Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 173
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 173 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3.çHacim değişikliğinin denge sabiti Kc üzerindeki etkisi var mı, açıklama
Çözüm Yolu
Kc yalnızca sıcaklığa bağlıdır; sabit sıcaklıkta hacim veya basınç değişimi Kc değerini değiştirmez.
- Önceki sayfadaki işlemde sıcaklığın sabit olduğunu belirle.
- Kc yalnız sıcaklıkla değiştiğinden hacim artışının Kc değerini değiştirmediğini yaz.
- Basınç azalması Kc değerini azaltır demek — basınç değişimi tek başına denge sabitini değiştirmez.
Kendini kontrol et: Yeni dengede farklı derişimler aynı Kc değerini sağlayabilir mi?
DeğerlendirmeDengedeki sistemin basıncı azaltılır veya artırılırsa sistemin tepkisini Le Chatelier ile açıkla
Çözüm Yolu
Mol sayıları eşitse basınç değişimi dengeyi etkilemez. Sıcaklık sabitse Kc değişmez.
- Basınç değişiminin sabit sıcaklıkta hacim değiştirilerek yapıldığını kabul et.
- Basınç artışında gaz mol sayısı az, basınç azalışında gaz mol sayısı çok olan yönü seç.
- İki tarafta gaz mol sayıları eşitse denge kayması olmadığını ekle.
- Her basınç artışını geri yönle eşleştirmek — az gaz içeren taraf ürünler de olabilir.
- Sabit hacimde inert gaz eklemeyi sıkıştırmayla aynı saymak — denge gazlarının kısmi basınçları aynı biçimde değişmez.
Kendini kontrol et: Tepkimenin iki tarafındaki gaz katsayılarını karşılaştırmadan yön seçtin mi?
4.aH₂+Cl₂⇌2HCl sisteminin hacmi azaltılınca hangi yöne ilerler, basınçla ilişkilendir
Çözüm Yolu
Hacim azalınca toplam basınç artar; ancak gaz mol sayısı iki yanda da 2'dir, basıncı değiştirecek yön yoktur, bu yüzden denge bozulmaz.
- H₂ ve Cl₂ katsayılarını topla: girenlerde 1 + 1 = 2 mol gaz vardır.
- Ürünlerdeki 2 mol HCl ile karşılaştır; gaz mol sayıları eşittir.
- Hacim azalması basıncı artırsa da denge hiçbir yöne kaymaz sonucuna ulaş.
- Basınç artınca her tepkime geri kayar demek — yön, gaz katsayıları toplamına bağlıdır.
Kendini kontrol et: Her iki yönde de toplam gaz katsayısı 2 mi?
4.bMaddelerin basınçlarındaki değişimi grafikte göster
Çözüm Yolu
Hacim küçülünce her gazın kısmi basıncı artar; denge kaymadığı için sonrasında değişmez.
- Tepkime H₂(g) + Cl₂(g) ⇌ 2HCl(g); t1 anında sabit sıcaklıkta hacim azaltılıyor, basınç grafiği isteniyor.
- Gaz mol sayılarını karşılaştır: girenlerde 1 + 1 = 2 mol, ürünlerde 2 mol gaz var; iki taraf eşit.
- Hacim küçülünce her gazın kısmi basıncı aynı oranda artar; bu yüzden t1'de üç çizgi de birden yukarı sıçrar.
- Mol sayıları eşit olduğundan basınç artışı dengeyi bir yöne kaydırmaz; Qc yine Kc'ye eşittir.
- Sıçramanın ardından her çizgiyi yeni basıncında yatay sürdür.
- Sıçramadan sonra eğri çizmek — denge kaymadığından basınçlarda ek değişim olmaz.
Kendini kontrol et: Üç basıncın artış oranı aynı ve sıçrama sonrası çizgileri yatay mı?
4.c.PH2H₂ basıncı artar, azalır ya da değişmez
Çözüm Yolu
Hacim azaldığı için kısmi basınç artar ve denge kaymadığından yüksek kalır.
- Hacim azalmasının H₂ basıncını artırdığını belirle.
- Gaz mol sayıları eşit olduğundan denge kaymaz; H₂ basıncı yüksek değerinde kalır.
- Denge kaymadığı için basınç değişmez demek — hacim azalması basıncı doğrudan artırır.
Kendini kontrol et: H₂ miktarı sabitken daha küçük hacim daha yüksek basınç oluşturuyor mu?
4.c.PCl2Cl₂ basıncı artar, azalır ya da değişmez
Çözüm Yolu
Hacim azaldığı için kısmi basınç artar ve denge kaymadığından yüksek kalır.
- Sabit sıcaklıkta hacim küçülmesinin Cl₂ basıncını yükselttiğini belirle.
- Denge kayması olmadığından Cl₂ miktarı değişmez; basınç için artar yaz.
- Cl₂ basıncını tepkime yönüyle açıklamak — burada basınç artışının nedeni hacmin küçülmesidir.
Kendini kontrol et: Son Cl₂ basıncı grafikte başlangıç değerinin üstünde mi?
4.c.PHClHCl basıncı artar, azalır ya da değişmez
Çözüm Yolu
Hacim azaldığı için kısmi basınç artar ve denge kaymadığından yüksek kalır.
- Hacim azalınca HCl basıncının da aniden arttığını belirle.
- Denge iki yönden birine kaymadığından bu yüksek basıncın korunduğunu yaz.
- Ürün tarafı olduğu için HCl basıncı farklı davranır sanmak — hacim değişimi tüm gazları aynı oranda etkiler.
Kendini kontrol et: HCl miktarı değişmeden basıncının artması hacim ilişkisiyle uyumlu mu?
4.çBu değişikliğin Kc üzerindeki etkisi var mı
Çözüm Yolu
Kc yalnızca sıcaklığa bağlıdır; sıcaklık sabit tutulduğu için değişmez.
- İşlemin sabit sıcaklıkta gerçekleştirildiğini belirle.
- Kc yalnız sıcaklığa bağlı olduğundan hacim azalmasının Kc üzerinde etkisi olmadığını yaz.
- Bütün basınçlar arttığı için Kc artar demek — denge bağıntısındaki oran değişmez.
Kendini kontrol et: HCl derişimi karesinin H₂ ve Cl₂ derişimleri çarpımına oranı aynı kalıyor mu?
5.aMgCO₃⇌MgO+CO₂ sisteminde hacim artırılınca denge hangi yöne ilerler, gerekçeli
Çözüm Yolu
Hacim artınca CO₂ basıncı düşer. Sistem basıncı artırmak için gaz mol sayısı artan yöne, yani CO₂ oluşan ileri yöne kayar.
- MgCO₃ ve MgO katılarını gaz mol sayısı hesabına katma.
- Hacim artışıyla tek gaz olan CO₂ basıncının azaldığını belirle.
- CO₂ üreterek basıncı artıran ileri yönü seç.
- Katıların katsayılarını gaz mol sayısına eklemek — basınç etkisinde yalnız gazları karşılaştırmalısın.
Kendini kontrol et: İleri tepkime azalan CO₂ basıncını yükseltecek gazı üretiyor mu?
5.bYeniden dengede sistemin basıncı artar, azalır, değişmez gerekçeyle
Çözüm Yolu
Denge basıncı yalnızca CO₂ gazının basıncıdır ve sabit sıcaklıkta Kp = P(CO₂) sabittir; bu yüzden ilk basınç değerine geri döner.
- Sistemin gaz basıncını yalnız CO₂ gazının oluşturduğunu belirle.
- Her iki katı faz varken Kp = P(CO₂) olduğunu yaz.
- Sıcaklık sabit olduğundan yeni dengedeki basıncın başlangıç değerine döndüğünü belirt.
- Ani basınç düşüşünü son denge basıncı saymak — CO₂ oluşumu basıncı denge değerine geri getirir.
Kendini kontrol et: Her iki katı faz mevcutken sabit Kp farklı bir son CO₂ basıncına izin verir mi?