Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 254
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 254 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.24 Etkinlik 3aSıcaklık artışının Ca(IO₃)₂ çözünürlüğüne etkisi.
Çözüm Yolu
Çözünürlük 0 °C'de 2,3·10⁻³, 20 °C'de 6,2·10⁻³, 40 °C'de 1,3·10⁻² mol/L olup sıcaklıkla artıyor.
- İstenen: Sıcaklık artınca Ca(IO₃)₂ çözünürlüğünün değişimi; önceki sayfadaki Ca(IO₃)₂ tablosunun çözünürlük satırı incelenir.
- 0 °C'de 2,3·10⁻³, 20 °C'de 6,2·10⁻³, 40 °C'de 1,3·10⁻² mol/L okunur.
- 1,3·10⁻² = 13·10⁻³ olduğundan değerler sıcaklıkla büyümektedir.
- 1,3·10⁻² değerini en küçük sanmak — bilimsel gösterimleri aynı onluk üsse çevirerek karşılaştır.
Kendini kontrol et: 2,3·10⁻³ < 6,2·10⁻³ < 13·10⁻³ sıralaması sıcaklık artışını izliyor mu?
2.24 Etkinlik 4c EndotermikEndotermik çözünmeyi Le Chatelier ile açıklama.
Çözüm Yolu
Endotermik çözünmede ısı girdi gibidir. Isı artışı etkisini azaltmak için denge ısı alan yöne, yani çözünmeye ilerler.
- Endotermik çözünme denkleminde ısıyı girenler tarafına yerleştir.
- Le Chatelier ilkesine göre eklenen ısıyı tüketen çözünme yönünün desteklendiğini belirle.
- Daha fazla katı çözündüğünden çözünürlüğün arttığı sonucuna ulaş.
- Isı artışında dengeyi girenlere kaydırmak — endotermik çözünmede ısıyı tüketen yön ürünler yönüdür.
Kendini kontrol et: Seçtiğim denge yönü eklenen ısıyı tüketiyor mu?
2.24 Etkinlik 4c EkzotermikEkzotermik çözünmeyi Le Chatelier ile açıklama.
Çözüm Yolu
Ekzotermik çözünmede ısı üründür. Sıcaklık artışını azaltmak için denge ters yöne, çökelmeye kayar.
- Ekzotermik çözünme denkleminde ısıyı ürünler tarafına yerleştir.
- Le Chatelier ilkesine göre eklenen ısıyı tüketen çökelme yönünün desteklendiğini belirle.
- Çözeltiye geçen tuz miktarı azaldığından çözünürlüğün azaldığı sonucuna ulaş.
- Isı artınca ısı veren çözünme yönünü seçmek — denge artan ısıyı tüketen ters yöne kayar.
Kendini kontrol et: Çökelme yönüne kayma, çözeltideki iyonların azalmasıyla tutarlı mı?
2.24 Etkinlik 3bSıcaklık artışının CaCrO₄ çözünürlüğüne etkisi.
Çözüm Yolu
Çözünürlük 0,29, 0,14 ve 0,09 mol/L olarak sıcaklıkla düşüyor.
- İstenen: Sıcaklık artınca CaCrO₄ çözünürlüğünün nasıl değiştiği; önceki sayfadaki CaCrO₄ tablosunun çözünürlük satırına bakılır.
- 0 °C'de 0,29 mol/L, 20 °C'de 0,14 mol/L, 40 °C'de 0,09 mol/L okunur.
- Sıcaklık arttıkça değerler sürekli küçülmektedir.
- Isıtılan her katının çözünürlüğü artar demek — bu tuz için tablodaki azalan değerleri esas al.
Kendini kontrol et: 0,29 > 0,14 > 0,09 sıralaması çözünürlüğün azaldığını gösteriyor mu?
2.24 Etkinlik 3c EndotermikÇözünmesi endotermik olan tuz.
Çözüm Yolu
Sıcaklık artınca çözünürlüğü arttığı için çözünmesi ısı alan (endotermik) olandır.
- Isı alan çözünmede sıcaklık artışının çözünmeyi desteklediğini hatırla.
- Tabloda sıcaklıkla çözünürlüğü artan tuzun Ca(IO₃)₂ olduğunu belirle.
- Çözünürlüğü azalan tuzu endotermik seçmek — ısı alan çözünme sıcaklık artışıyla desteklenir.
Kendini kontrol et: Seçtiğim tuzun çözünürlüğü 0 °C ile 40 °C arasında artıyor mu?
2.24 Etkinlik 3c EkzotermikÇözünmesi ekzotermik olan tuz.
Çözüm Yolu
Sıcaklık artınca çözünürlüğü azaldığı için çözünmesi ısı veren (ekzotermik) olandır.
- Isı veren çözünmede sıcaklık artışının çözünmeyi azalttığını hatırla.
- Tabloda sıcaklıkla çözünürlüğü azalan tuzun CaCrO₄ olduğunu belirle.
- Ekzotermik çözünmeyi ısı alan olarak tanımlamak — ekzotermik olay çevreye ısı verir.
Kendini kontrol et: CaCrO₄ için ısıtıldığında çözünürlüğün 0,29 mol/L’den 0,09 mol/L’ye düştüğünü doğruladım mı?
2.24 Etkinlik 3çKçç değerlerindeki değişimin sıcaklıkla ilişkisi.
Çözüm Yolu
Ca(IO₃)₂: 4,9·10⁻⁸'den 8,8·10⁻⁶'ya artar. CaCrO₄: 8,4·10⁻²'den 8,1·10⁻³'e azalır. Kçç çözünürlükle aynı yönde değişir.
- İki tablonun Kçç satırlarına bakılır.
- Ca(IO₃)₂ için Kçç 4,9·10⁻⁸ → 9,5·10⁻⁷ → 8,8·10⁻⁶ olarak sıcaklıkla artar.
- CaCrO₄ için Kçç 8,4·10⁻² → 2·10⁻² → 8,1·10⁻³ olarak sıcaklıkla azalır.
- Kçç, çözünürlükle aynı yönde değişir; çözünürlüğü artan tuzun Kçç'si de artar.
- Kçç’nin sıcaklık değişse de sabit kaldığını söylemek — denge sabiti farklı sıcaklıklarda değişebilir.
Kendini kontrol et: Her tuzun Kçç değişimini kendi çözünürlük değişimiyle aynı yönde buldum mu?
2.24 Etkinlik 4a EndotermikEndotermik çözünmelerde sıcaklığın çözünürlüğe etkisi.
Çözüm Yolu
Çözünme ısı aldığından sıcaklık yükselince tuz daha çok çözünür.
- Endotermik çözünmede ısının girenler tarafında bulunduğunu düşün.
- Sıcaklık artışıyla çözünme yönünün desteklendiğini ve çözünürlüğün arttığını çıkar.
- Isıtmanın yalnız çözünme hızını değiştirdiğini düşünmek — bu dengede doygun çözeltide çözünen miktar da değişir.
Kendini kontrol et: Isı alan çözünmeye ısı sağlanınca daha fazla tuzun çözünmesini bekliyor muyum?
2.24 Etkinlik 4a EkzotermikEkzotermik çözünmelerde sıcaklığın çözünürlüğe etkisi.
Çözüm Yolu
Çözünme ısı verdiğinden sıcaklık yükselince tuz daha az çözünür.
- Ekzotermik çözünmede ısının ürünler tarafında bulunduğunu düşün.
- Sıcaklık artışıyla çökelme yönünün desteklendiğini ve çözünürlüğün azaldığını çıkar.
- Sıcaklığın her tuzun çözünürlüğünü artırdığını söylemek — ısı veren çözünmelerde ters yön desteklenir.
Kendini kontrol et: Isı veren çözünmede sıcaklık artışının çökelmeyi desteklediğini belirttim mi?
2.24 Etkinlik 4b EndotermikEndotermik çözünmelerde sıcaklığın Kçç'ye etkisi.
Çözüm Yolu
Çözünürlük arttığı için iyon derişimleri ve Kçç büyür.
- Endotermik çözünmede sıcaklık arttıkça çözünürlüğün arttığını belirle.
- Doygun çözeltide iyon derişimleri arttığından Kçç değerinin büyüdüğünü çıkar.
- Kçç’yi her sıcaklıkta aynı kabul etmek — bu sabitin değeri sıcaklığa bağlıdır.
Kendini kontrol et: Endotermik tuz için sıcaklık, çözünürlük ve Kçç artışlarını birbiriyle tutarlı yazdım mı?
2.24 Etkinlik 4b EkzotermikEkzotermik çözünmelerde sıcaklığın Kçç'ye etkisi.
Çözüm Yolu
Çözünürlük azaldığı için iyon derişimleri ve Kçç küçülür.
- Ekzotermik çözünmede sıcaklık arttıkça çözünürlüğün azaldığını belirle.
- Doygun çözeltide iyon derişimleri azaldığından Kçç değerinin küçüldüğünü çıkar.
- Çözünürlük azalırken Kçç’nin arttığını söylemek — aynı tuzun iyon derişimleri çarpımı çözünürlükle birlikte azalır.
Kendini kontrol et: Ekzotermik tuz için sıcaklık artarken Kçç’nin azaldığını yazdım mı?