Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 238
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 238 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-1Titrasyonun derişimi bilinmeyen çözeltinin derişimini bulmak için yapıldığı ifadesi
Çözüm Yolu
Titrasyon, derişimi bilinen çözelti ile bilinmeyenin derişimini bulma yöntemidir.
- Titrasyonda derişimi bilinen çözeltinin hangi amaçla kullanıldığını hatırla.
- Bilinmeyen derişimi belirleme amacı ifadeyle örtüştüğü için D yaz.
- Titrasyonu yalnız renk belirleme işlemi sanmak — renk değişimi bilinmeyen derişimin hesaplanmasına yardımcı olur.
Kendini kontrol et: Titrasyon sonunda hesaplanan büyüklüğün bilinmeyen çözeltinin derişimi olduğunu belirledim mi?
1-2pH 7'nin üzerinde renk değiştiren indikatörde dönüm noktasında H+ ve OH- mol sayıları eşit olur ifadesi
Çözüm Yolu
pH 7'nin üstünde renk değişiyorsa o anda ortamda fazla OH- vardır; mol sayıları eşit değildir, eşitlik pH 7'de olur.
- 25 °C’ta pH 7 üzerindeki çözeltinin bazik olduğunu belirle.
- Bazik ortamda OH⁻ fazlası bulunduğundan H⁺ ve OH⁻ miktarları eşit değildir; Y yaz.
- Her dönüm noktasını eş değerlik noktasıyla aynı sanmak — indikatörün renk değiştirdiği pH farklı olabilir.
Kendini kontrol et: pH 7’den büyükken ortamda hangi iyonun fazla olması gerekir?
1-325 derecede eş değerlik noktasında pH 7 olur ifadesi
Çözüm Yolu
Güçlü asit ile güçlü bazın tepkimesinde oluşan tuz nötrdür; 25 °C'ta eş değerlikte pH = 7'dir.
- Sorunun kuvvetli asit ile kuvvetli baz titrasyonuna ait olduğunu belirle.
- 25 °C’ta eş değerlikte nötr çözelti oluştuğundan pH 7 olur; D yaz.
- Eş değerlik pH’sını her titrasyonda 7 kabul etmek — burada kuvvetli asit ve kuvvetli baz koşulu vardır.
Kendini kontrol et: pH 7 sonucunu 25 °C ve kuvvetli asit–kuvvetli baz koşullarıyla ilişkilendirdim mi?
1-4Eş değerlik noktasının doğrudan gözlemlenebilmesi ifadesi
Çözüm Yolu
Eş değerlik noktası doğrudan gözlenemez; indikatör rengi veya pH metre ile dolaylı olarak belirlenir.
- Eş değerlik noktasının nötrleşmenin tamamlandığı teorik nokta olduğunu hatırla.
- Bu nokta indikatör veya ölçüm araçlarıyla dolaylı belirlendiğinden doğrudan gözlenebilir ifadesine Y yaz.
- Renk değişimini eş değerliğin doğrudan gözlemi saymak — gözlenen olay indikatörün dönüm noktasıdır.
Kendini kontrol et: Doğrudan gördüğüm olayın renk değişimi olduğunu ayırt ettim mi?
1-5İndikatörün renk değiştirdiği noktaya eş değerlik noktası denir ifadesi
Çözüm Yolu
İndikatörün renk değiştirdiği noktaya dönüm noktası denir. Eş değerlik noktası mol sayılarının eşit olduğu noktadır.
- İndikatörün renk değiştirdiği anın dönüm noktası olarak adlandırıldığını hatırla.
- İfadede bu ana eş değerlik noktası denildiği için Y yaz.
- İki noktayı aynı adla kullanmak — dönüm noktası renk değişimiyle, eş değerlik ise nötrleşme oranıyla tanımlanır.
Kendini kontrol et: Renk değişiminin adını dönüm noktası olarak düzelttim mi?
1-6İndikatör seçiminde renk değiştirme aralığının önemli olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
İndikatörün renk değiştirdiği pH aralığı eş değerlik pH'sına yakın ve eğrinin dik bölgesinde olmalıdır.
- İndikatörün renk değiştirme aralığını titrasyon eğrisinin dik bölgesiyle karşılaştır.
- Bu aralık uygun seçilmezse dönüm noktası eş değerlikten uzaklaşacağından ifadeye D yaz.
- İndikatörü yalnız rengine göre seçmek — renk değiştirdiği pH aralığı titrasyon eğrisine uygun olmalıdır.
Kendini kontrol et: Seçilen indikatörün aralığı eş değerlik çevresindeki dik değişime denk geliyor mu?
1-7Titrasyonların hacim ölçümüne dayanan analiz yöntemi olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Titrasyonda harcanan çözelti hacmi ölçülür; bu nedenle hacim ölçümüne dayanan (volumetrik) bir analiz yöntemidir.
- Titrasyonda büretten harcanan çözelti hacminin ölçüldüğünü hatırla.
- Derişim hesabı ölçülen hacme dayandığından ifadeye D yaz.
- Titrasyonu kütle ölçümüne dayandırmak — bu işlemde temel ölçüm harcanan çözelti hacmidir.
Kendini kontrol et: Büretten okunan büyüklüğün hacim olduğunu belirttim mi?
2a25 mL yağ çözücüyü nötrleştiren 50 mL 0,1 M HCl ile NaOH derişimini hesaplama ve etiketi doğrulama
Çözüm Yolu
n(HCl)=0,1 x 0,050=0,005 mol=n(NaOH). M(NaOH)=0,005/0,025=0,2 M. Bu değer etiketteki 0,3 M'dan düşüktür.
- Verilenler: 25 mL NaOH numunesi, 50 mL 0,1 M HCl harcandı; istenen NaOH derişimi.
- HCl mol sayısı: n = 0,1 M x 0,050 L = 0,005 mol.
- HCl ile NaOH 1:1 tepkimeye girer, bu yüzden NaOH da 0,005 mol olur.
- NaOH derişimi: M = 0,005 mol / 0,025 L = 0,2 M.
- Hesaplanan 0,2 M değerini etiketteki 0,3 M ile karşılaştırarak etiketin doğru olmadığını belirt.
- NaOH molünü 0,075 L’ye bölmek — ürünün başlangıç derişimi için alınan numunenin 0,025 L hacmi kullanılmalıdır.
Kendini kontrol et: Etiket doğru olsaydı 25 × 0,3 / 0,1 = 75 mL HCl gerekmez miydi?
2bPembeden renksize geçişte musluğun kapatılma nedeni ve indikatör anının H₃O+ ile OH- ilişkisi
Çözüm Yolu
Fenolftalein pH 8,2–10,0 aralığında pembeden renksize döner. Gözlemlenen dönüm noktası ile eş değerlik noktası arasındaki hacim farkı bir damladan küçük olduğundan fazladan HCl eklememek için musluk kapatılır ve hesaplamada H₃O⁺ ile OH⁻ mol sayıları yaklaşık eşit kabul edilir.
- Erlenmayerdeki bazik NaOH çözeltisi fenolftalein ile pembe renktedir; büretten HCl eklendikçe OH⁻ iyonları nötralleşir.
- Rengin pembeden tam renksizleştiği an indikatörün dönüm noktasıdır; fazladan HCl ekleyip hacim ve derişim hesabını bozmamak için musluk hemen kapatılır.
- Eş değerlik noktasında n(H₃O⁺) = n(OH⁻) eşitliği sağlanır ve tam nötralleşme gerçekleşir.
- Fenolftaleinin dönüm noktası eş değerlik noktasına çok yakın olduğundan bu anda pratikte n(H₃O⁺) ≈ n(OH⁻) kabul edilerek hesaplama yapılır.
- İndikatörün renk değiştirdiği ana eş değerlik noktası demek — gözlemlenen renk değişimi dönüm noktasıdır, eş değerlik noktası kuramsal eşitlik anıdır.
- Renk açıldıktan sonra da asit eklemeye devam etmek — fazladan harcanan HCl hacmi NaOH derişiminin gerçekte olduğundan büyük hesaplanmasına yol açar.
Kendini kontrol et: Musluk geç kapatılırsa okunan HCl hacminin ve hesaplanan NaOH derişiminin nasıl değişeceğini kontrol ettin mi?