Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 176
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 176 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4.aPCl₃+Cl₂⇌PCl₅+ısı sisteminde sıcaklık artırılınca hangi yöne ilerler, gerekçeli
Çözüm Yolu
Tepkime ekzotermiktir. Sıcaklık artınca sistem sıcaklığı düşürmek için ısı alan endotermik yöne, yani geri yöne kayar.
- Isının ürün tarafında bulunduğunu belirle; ileri tepkime ekzotermiktir.
- Sıcaklık artınca sistem eklenen ısıyı tüketen geri yöne kayar.
- Sıcaklık artınca daima ürünlere kayar demek — yönü belirlemek için ısının denklemdeki yerine bak.
Kendini kontrol et: Geri tepkime ilerlediğinde ısı tüketiliyor mu?
5.ileriİleri tepkime hızının ilk dengeye göre değişimi
Çözüm Yolu
Sıcaklık düşük olduğundan yeni dengede her iki hız da ilk dengedekinden küçüktür.
- Sıcaklık azalınca ileri tepkimenin hız sabitinin küçüldüğünü belirle.
- Yeni dengede N₂ ve H₂ derişimleri de azaldığından ileri hızın ilk dengeye göre azaldığını yaz.
- Denge ileri kaydığı için ileri hız arttı demek — kayma yönü, ilk dengeye göre hız büyüklüğünü göstermez.
Kendini kontrol et: Hem sıcaklık hem giren derişimleri azalırken ileri hız artabilir mi?
5.geriGeri tepkime hızının ilk dengeye göre değişimi
Çözüm Yolu
Sıcaklık düşük olduğundan yeni dengede geri hız da ilk dengedekinden küçüktür.
- Yeni dengede ileri ve geri tepkime hızlarının eşit olması gerektiğini hatırla.
- Soğutmayla ileri hız ilk dengeye göre azaldığından geri hızın da azaldığını belirle.
- NH₃ arttığı için geri hız kesin artar demek — sıcaklık azalmasının hız sabitine etkisini de dikkate al.
Kendini kontrol et: Yeni dengede geri hız, azalan ileri hızla eşit olmalı mı?
5.KcKc değerinin ilk dengeye göre değişimi
Çözüm Yolu
Ekzotermik tepkimede sıcaklık düşünce Kc artar.
- Kc = [NH₃]²/([N₂][H₂]³) bağıntısını yaz.
- Soğutma NH₃ derişimini artırıp giren derişimlerini azalttığından Kc değerinin arttığını belirle.
- Sıcaklık azalınca Kc de azalır demek — ekzotermik tepkimelerde sıcaklık düşünce Kc artar.
Kendini kontrol et: Yeni dengede bağıntının payı artarken paydası azalıyor mu?
Değerlendirme.1Dengedeki endotermik sistemde sabit hacimde sıcaklık değişimine sistemin tepkisi, Le Chatelier
Çözüm Yolu
Böylece Kc sıcaklıkla doğru orantılı değişir: artan sıcaklıkta artar, azalan sıcaklıkta azalır.
- Endotermik tepkimede ısıyı giren tarafında düşün.
- Sıcaklık artışında eklenen ısıyı tüketmek için ürünlere kaymayı belirt.
- Sıcaklık azalışında ısı üretmek için girenlere kaymayı belirt.
- Isınmayı her tepkimede geri yönle eşleştirmek — endotermik tepkimede ileri yön ısı tüketir.
Kendini kontrol et: Önerdiğin kayma, uygulanan sıcaklık değişimini azaltıyor mu?
Değerlendirme.2Dengedeki ekzotermik sistemde sabit hacimde sıcaklık değişimine sistemin tepkisi, Le Chatelier
Çözüm Yolu
Kc sıcaklıkla ters orantılı değişir: sıcaklık artınca azalır, sıcaklık düşünce artar.
- Ekzotermik tepkimede ısıyı ürün tarafında düşün.
- Sıcaklık artınca sistemin ısı tüketen geri yöne kaydığını belirt.
- Sıcaklık azalınca sistemin ısı veren ileri yöne kaydığını belirt.
- Sıcaklık değişimini pekiştiren yönü seçmek — Le Chatelier ilkesinde sistem uygulanan değişimi azaltacak yönde kayar.
Kendini kontrol et: Soğutma karşısında seçtiğin yön ısı açığa çıkarıyor mu?
4.bMadde derişimlerindeki değişimi grafikte göster
Çözüm Yolu
Geri yönde PCl₅ harcanır, PCl₃ ve Cl₂ oluşur; denge kurulunca derişimler sabitlenir.
- Tepkime PCl₃(g) + Cl₂(g) ⇌ PCl₅(g) + ısı; ileri yön ekzotermiktir. t1'de sabit hacimde sıcaklık artırılıyor.
- Le Chatelier: sıcaklık artınca sistem ısıyı harcayan endotermik yöne, yani geri yöne kayar.
- Geri yönde PCl₅ harcanır, PCl₃ ve Cl₂ oluşur; t1–t2 arasında [PCl₅] eğriyle azalır, [PCl₃] ve [Cl₂] eğriyle artar.
- t2 anından sonra yeni dengeyi göstermek için üç eğriyi de yatay sürdür.
- Sıcaklık değişiminde derişimleri aniden sıçratmak — sabit hacimde derişimler tepkime ilerledikçe sürekli değişir.
Kendini kontrol et: t2 sonrasında tüm derişimleri sabit gösterdin mi?
4.c.PCl3PCl₃ derişiminin değişimi
Çözüm Yolu
Geri yönde PCl₃ oluşur.
- Sıcaklık artınca ısı tüketen geri tepkimenin baskınlaştığını belirle.
- Geri tepkimede PCl₃ oluştuğundan derişiminin arttığını yaz.
- PCl₃ giren olduğu için azalır demek — geri yönde giren maddeler oluşur.
Kendini kontrol et: Geri yöndeki denklemde PCl₃ hangi tarafta bulunur?
4.c.Cl2Cl₂ derişiminin değişimi
Çözüm Yolu
Geri yönde Cl₂ oluşur.
- Ekzotermik sistemin sıcaklık artışına geri yöne kayarak karşılık verdiğini belirle.
- PCl₅ parçalanırken Cl₂ oluştuğunu görerek derişiminin arttığını yaz.
- Gazların hepsinin aynı yönde değiştiğini düşünmek — Cl₂ oluşurken PCl₅ tüketilir.
Kendini kontrol et: Bir mol PCl₅ parçalandığında Cl₂ miktarı artar mı?
4.c.PCl5PCl₅ derişiminin değişimi
Çözüm Yolu
Geri yönde PCl₅ harcanır.
- Sıcaklık artışının dengeyi ısı tüketen geri yöne kaydırdığını belirle.
- Geri yönde PCl₅ harcandığından derişiminin azaldığını yaz.
- Isınmayı ürün artışıyla eşleştirmek — bu tepkimede ısı ürün olduğundan PCl₅ azalır.
Kendini kontrol et: Denge geri kayarken PCl₅ oluşuyor mu, harcanıyor mu?
4.çSıcaklık artırmanın Kc üzerinde etkisi var mı, açıklama
Çözüm Yolu
Ekzotermik tepkimede sıcaklık Kc ile ters orantılıdır; sıcaklık artınca ürün azalıp girenler artar, Kc küçülür.
- Denge bağıntısını Kc = [PCl₅]/([PCl₃][Cl₂]) olarak yaz.
- Sıcaklık artınca PCl₅ azalırken PCl₃ ve Cl₂ arttığından yeni Kc değerinin küçüldüğünü belirle.
- Her etkide Kc sabittir demek — sıcaklık değişmesi denge sabitini değiştirir.
Kendini kontrol et: Pay küçülüp payda büyüdüğünde denge bağıntısının değeri nasıl değişir?
5.N2N₂ derişiminin ilk dengeye göre değişimi
Çözüm Yolu
Tepkime ekzotermik; sıcaklık düşünce ileri yöne kayar, N₂ tüketilir.
- Isı ürün tarafında olduğundan soğutmanın dengeyi ileri kaydırdığını belirle.
- İleri yönde N₂ tüketildiği için derişiminin azaldığını yaz.
- Soğutmanın daima girenleri artırdığını düşünmek — ekzotermik ileri tepkime soğutmayla desteklenir.
Kendini kontrol et: NH₃ oluşurken N₂ tüketiliyor mu?
5.H2H₂ derişiminin ilk dengeye göre değişimi
Çözüm Yolu
İleri yöne kayışta H₂ tüketilir.
- Sıcaklık azalınca sistemin ısı açığa çıkaran ileri yöne kaydığını belirle.
- İleri yönde H₂ tüketildiğinden yeni dengede derişiminin azaldığını yaz.
- H₂ katsayısı büyük olduğu için arttığını düşünmek — katsayı, tüketilme miktarını belirtir.
Kendini kontrol et: Bir mol N₂ harcanırken kaç mol H₂ harcanır?
5.NH3NH₃ derişiminin ilk dengeye göre değişimi
Çözüm Yolu
İleri yöne kayışta NH₃ oluşur.
- Soğutmanın ekzotermik ileri tepkimeyi desteklediğini belirle.
- İleri yönde NH₃ oluştuğundan yeni dengede derişiminin arttığını yaz.
- Sıcaklık azalınca bütün derişimler azalır demek — sabit hacimde değişimi denge yönü belirler.
Kendini kontrol et: Isı açığa çıkaran yönde NH₃ üretiliyor mu?