Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 69
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 69 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-1Gaz fazındaki tepkime hızının zamanla arttığı ifadesi D/Y
Çözüm Yolu
Tepkenler tükendikçe derişim ve çarpışma sayısı azalır; hız zamanla azalır.
- Gaz tepkimesi ilerledikçe tepkenlerin harcandığını belirle.
- Tepken derişimi düşünce etkin çarpışmalar ve hız azalır; ifadeyi Y olarak işaretle.
- Ürün miktarının artmasını hız artışı sanmak — hız, birim zamandaki değişime bağlıdır.
Kendini kontrol et: Tepken sayısı azalırken birim zamandaki etkin çarpışma sayısı artar mı?
2-560-100 s arasında tepkime hızının değişimi
Çözüm Yolu
Grafik yatay kalır; hız sıfırdır ve değişmez, tepkime bitmiştir.
- Grafikte 60-100 s arasında CO₂ hacmi yaklaşık 60 cm³'te sabit kalıyor.
- Eğri yatay olduğundan eğim sıfırdır; yeni CO₂ oluşmuyor, tepkime bitmiştir.
- Hız bu aralık boyunca sıfır olarak kalır.
- Sabit gaz hacmini sabit pozitif hız sanmak — yatay grafikte eğim ve oluşum hızı sıfırdır.
Kendini kontrol et: 60-100 saniye arasında hacim değişimi sıfırsa ΔV/Δt kaç olur?
1-2Gaz tepkime hızının başlangıçta en yüksek olduğu ifadesi D/Y
Çözüm Yolu
Başlangıçta tepken derişimi en yüksektir, bu yüzden hız en yüksektir.
- Başlangıçta tepkenlerin henüz harcanmadığını ve derişimlerinin en yüksek olduğunu belirle.
- Etkin çarpışmalar başlangıçta en fazla olduğundan ifadeyi D olarak işaretle.
- Hızı biriken ürün miktarına göre belirlemek — başlangıçta ürün az olsa da hız en yüksektir.
Kendini kontrol et: Tepken derişiminin en yüksek olduğu an hangisidir?
1-3Etkin çarpışma sayısı ile tepkime hızının doğru orantılı olduğu ifadesi D/Y
Çözüm Yolu
Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı arttıkça tepkime hızı artar.
- Etkin çarpışmanın ürün oluşmasını sağlayan çarpışma olduğunu hatırla.
- Birim zamanda etkin çarpışma sayısı arttığında hız arttığından ifadeyi D olarak işaretle.
- Her çarpışmayı etkin saymak — yeterli enerji ve uygun yönelim gerekir.
Kendini kontrol et: Aynı sürede daha çok etkin çarpışma olursa oluşan ürün miktarı nasıl değişir?
1-4Tepkime hızının birim zamandaki derişim değişimi olduğu ifadesi D/Y
Çözüm Yolu
Hız, birim zamanda tepken veya ürün miktarındaki değişimdir; tanıma uygundur.
- Tepken veya ürün derişimindeki değişimi geçen süreye bölerek hızın hesaplandığını hatırla.
- Verilen ifade bu tanıma uyduğundan D olarak işaretle.
- Yalnız derişimi hız kabul etmek — hız için derişim değişiminin süreye oranı gerekir.
Kendini kontrol et: Derişim birimi mol/L ve süre saniye ise hızın birimi nedir?
1-5Belirli zamanda hesaplanan hızın ortalama hız olduğu ifadesi D/Y
Çözüm Yolu
Belirli bir andaki hız anlık hızdır; bir zaman aralığında hesaplanan hız ortalama hızdır.
- Belirli bir andaki hız ile bir zaman aralığındaki ortalama hızı ayır.
- İfade tek bir anı belirttiğinden hız anlıktır; Y olarak işaretle.
- Bir an ile zaman aralığını karıştırmak — ortalama hız iki zaman arasındaki değişimle hesaplanır.
Kendini kontrol et: Ortalama hız hesaplamak için tek bir an mı, iki zaman değeri mi gerekir?
2-10-60 s arasında CaCO₃ katısının derişim/miktar değişimi
Çözüm Yolu
Katıların derişimi sabittir; CaCO₃ miktarı azalsa da derişimi değişmez.
- CaCO₃ denklemde katı (k) hâldedir.
- Katı maddelerin derişimi, miktarı azalsa bile sabit kabul edilir.
- Tepkimede CaCO₃ kütlesi azalır ama derişimi değişmez.
- Katı miktarı azaldığı için derişiminin azaldığını söylemek — saf katı derişimi sabit kabul edilir.
Kendini kontrol et: Soru CaCO₃ miktarını mı, derişimini mi soruyor?
2-20-60 s arasında HCl çözeltisinin değişimi
Çözüm Yolu
HCl tepkenedir ve harcanır, derişimi azalır.
- Denklemde HCl(suda) tepken tarafındadır; tepkime ilerledikçe harcanır.
- Grafikte 0-60 s arasında CO₂ hacmi artıyor, yani tepkime sürüyor ve HCl tükeniyor.
- Sulu çözeltideki HCl miktarı azaldığı için derişimi de azalır.
- HCl derişimini katılar gibi sabit almak — HCl sulu çözeltide bulunduğundan harcandıkça derişimi azalır.
Kendini kontrol et: Denklemde HCl ürün tarafında mı, tepken tarafında mı bulunuyor?
2-30-60 s arasında tepkime hızının değişimi
Çözüm Yolu
Grafiğin eğimi 0-60 s arasında giderek azalır; tepkime yavaşlar.
- Hacim-zaman grafiğinde eğim, CO₂ oluşum hızını yani tepkime hızını gösterir.
- 0-60 s arasında eğri başta dik, sonra giderek yatıklaşıyor; eğim azalıyor.
- Tepken HCl derişimi azaldıkça etkin çarpışmalar azalır.
- Grafik yükseliyor diye hızın arttığını söylemek — hız, grafiğin yüksekliğiyle değil eğimiyle belirlenir.
Kendini kontrol et: 0-20 ve 40-60 saniye aralıklarında oluşan gaz hacimlerini karşılaştırınca hangisi daha büyüktür?
2-40-60 s arasında CO₂ oluşum hızının değişimi
Çözüm Yolu
CO₂ hacim-zaman eğimi azalır, dolayısıyla oluşum hızı azalır.
- CO₂ oluşum hızı, hacim-zaman grafiğinin eğimine eşittir.
- 0-60 s arasında eşit sürelerde oluşan CO₂ hacmi giderek küçülüyor; eğri yatıklaşıyor.
- Eğim azaldığı için birim zamanda oluşan CO₂ miktarı azalır.
- Toplam CO₂ hacmi ile oluşum hızını aynı sanmak — hacim artarken birim zamandaki artış azalabilir.
Kendini kontrol et: Grafikte eşit sürelerdeki hacim artışları zamanla küçülüyor mu?