Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 85
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 85 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2Temas yüzeyi ile tepkime hızı arasındaki ilişkiye dair hipotez metnini yazma
Çözüm Yolu
Yüzey alanı büyüdükçe tepkenler arasındaki etkin çarpışma olasılığı artar; bu nedenle hipotez temas yüzeyi ile hız arasında doğru orantı kurar.
- Araştırılan etkenin magnezyumun asitle temas eden yüzeyi olduğunu belirle.
- Diğer koşullar aynıyken daha geniş yüzeyin hızı artıracağı yönünde sınanabilir tahmin yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Eşit kütlede daha küçük Mg parçalarının asitle daha kısa sürede tepkimeye girmesi beklenir. (Asit miktarı, derişimi, sıcaklık ve karıştırma koşulları aynı olduğunda.)
- Yüzey artışını kütle artışıyla karıştırmak — karşılaştırmada magnezyum kütlesi aynı olmalıdır.
Kendini kontrol et: Hipotezimde yalnız temas yüzeyi değişirken diğer koşulların sabit olduğunu belirttim mi?
Değerlendirme 2Belirlenen değişkenlerin deneydekilerle doğruluğunu karşılaştırma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme 3Hipotezin doğruluğunu deney sonucuna göre yorumlama
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
3-Bağımlı değişkenBağımlı değişkeni belirleme
Çözüm Yolu
Bağımlı değişken, değiştirilen etkene bağlı olarak ölçülen niceliktir.
- Temas yüzeyi değiştirilince gözlenecek sonucun tepkime hızı olduğunu belirle.
- Hızı karşılaştırmak için aynı sürede çıkan H₂ hacmini veya Mg tüketilme süresini seç.
- Daha uzun tüketilme süresini daha yüksek hız saymak — eşit miktar Mg için süre uzadıkça ortalama hız azalır.
Kendini kontrol et: Ölçtüğüm sonuç doğrudan veya ters yönde tepkime hızını gösteriyor mu?
3-Bağımsız değişkenBağımsız değişkeni belirleme
Çözüm Yolu
Deneyde bilinçli olarak değiştirilen değişken magnezyumun parçalanma durumudur.
- Araştırmacının magnezyumun parçalanma durumunu değiştirdiğini belirle.
- Şerit ve daha küçük parçalar arasındaki farkı temas yüzeyi olarak adlandır.
- Magnezyumun kütlesini bağımsız değişken seçmek — yüzey etkisini sınamak için kütle sabit tutulur.
Kendini kontrol et: Seçtiğim değişken magnezyumun miktarını değil asitle temasını mı değiştiriyor?
3-Kontrol değişkenleriSabit tutulacak değişkenleri yazma
Çözüm Yolu
Sonucun yalnızca temas yüzeyinden etkilenmesi için diğer tüm koşullar aynı tutulur.
- Hızı etkileyebilen sıcaklık, asit derişimi ve Mg miktarını listele.
- İki denemede eşit asit hacmi, aynı kap türü ve aynı karıştırma koşullarını koru.
- Temas yüzeyi dışındaki bu koşulları kontrol değişkenleri olarak yaz.
- Bir denemeyi daha hızlı karıştırmak — yüzey dışındaki ikinci bir etken de hızı değiştirebilir.
Kendini kontrol et: Denemeler arasında yüzey alanı dışında hızı değiştirebilecek bir fark bıraktım mı?
4Temas yüzeyinin hıza etkisini göstermek için deney işlem basamaklarını planlama
Çözüm Yolu
Malzemede Mg tozu yoktur; temas yüzeyi makasla kesilerek artırılır. Derişim, hacim, kütle ve sıcaklık sabit tutulur, yalnız yüzey alanı değiştirilir. Küçük parçalı Mg daha kısa sürede tükenir.
5Planlanan deneyi grupla gerçekleştirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
6Deney verilerine göre temas yüzeyinin etkisini alt mikro düzeyde açıklama
Çözüm Yolu
Toz hâlde daha fazla Mg atomu HCl taneciklerine açıktır; birim zamandaki etkin çarpışma çoğalır.
- Eşit kütlede daha küçük parçaların toplam yüzeyinin daha geniş olduğunu belirle.
- Asit taneciklerinin ulaşabildiği yüzey Mg atomlarının sayısının arttığını açıkla.
- Birim zamandaki etkin çarpışmaların artışını daha yüksek hızla ilişkilendir.
- Parçalama ile Mg atomlarının sayısının arttığını söylemek — eşit kütlede toplam atom sayısı aynı kalır.
Kendini kontrol et: Artan toplam atom sayısı mı, asitle temas edebilen atom sayısı mı?
7Sonuçları çarpışma teorisi ile ilişkilendirme
Çözüm Yolu
Çarpışma teorisine göre hız, birim zamandaki etkin çarpışma sayısı ile orantılıdır; yüzey büyüyünce çarpışma olasılığı artar.
- Tepkime hızını birim zamandaki etkin çarpışmalarla ilişkilendir.
- Daha geniş Mg yüzeyinin asit tanecikleriyle daha fazla temas sağladığını belirt.
- Etkin çarpışma sayısının artması nedeniyle tepkimenin hızlandığı sonucuna ulaş.
- Temas yüzeyinin aktivasyon enerjisini düşürdüğünü sanmak — yüzey artışı temas ve çarpışma sayısını değiştirir.
Kendini kontrol et: Hızlanmayı enerji eşiğinin değişmesiyle değil temasın artmasıyla açıkladım mı?
Değerlendirme 1Deneyde temas yüzeyi ile hız arasında neler gözlemlendiği
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.