Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 37
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 37 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aMetanın yanma tepkimesinde en kararlı bağın hangisi olduğu ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Bağ enerjisi en büyük olan bağ koparılması en zor olan, yani en kararlı bağdır; grafikte en yüksek değer C=O içindir.
- Grafikteki bağ enerjilerini karşılaştır; en büyük değerin 736 kJ/mol olduğunu belirle.
- Koparılması en fazla enerji gerektiren C=O bağının verilenler arasında en kararlı olduğunu açıkla.
- En küçük bağ enerjisini en kararlı sanmak — kararlı bağı koparmak daha fazla enerji gerektirir.
Kendini kontrol et: 736 kJ/mol değeri grafikteki diğer üç değerden büyük mü?
1bTepkenlerin ve ürünlerin bağ enerjileri toplamını hesaplayıp karşılaştırma
Çözüm Yolu
Tepkenler: 4x414 + 2x498 = 2652 kJ. Ürünler: 2x736 + 4x464 = 3328 kJ. Ürünlerdeki bağlar toplamda daha güçlüdür.
- Verilenler: C-H 414, O=O 498, C=O 736, O-H 464 kJ/mol. Tepkime: CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O.
- Tepkenler: CH₄'te 4 C-H = 4 × 414 = 1656 kJ; 2 O₂'de 2 O=O = 2 × 498 = 996 kJ.
- Tepkenlerin toplamı: 1656 + 996 = 2652 kJ.
- Ürünler: CO₂'de 2 C=O = 1472 kJ; 2 H₂O'da 4 O-H = 1856 kJ; toplam 3328 kJ.
- Karşılaştırma: 3328 kJ > 2652 kJ; ürünlerdeki bağların enerjisi toplamı daha büyüktür.
- Denklem katsayılarını bağ hesabına katmamak — iki su molekülü toplam dört O-H bağı içerir.
Kendini kontrol et: 3328 − 2652 farkı 676 kJ ediyor mu?
1cTepken ve ürünlerin potansiyel enerjilerini bağ enerjilerine dayanarak karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bağ enerjisi büyük olan ürünler daha kararlıdır, daha düşük enerjilidir. Tepkenler daha az kararlı olduğundan potansiyel enerjileri daha yüksektir.
- Kırılan bağların toplamını 2652 kJ, oluşan bağların toplamını 3328 kJ olarak karşılaştır.
- Bağ oluşumunda verilen enerji daha fazla olduğundan ürünlerin toplam potansiyel enerjisinin daha düşük olduğunu belirle.
- Yüksek bağ enerjisini yüksek potansiyel enerjiyle eşitlemek — güçlü bağlar daha düşük enerjili kararlı yapı sağlar.
Kendini kontrol et: Ekzotermik tepkimede ürünlerin enerji düzeyi tepkenlerin altında mı?
1çBağ enerjilerinden tepkime entalpisini hesaplama
Çözüm Yolu
ΔH = kırılan bağ enerjileri toplamı - oluşan bağ enerjileri toplamı = 2652 - 3328 = -676 kJ.
- İstenen: ΔH = Σkırılan bağ enerjisi − Σoluşan bağ enerjisi.
- Kırılan bağlar (tepkenler): 4 C-H + 2 O=O = 1656 + 996 = 2652 kJ.
- Oluşan bağlar (ürünler): 2 C=O + 4 O-H = 1472 + 1856 = 3328 kJ.
- ΔH = 2652 − 3328 = −676 kJ; negatif işaret ısının açığa çıktığını gösterir.
- Enerji farkının yalnız büyüklüğünü yazmak — negatif işaret tepkimenin enerji verdiğini gösterir.
Kendini kontrol et: 2652 − 3328 işlemini yaptığında −676 kJ buluyor musun?
1dBağ sayısı eşit olduğu hâlde enerji değişiminin nedeni
Çözüm Yolu
Her iki tarafta 6 bağ vardır ama bağlar farklı türdedir; ürünlerdeki C=O ve O-H bağlarının enerjisi daha yüksek olduğundan toplamlar eşit olmaz ve enerji değişir.
- Tepkenlerde ve ürünlerde toplam altışar bağ bulunduğunu say.
- Bağ türleri farklı olduğundan her bağın enerjisinin aynı olmadığını belirt.
- Enerji değişimini bağ sayısıyla değil, bağ enerjilerinin toplamları arasındaki farkla açıkla.
- Eşit bağ sayısının eşit enerji anlamına geldiğini düşünmek — C-H ve C=O gibi bağların enerjileri farklıdır.
Kendini kontrol et: Altışar bağın toplam enerjileri neden 2652 ve 3328 kJ çıkıyor?
1eTepkimenin endotermik mi ekzotermik mi olduğu
Çözüm Yolu
ΔH negatiftir (-676 kJ); ürünlerde açığa çıkan enerji, bağları koparmak için gereken enerjiden fazladır, ortama ısı verilir.
- Hesaplanan ΔH = −676 kJ değerinin işaretini incele.
- Negatif entalpi değişiminin çevreye ısı verilmesi anlamına geldiğini belirterek tepkimeyi ekzotermik sınıflandır.
- Yanma için önce enerji gerekmesini endotermiklik sanmak — sınıflandırma net enerji değişimine dayanır.
Kendini kontrol et: Bağ oluşurken verilen enerji bağ kırmak için alınandan fazla mı?
2-solKırılan ve oluşan bağ enerjileri ile entalpi değişimi arasındaki örüntü
Çözüm Yolu
Bağ kırılması enerji alır, bağ oluşması enerji verir. Aradaki fark tepkime entalpisini belirler.
- Bağların kırılmasında enerji alındığını, oluşmasında enerji verildiğini belirle.
- Net değişimi ΔH = ΣE(kırılan) − ΣE(oluşan) eşitliğiyle ifade et.
- İki enerji toplamını toplamak — biri alınan, diğeri verilen enerji olduğundan farkları kullanılır.
Kendini kontrol et: Kırılan ve oluşan bağ enerjileri eşitse formül ΔH = 0 veriyor mu?
2-sağBağ enerjilerine göre endotermik ya da ekzotermik olma genellemeleri
Çözüm Yolu
Ekzotermikte ΔH<0, endotermikte ΔH>0 olur. Ürünler tepkenlerden daha kararlıysa tepkime ekzotermiktir.
- ΔH hesabında kırılan bağ enerjileri toplamından oluşan bağ enerjileri toplamını çıkar.
- Oluşan bağların toplamı büyükse ΔH negatif olur ve tepkime ekzotermiktir.
- Kırılan bağların toplamı büyükse ΔH pozitif olur ve tepkime endotermiktir.
- Oluşan bağ enerjisi büyükken endotermik demek — bağ oluşumunda daha fazla enerji verildiği için net değişim negatiftir.
Kendini kontrol et: Kırılan 500, oluşan 700 kJ olursa −200 kJ sonucunu ekzotermik olarak yorumlar mısın?