Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 172
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 172 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Araştırma sorusuBoşluğa okul adı yazarak 9. sınıfların yıllık elektrik tüketimi araştırma sorusunu tamamlama
Çözüm Yolu
Soru: '... Lisesinde öğrenim gören öğrencilerin evlerindeki yıllık elektrik tüketim miktarı kilovatsaat cinsinden nasıl bir eğilim göstermektedir?' Okul adı kişiye göre değişir.
1. AdımAraştırma sorusuna uygun veri toplama aracını belirleme veya oluşturma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Birincil veri toplamak için anket kullanılır; evdeki yıllık elektrik tüketimini (kWh) soran bir soru içerir.Çözüm Yolu
Veri her ailenin faturasından öğrenileceği için anket uygundur. Ankette öğrencinin evinin yıllık toplam tüketimi, fatura bilgisine bakılarak yazılır.
- Araştırma sorusunun hangi bilgiyi istediğini belirle: öğrencilerin evlerindeki yıllık elektrik tüketimi (kWh).
- Bu bilginin kimde olduğunu düşün: her ailenin elektrik faturalarında yazılıdır.
- Bilgiyi doğrudan öğrencilerden toplayacağın için birincil veri toplama aracı olarak anket seç.
- Ankete "Evinizin yıllık elektrik tüketimi kaç kilovatsaattir?" gibi açık, tek yanıtlı bir soru yaz.
- Öğrencilerin yanıtı faturaya bakarak yazmaları gerektiğini anket yönergesinde belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dijital (çevrim içi) anket formu kullanılır. (Öğrencilerin ve ailelerin internete erişimi varsa geçerlidir.) · Öğrencilerden son 12 aylık faturaların toplam kWh değerini getirmeleri istenir. (Gizlilik korunarak yalnız kWh değerleri alınırsa geçerlidir.)
- Anket yerine TÜİK verisini kullanmak — TÜİK verisi Türkiye geneli içindir, okuldaki öğrencilerin evlerini göstermez.
- Soruda birim belirtmemek — kWh yazılmazsa bazı öğrenciler TL cinsinden fatura tutarı yazabilir.
- "Çok mu az mı tüketiyorsunuz?" gibi yoruma açık soru sormak — araştırma sayısal veri gerektirir.
Kendini kontrol et: Anketindeki soru, araştırma sorusundaki yıllık kilovatsaat değerini doğrudan ölçüyor mu?
2. AdımEvren ve örneklemi belirleme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Evren, okuldaki tüm öğrencilerdir; örneklem bunlardan seçilen belirli sayıda (ör. 100) öğrencidir.Çözüm Yolu
Evren araştırmanın kapsadığı bütün öğrencilerdir. Tümüne ulaşmak zor olduğundan evreni temsil eden bir örneklem seçilir.
- Araştırma sorusunda kimlerden söz edildiğini bul: okulundaki lisede öğrenim gören öğrenciler.
- Bu grubun tamamını evren olarak yaz: okuldaki tüm öğrenciler.
- Tüm öğrencilere ulaşmanın zaman ve emek açısından zor olabileceğini değerlendir.
- Evreni temsil edecek sayıda öğrenciyi (ör. 100 öğrenci) örneklem olarak belirle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evren okuldaki tüm öğrencilerdir; okul küçükse örneklem yerine tüm öğrencilere ulaşılır (tam sayım). (Öğrenci sayısı az ve hepsine ulaşmak mümkünse geçerlidir.) · Her sınıf düzeyinden eşit sayıda öğrenci seçilerek örneklem oluşturulur. (Seçim her düzeyde rastgele yapılırsa geçerlidir.)
- Evreni Türkiye'deki tüm haneler olarak yazmak — araştırma sorusu yalnız kendi okulunun öğrencileriyle sınırlıdır.
- Örneklemi yalnız kendi sınıfından seçmek — bir sınıf tüm okulu temsil etmeyebilir.
Kendini kontrol et: Örneklemindeki her öğrenci, evren olarak yazdığın grubun içinde yer alıyor mu?
3. AdımRastgeleliği sağlama
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Öğrenci numaraları kâğıtlara yazılıp bir torbadan çekilerek örneklem rastgele belirlenir.Çözüm Yolu
Her öğrencinin seçilme şansı eşit olmalı ki örneklem evreni temsil etsin; kura çekimi veya rastgele sayı üreteci kullanılabilir.
- Rastgeleliğin, her öğrencinin örnekleme seçilme şansının eşit olması demek olduğunu hatırla.
- Okuldaki tüm öğrencilerin numaralarını ayrı kâğıtlara yaz.
- Kâğıtları bir torbaya koyup karıştır.
- Örneklem sayısı kadar (ör. 100) kâğıt çekerek seçilen öğrencileri belirle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bilgisayarda rastgele sayı üreteciyle öğrenci numaraları seçilir. (Tüm öğrenci numaraları üretecin aralığına dâhil edilirse geçerlidir.)
- Gönüllüleri ya da arkadaşlarını seçmek — bu seçim rastgele değildir, örneklem taraflı olur.
- Yalnız bir sınıftan ya da koridordaki ilk öğrencilerden seçmek — diğer öğrencilerin seçilme şansı kalmaz.
Kendini kontrol et: Seçim yönteminde okuldaki her öğrencinin seçilme şansı gerçekten eşit mi?
4. AdımDeğişkenleri belirleme
Çözüm Yolu
Araştırma sorusu yalnızca yıllık elektrik tüketimine odaklandığından tek değişken vardır; hane büyüklüğü gibi etkenler ayrıca kaydedilmedikçe değişken sayılmaz.
- Araştırma sorusunda neyin ölçüldüğünü bul: evlerdeki yıllık elektrik tüketim miktarı.
- Bu niceliğin birimini yaz: kilovatsaat (kWh).
- Değerlerin sayılarla ifade edildiğini fark et; bu nedenle değişken sayısaldır (nicel).
- Soruda başka bir özellik ölçülmediği için tek değişken olduğunu belirt.
- Öğrenci sayısını ya da okul adını değişken sanmak — bunlar araştırmanın kapsamıdır, ölçülen özellik değildir.
- Değişkeni kategorik saymak — tüketim kWh cinsinden sayıyla ölçülür, nicel bir değişkendir.
Kendini kontrol et: Yazdığın değişken her öğrenci için ayrı bir sayı (kWh) olarak kaydedilebiliyor mu?
5. AdımVerilerin nerede, ne zaman, nasıl ve kimlerce toplanacağını belirleme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Veriler okulda, ders saatlerinde, anketle ve araştırmacı öğrenciler tarafından toplanır.Çözüm Yolu
Anket formu, örnekleme seçilen öğrencilere dağıtılır; amaç ve süre anlatılır, öğrenciler evdeki fatura bilgisine bakarak yanıtlar. Sayı fazlaysa dijital anket de kullanılabilir.
- Nerede sorusuna yanıt ver: veriler okulda toplanır.
- Ne zaman sorusuna yanıt ver: ders saatlerinde, belirlenen bir tarihte.
- Nasıl sorusuna yanıt ver: anket formları örneklemdeki öğrencilere dağıtılır.
- Kimler sorusuna yanıt ver: araştırmayı yapan öğrenci grubu toplar.
- Öğrencilere araştırmanın amacını ve anketi faturaya bakarak dolduracaklarını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Veriler çevrim içi anketle, belirlenen bir hafta içinde evden toplanır. (Öğrencilere yönergeyle amaç ve süre bildirilirse geçerlidir.)
- Dört sorudan birini (ör. ne zaman) yanıtsız bırakmak — adım, dört bilginin de planlanmasını ister.
- Anketi o anda doldurtmak — öğrenciler fatura bilgisine evde bakmalıdır, aksi hâlde tahmin yazarlar.
Kendini kontrol et: Planın "nerede, ne zaman, nasıl, kimler" sorularının dördüne de açık yanıt veriyor mu?
6. AdımVerilerin kaydedilmesi
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Toplanan veriler elektronik tablolama programına veya istatistik yazılımına girilir.Çözüm Yolu
Her öğrencinin yanıtı bir satıra yazılır; böylece sonraki analiz ve grafik çizimi kolaylaşır.
- Toplanan anket yanıtlarını bir araya getir.
- Verileri elektronik tablolama programına ya da istatistik yazılımına gir.
- Her öğrencinin yanıtını ayrı bir satıra, kWh değerini aynı sütuna yaz.
- Verileri dağınık kâğıtlarda bırakmak — analiz ve grafik çizimi zorlaşır, veri kaybolabilir.
- Farklı birimlerdeki değerleri aynı sütuna yazmak — tüm değerler kWh cinsinden kaydedilmelidir.
Kendini kontrol et: Tablondaki satır sayısı, anket dolduran öğrenci sayısına eşit mi?
7. AdımVerilerin gizliliği, nesnel ve dürüst olması
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
İsim gibi kişisel bilgiler alınmaz; veriler olduğu gibi kaydedilir, değiştirilmez.Çözüm Yolu
Katılımcıların hakları korunmalı, veriler araştırmacının beklentisine göre düzeltilmemelidir.
- Ankette ad, soyad gibi kişisel bilgileri istemeyerek gizliliği sağla.
- Katılımcıların haklarına saygı göster; katılımı zorunlu tutma.
- Yanıtları olduğu gibi kaydet; beklentine uymayan değerleri değiştirme ya da silme.
- Beklenenden çok yüksek ya da düşük değerleri kendiliğinden düzeltmek — bu, verinin nesnelliğini bozar.
- Öğrenci adlarını tabloya yazmak — gizlilik için numara ya da kod kullanılmalıdır.
Kendini kontrol et: Kaydettiğin verilerden herhangi bir öğrencinin kimliği anlaşılabiliyor mu?
Son planGruplarla tartışıp uzlaşılan veri toplama planının son halini yeniden yazma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Son plan: Araç anket formu (yıllık kWh). Evren okuldaki tüm öğrenciler, örneklem rastgele 80 öğrenci. Numaralar torbadan çekilir. Değişken yıllık elektrik tüketimi (kWh). Veriler bir haftada faturadan alınır. Elektronik tabloya kaydedilir. İsim yazılmaz, veriler değiştirilmez.Çözüm Yolu
Son plan, gruplarda tartışıp uzlaşılan ortak planı yedi adımı da kapsayacak biçimde kısaca yeniden yazar.