepken derişimi artarsa ri artar.
- 1. durum tepkenler yönüne ilerler; tepken derişimleri arttığından ri artar.
- 2. durum zaten dengededir; derişimler sabit kaldığından ri değişmez.
- 3. durum ürünler yönüne ilerler; tepkenler harcandığından ri azalır.
- Başlangıçta küçük olan ileri hızın daha da azalacağını sanmak — tepkenler oluştukça ileri hız artarak geri hıza yaklaşır.
Kendini kontrol et: Birinci durumda oluşan CH₄ ve H₂S, ileri tepkime hızını hangi yönde değiştirir?
2-eDengeye ulaşma sürecinde rg değişimi satırı
Çözüm Yolu
Tepkenler yönüne ilerleyen sistemde ürün derişimi azaldığından rg azalır; ürünler yönüne ilerleyen sistemde ürünler arttığından rg artar.
- Geri hız (rg) ürün derişimlerine bağlıdır; ürün derişimi azalırsa rg azalır.
- 1. durum tepkenler yönüne ilerler; ürünler harcandığından rg azalır.
- 2. durum dengededir; derişimler sabit olduğundan rg değişmez.
- 3. durum ürünler yönüne ilerler; ürün derişimi arttığından rg artar.
- Geri hızın değişimini tepken derişimleriyle açıklamak — geri tepkimenin başlangıç maddeleri ileri tepkimenin ürünleridir.
Kendini kontrol et: Üçüncü durumda CS₂ ve H₂ biriktikçe geri hızın neden arttığını açıklayabiliyor musun?
1-bTepkime oranının bir tepkime için sabit değer olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Tepkime oranı derişimlere bağlıdır ve tepkime ilerledikçe değişir. Sabit olan denge sabiti Kc'dir.
- Qc ifadesinde o andaki derişimlerin bulunduğunu belirle.
- Tepkime ilerlerken derişimler değişebildiği için Qc sabit değildir; ifadeyi Y olarak işaretle.
- Qc ile Kc'yi karıştırmak — belirli sıcaklıkta sabit olan Kc'dir.
Kendini kontrol et: Ürün derişimi artıp tepken derişimi azalınca Qc aynı kalır mı?
1-cQc = Kc iken ileri tepkime hızının geri tepkime hızına eşit olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Qc = Kc denge halidir; dengede ileri ve geri tepkime hızları eşittir.
- Qc = Kc eşitliğinin denge durumunu gösterdiğini belirle.
- Dinamik dengede ileri ve geri hızlar eşit olduğundan D yaz.
- Dengede iki hızın da sıfır olduğunu düşünmek — tepkimeler eşit hızlarla sürer.
Kendini kontrol et: İleri ve geri hızlar eşitken derişimlerin neden sabit kaldığını açıklayabiliyor musun?
1-dTepkime oranı denge sabitine eşitse sistemin dengede olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Qc = Kc olduğunda sistem dengededir ve net değişim olmaz.
- Denge koşulunun Qc = Kc olduğunu hatırla.
- Verilen eşitlik bu koşulu sağladığı için ifadeyi D olarak işaretle.
- Dengeyi tepken ve ürün derişimlerinin eşitliği sanmak — eşit olması gereken ileri ve geri hızlardır.
Kendini kontrol et: Denge koşulunu derişimlerin eşitliğine gerek duymadan Qc ve Kc ile yazabiliyor musun?
1-eQc < Kc iken dengeye ulaşmak için tepkenler yönüne ilerlenmesi gerektiği ifadesi
Çözüm Yolu
Qc < Kc ise Qc'nin artması gerekir; bu yüzden tepkime ürünler yönüne ilerler.
- Qc < Kc durumunda oranın denge değerine ulaşmak için artması gerektiğini belirle.
- Ürün oluşumu oranı artırdığından doğru yön ürünlerdir; verilen ifadeye Y yaz.
- Küçük Qc için tepkenler yönünü seçmek — bu yön Qc değerini daha da küçültür.
Kendini kontrol et: Ürün miktarının artması ve tepken miktarının azalması Qc'yi nasıl değiştirir?
1-fQc > Kc iken dengeye ulaşmak için ürünler yönüne ilerlenmesi gerektiği ifadesi
Çözüm Yolu
Qc > Kc ise Qc'nin azalması gerekir; bu yüzden tepkime tepkenler yönüne ilerler.
- Qc > Kc durumunda oranın azalması gerektiğini belirle.
- Ürünler harcanıp tepkenler oluştuğunda Qc küçülür; verilen ürünler yönü ifadesine Y yaz.
- Büyük Qc için ürünler yönünü seçmek — ürün oluşması oranı denge değerinden daha da uzaklaştırır.
Kendini kontrol et: Tepkenler yönüne ilerlemede Qc'nin payı ve paydası nasıl değişir?
1-gGazlarda Qc > Kc iken ileri hızın geri hızdan küçük olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Qc > Kc iken tepkime tepkenler yönüne ilerler; bu nedenle ri < rg olur.
- Qc > Kc olduğunda net ilerlemenin tepkenler yönünde olduğunu belirle.
- Bu yönde net ilerleme için geri hız ileri hızdan büyük olmalıdır; D yaz.
- Net geri ilerlemeyi ileri tepkimenin durması sanmak — iki tepkime sürer, ancak geri hız daha büyüktür.
Kendini kontrol et: rg > ri eşitsizliği net olarak hangi türlerin oluştuğunu gösterir?
2-aGrafikteki üç durum için denge durumu satırı
Çözüm Yolu
Grafiğe göre 1. durumda Qc > Kc, 2. durumda Qc = Kc, 3. durumda Qc < Kc olarak okunur. Çubuk yükseklikleri tahmini okunmuştur.
- Grafikte her durumda mavi Qc çubuğunu turuncu Kc çubuğuyla karşılaştır; Kc sıcaklık değişmediği için her durumda aynıdır.
- 1. durumda Qc çubuğu Kc'den yüksek: Qc > Kc, dengede değil.
- 2. durumda iki çubuk yaklaşık eşit: Qc = Kc, dengede.
- 3. durumda Qc çubuğu Kc'den kısa: Qc < Kc, dengede değil.
- Üç boyutlu grafikte yalnız üst kenarların sayfadaki konumunu karşılaştırmak — çubukların kendi tabanlarından yüksekliklerini incelemelisin.
Kendini kontrol et: Her iki çubuğun aynı yüksekliği gösterdiği tek durumun ikinci durum olduğunu doğrulayabiliyor musun?
2-bDengede değilse dengeye ulaşma yönü satırı
Çözüm Yolu
Qc > Kc ise tepkenler yönüne, Qc < Kc ise ürünler yönüne ilerlenir. Dengedeki durumda yön yoktur.
- Grafikte her durum için mavi (Qc) ve turuncu (Kc) çubukların yüksekliklerini karşılaştır.
- 1. durumda Qc > Kc: oranın azalması için ürünler harcanmalı, yön tepkenlerdir.
- 2. durumda Qc = Kc: sistem dengede olduğundan yön yazılmaz.
- 3. durumda Qc < Kc: oranın artması için ürün oluşmalı, yön ürünlerdir.
- Dengedeki ikinci durum için tek bir net yön seçmek — ileri ve geri tepkimeler eşit hızla sürer.
Kendini kontrol et: Birinci ve üçüncü durumlarda seçtiğin yönler Qc'yi Kc'ye yaklaştırıyor mu?