Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 198

Sayfa 198 9 Çözümlü Madde

Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 198 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

Sıra Sizde 3 - 1f(x)=tan x için tanım kümesini bulma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
(-π/2, π/2)
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Fonksiyon tanımında verilen aralık tanım kümesidir.

  1. Fonksiyon f: (-π/2, π/2) → R biçiminde verilmiştir.
  2. tan x, cos x ≠ 0 olan noktalarda tanımlıdır; bu açık aralıkta cos x > 0'dır.
  3. Tanım kümesi (-π/2, π/2) aralığıdır.
Sık yapılan hatalar
  • [-π/2, π/2] kapalı aralığı yazmak — ±π/2 noktalarında cos x=0 olduğundan tan x tanımsızdır ve uçlar açıktır.
  • Tüm R'deki tanım kümesini yazmak — soruda fonksiyon özel olarak (-π/2, π/2) aralığında tanımlanmıştır.

Kendini kontrol et: Uç noktalar olan -π/2 ve π/2'de paydadaki cos x sıfır olduğundan açık parantez kullandın mı?

Sıra Sizde 3 - 2Görüntü kümesini bulma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
R
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

x, -π/2 ve π/2'ye yaklaştıkça tan x sınırsız azalır ve artar.

  1. Tanım kümesi (-π/2, π/2) aralığıdır; uç noktalarda cos x sıfıra yaklaşır.
  2. x, -π/2'ye yaklaştıkça tan x sınırsız azalır; π/2'ye yaklaştıkça sınırsız artar.
  3. Fonksiyon sürekli olduğundan aradaki tüm değerleri alır; görüntü kümesi R'dir.
Sık yapılan hatalar
  • Tanım kümesi sınırlı diye görüntü kümesini de sınırlı sanmak — dikey asimptotlara yaklaşırken tan x sınırsız büyür ve küçülür.

Kendini kontrol et: Grafikte y ekseni boyunca açıkta kalan herhangi bir gerçek sayı değeri var mı?

Sıra Sizde 3 - 3İşaret ve sıfırları inceleme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
(-π/2,0) için negatif, (0,π/2) için pozitif; sıfırı x=0
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Tanjant 0'ın solunda negatif, sağında pozitiftir.

  1. tan x = sin x / cos x ve aralıkta cos x > 0 olduğundan işaret sin x'e bağlıdır.
  2. (-π/2, 0) aralığında sin x < 0 olduğundan tan x negatiftir.
  3. (0, π/2) aralığında sin x > 0 olduğundan tan x pozitiftir.
  4. tan x = 0 için sin x = 0 olmalıdır; aralıktaki tek sıfır x = 0'dır.
Sık yapılan hatalar
  • Sıfır noktası olan x=0'ı pozitif veya negatif aralığa köşeli parantezle dahil etmek — tan(0)=0 işaretsizdir.
  • (-π/2,0) aralığında cos x'in de negatif olduğunu sanıp tan x'e pozitif demek — IV. bölgede cos x pozitiftir.

Kendini kontrol et: Aralıklardan -π/4 ve π/4 açılarını seçtiğinde tan(-π/4)=-1<0 ve tan(π/4)=1>0 oluyor mu?

Sıra Sizde 3 - 4Artan ve azalan aralıklar

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Tanım kümesinde daima artandır; azalan olduğu aralık yoktur
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Tanjant grafiği tüm aralıkta soldan sağa yükselir.

  1. Aralıktan a < b olacak şekilde iki sayı alıp tan a ile tan b karşılaştırılır.
  2. x büyüdükçe sin x artar, cos x pozitif kalır; grafik soldan sağa sürekli yükselir, yani tan a < tan b olur.
  3. Dolayısıyla f fonksiyonu (-π/2, π/2) tanım kümesinde daima artandır; azalan olduğu aralık yoktur.
Sık yapılan hatalar
  • (-π/2,0) aralığında tan x negatif olduğu için azalan sanmak — değerler -∞'dan 0'a çıktığından fonksiyon burada da artandır.

Kendini kontrol et: -π/3 < -π/4 < π/4 iken tan(-π/3) < tan(-π/4) < tan(π/4) sıralaması sağlanıyor mu?

Sıra Sizde 3 - 5Maksimum ve minimum değerler

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Maksimum ve minimum değeri yoktur
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Fonksiyon her iki yönde de sınırsız olduğundan en büyük ve en küçük değer yoktur.

  1. Görüntü kümesi R'dir ve fonksiyon aralıkta daima artandır.
  2. Uç noktalar -π/2 ve π/2 tanım kümesine dahil değildir; fonksiyon her iki yönde sınırsız büyür veya küçülür.
  3. Bu nedenle f'nin maksimum ve minimum değeri, dolayısıyla bu değerleri aldığı nokta yoktur.
Sık yapılan hatalar
  • x=±π/2 uç noktalarında maksimum ve minimum alındığını söylemek — bu uçlar tanım kümesinde yoktur ve fonksiyon sınırsızdır.

Kendini kontrol et: Görüntü kümesi R olan bir fonksiyonda en büyük veya en küçük gerçek sayı seçilebilir mi?

Sıra Sizde 3 - 6Bire birliği inceleme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Bire birdir
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Daima artan olduğu için farklı x değerleri farklı sonuç verir.

  1. Bire birlik için farklı x değerlerinin farklı görüntüleri olup olmadığına bakılır.
  2. f tanım kümesinde daima artan olduğundan a < b ise tan a < tan b olur.
  3. Farklı girdiler hiçbir zaman aynı değeri vermez; f bire birdir.
Sık yapılan hatalar
  • Tanjant periyodik olduğundan bire bir değildir demek — fonksiyon tüm R'de değil yalnız (-π/2, π/2) tek dalında tanımlanmıştır.

Kendini kontrol et: (-π/2, π/2) aralığındaki tanjant grafiğine çizilen herhangi bir yatay doğru grafiği birden fazla noktada keser mi?

Sıra Sizde 3 - 7Örtenliği inceleme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
R'ye örtendir
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Görüntü kümesi R olup değer kümesine eşittir.

  1. Değer kümesi R olarak verilmiştir; örtenlik için görüntü kümesinin R olması gerekir.
  2. x, -π/2 ile π/2 arasında değişirken tan x her gerçek değeri alır; görüntü kümesi R'dir.
  3. Görüntü kümesi değer kümesine eşit olduğundan f fonksiyonu R'ye örtendir.
Sık yapılan hatalar
  • Uç noktalar açık olduğu için açıkta kalan değerler olduğunu sanmak — tan x asimptotlar arasında her gerçek sayıyı alır.

Kendini kontrol et: 2. soruda bulduğun görüntü kümesi ile tanımda verilen R değer kümesi birbirine eşit mi?

Sıra Sizde 3 - 8Tek veya çift olma durumu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Tek fonksiyondur
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Tanım kümesi simetriktir ve tan(-x) = -tan x olduğundan fonksiyon tektir, çift değildir.

  1. Tanım kümesi (-π/2, π/2) orijine göre simetriktir; her x için -x de kümededir.
  2. tan(-x) = sin(-x)/cos(-x) = -sin x / cos x = -tan x bulunur.
  3. f(-x) = -f(x) olduğundan f tek fonksiyondur; f(-x) = f(x) sağlanmadığından çift değildir.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız tan(-x)=-tan x eşitliğine bakıp tanım kümesinin simetrisini kontrol etmeyi atlamak — önce aralığın 0'a göre simetrik olduğu görülmelidir.
  • cos(-x)=cos x olduğu için tan(-x)=tan x sanmak — paydaki sin(-x)=-sin x işareti eksiye çevirir.

Kendini kontrol et: tan(-π/4) ile -tan(π/4) değerlerini hesapladığında ikisi de -1'e eşit çıkıyor mu?

Sıra Sizde 3 - 9Periyodu bulma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
π
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Tanjant fonksiyonunun temel periyodu π'dir.

  1. Periyot, tan(x+T) = tan x eşitliğini sağlayan en küçük pozitif T sayısıdır.
  2. Birim çemberde x ile x+π noktaları orijine göre simetriktir; sin ve cos birlikte işaret değiştirir, oranları aynı kalır.
  3. Daha küçük pozitif sayı bu eşitliği sağlamaz; tanjantın periyodu π'dir.
Sık yapılan hatalar
  • Sinüs ve kosinüs gibi tanjantın periyodunu da 2π almak — tan(x+π)=tan x eşitliği π radyanda sağlanır.

Kendini kontrol et: tan(x+π) = sin(x+π)/cos(x+π) oranını sadeleştirdiğinde yeniden tan x elde ediyor musun?