Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 264
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 264 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
18aKClO₃ katısının ısıyla ayrışma tepkimesinin tersinirliğini gösteren nitelik
Çözüm Yolu
Kapalı kapta ürün gaz dışarı çıkmaz; ısıtmada katı azalıp O₂ basıncı artar, denge kurulunca basınç ve katı kütleleri sabitlenir. Koşullar değişince geri yönde de ilerler.
- Denklemde katılardan O₂ gazı oluştuğunu belirle.
- Gazı sistemde tutan kapalı kapta O₂ basıncını ve katı kütlelerini izle.
- Dengede bu niceliklerin sabit kaldığını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kapalı kapta O₂'nin mol miktarı dengeye kadar izlenebilir. (Gaz miktarı ölçülebiliyor ve dışarıya gaz kaybı olmuyorsa geçerlidir.)
- Gazın kaçtığı açık kaptaki ölçümü kullanmak — gaz kaybı kapalı sistemdeki dengeyi değerlendirmeyi engeller.
Kendini kontrol et: Önerdiğim ölçüm gaz oluşumunu ve dengeye ulaşmayı izlemeye uygun mu?
18bCu(H₂O)4 2+ / CuCl₄ 2- tepkimesinin gözlenebilir niteliği
Çözüm Yolu
Isı alan tepkime ısıtmada ürüne (yeşil) kayar; soğutmada geri yönde ilerleyip mavi renk geri gelir. Renk değişiminin geri dönmesi tersinirliği gösterir.
- Denklemde giren kompleksin mavi, ürün kompleksinin yeşil olduğunu belirle.
- Isı girenlerde bulunduğu için ısıtmanın yeşil ürünün oluşumunu desteklediğini çıkar.
- Soğutunca mavi rengin geri gelmesini tersinirliğin gözlenebilir belirtisi olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çözeltinin rengi ısıtma ve soğutma sırasında izlenir. (Rengin mavi ve yeşil arasında geri dönüşümlü değiştiği gözlenirse geçerlidir.)
- Isıtınca mavi rengin güçleneceğini düşünmek — ısı alan ileri tepkime yeşil ürün yönünde desteklenir.
Kendini kontrol et: Isıtma ve soğutmayla renk değişiminin iki yönde gerçekleştiğini belirttim mi?
18c2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃ tepkimesinin ölçülebilir niteliği
Çözüm Yolu
Gazların hepsi renksiz olduğundan renk izlenmez. Mol sayısı 3'ten 2'ye düştüğü için basınç ölçülerek denge izlenir; sıcaklıkla basınç geri döner.
- Gazların toplam katsayılarının girenlerde 3, ürünlerde 2 olduğunu belirle.
- Sabit sıcaklık ve hacimde ileri tepkimenin toplam gaz basıncını azaltacağını çıkar.
- Kapalı kapta basıncın dengeye kadar değişip sonra sabitlenmesini ölçülebilir özellik olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gazların derişimleri zamanla ölçülerek dengede sabitlenmeleri izlenebilir. (Kapalı sistemde ilgili gazların derişimleri ayrı ayrı ölçülebiliyorsa geçerlidir.)
- Basınç değişimini koşulları belirtmeden yorumlamak — basıncı gaz miktarı yanında sıcaklık ve hacim de etkiler.
Kendini kontrol et: Basıncı karşılaştırırken kabın hacmini ve ölçüm sıcaklığını dikkate aldım mı?
18çAg+ ve Fe2+ ile Ag katısı ve Fe3+ tepkimesinin gözlenebilir niteliği
Çözüm Yolu
İleri yönde Ag(k) birikir ve Fe3+ artar; ters yönde Ag çözünür. Katı kütlesi ve iyon derişimine bağlı renk/iletkenlik izlenebilir.
- İleri tepkimede Ag katısının ve Fe3⁺ iyonlarının oluştuğunu belirle.
- Gümüş katısının kütlesini veya Fe3⁺ derişimine bağlı çözelti rengini izle.
- Bu özelliklerin dengeye kadar değişip dengede sabit kaldığını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fe3⁺ iyonlarının derişimi zamanla ölçülebilir. (İyon derişimini belirleyen uygun bir ölçüm yöntemi kullanılıyorsa geçerlidir.)
- Gümüşü çözünmüş iyon gibi değerlendirmek — ürün tarafındaki Ag katı hâlde bulunur.
Kendini kontrol et: Seçtiğim özellik gümüş oluşumuna veya iyon derişiminin değişmesine bağlı mı?
18dCH₃COOH'in suda iyonlaşma tepkimesinin ölçülebilir niteliği
Çözüm Yolu
İyonlaşma ile H₃O+ ve CH₃COO- oluşur; pH ve iletkenlik dengeye kadar değişir, sonra sabitlenir. Zayıf asit olduğundan iyonlaşma kısmidir.
- İyonlaşma sonucunda CH₃COO⁻ ve H₃O⁺ iyonlarının oluştuğunu belirle.
- H₃O⁺ derişimini pH ile, iyonların varlığını elektrik iletkenliğiyle ilişkilendir.
- Bu ölçümlerin dengeye kadar değişip dengede sabit kaldığını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: H₃O⁺ iyonlarının derişimi izlenebilir. (Derişim değişimi uygun bir ölçümle belirleniyorsa geçerlidir.)
- Zayıf asidin hiç iyon oluşturmadığını düşünmek — zayıf asitler suda kısmen iyonlaşır.
Kendini kontrol et: Önerdiğim ölçümler iyonlaşma sonucu oluşan iyonları izleyebiliyor mu?
19a-solSoldaki azalan derişim grafiği hangi gaza ait
Çözüm Yolu
Soldaki grafikte derişim zamanla azalıp dengede sabitlenir; başlangıçta konan tepken A tükenir.
- Başlangıçta kaba yalnız A gazının konulduğunu belirle.
- Zamanla tüketilen A'nın derişiminin azalacağını düşünerek soldaki grafiği A gazıyla eşleştir.
- Azalan grafiği B'ye vermek — başlangıçta B yoktur ve tepkimeyle oluşur.
Kendini kontrol et: Soldaki grafikte başlangıçta var olup zamanla tüketilen gazı seçtim mi?
19a-sağSağdaki artan derişim grafiği hangi gaza ait
Çözüm Yolu
Sağdaki grafikte derişim sıfırdan başlayıp artar ve dengede sabitlenir; ürün B oluşur.
- Başlangıçta kapta B gazının bulunmadığını belirle.
- Tepkimeyle oluşan B'nin derişimi artacağından sağdaki grafiği B gazıyla eşleştir.
- Artan grafiği A'ya vermek — A başlangıçta bulunan ve ileri tepkimede tüketilen gazdır.
Kendini kontrol et: Sağdaki grafik başlangıçta bulunmayan ürünün zamanla oluşmasını gösteriyor mu?
19a-gerekçeA ve B grafiklerinin gerekçesi
Çözüm Yolu
Tepken zamanla azalır, ürün sıfırdan başlayarak artar; denge kurulunca derişimler değişmez.
- Başlangıç koşulunda yalnız A gazının bulunduğunu belirt.
- A tüketilirken derişiminin azaldığını, B oluşurken derişiminin arttığını açıkla.
- Dengede ileri ve geri hızlar eşitlendiği için iki derişimin de sabitlendiğini belirt.
- Grafiklerin sabitlenmesini tepkimenin durmasıyla açıklamak — dengede tepkimeler eşit hızlarla sürer.
- Dengede A ve B derişimlerini eşit saymak — derişimlerin sabit olması eşit olmalarını gerektirmez.
Kendini kontrol et: Azalma, artma ve sabitlenme bölümlerinin her birini başlangıç koşulu ve dinamik dengeyle açıklayabildim mi?