Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 115
Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 115 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo 1İlk Türk Matbaası'nın kurulması (1727) ve kapsadığı alan
Çözüm Yolu
Basım, bilgi ve kitabın yayılmasını sağladı; kültürel ve toplumsal etkisi vardır.
- Kaynağın 1. maddesinde 1727'de ilk Türk matbaasının kurulduğu bilgisi okundu.
- Matbaa kitap ve bilginin çoğalıp yayılmasını sağlar; bu, eğitim ve düşünce hayatını etkiler.
- Bu etki halkın geneline ulaştığı için toplumsal, bilgi ve kitapla ilgili olduğu için kültürel alana girer.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnız kültürel alan (Matbaanın bilgi ve kitap üretimine etkisi gerekçe gösterilirse tek alan olarak da kabul edilir.)
- Matbaayı yalnız teknik bir araç sayıp sanatsal alana yazmak — asıl etkisi bilginin ve kitabın yayılmasıdır.
Kendini kontrol et: Matbaanın sağladığı değişiklik kitap, bilgi ve halkın okumasıyla mı ilgili? Öyleyse kültürel ve toplumsal alanı seçtin mi?
Tablo 10Tulumbacı Ocağı'nın kurulması (ilk itfaiye teşkilatı)
Çözüm Yolu
Şehir güvenliği ve yangın hizmetleri toplumsal yaşamı ilgilendirir.
- Kaynağın 9. maddesinde ilk itfaiye teşkilatı olan Tulumbacı Ocağı'nın kurulduğu okundu.
- İtfaiye, şehirde yangınlara karşı halkın can ve mal güvenliğini korur.
- Halkın günlük yaşamını ve şehir düzenini ilgilendirdiği için toplumsal alana yazıldı.
- "Ocak" kelimesi yüzünden askerî bir birlik sanmak — Tulumbacı Ocağı yangın söndüren ilk itfaiye teşkilatıdır.
Kendini kontrol et: Tulumbacı Ocağı kime hizmet ediyor? Halkın günlük yaşamını etkiliyorsa toplumsal alanı yazdın mı?
Tablo 11Mimari alanda ek bir yenilik örneği (kaynakta yoksa boş satır)
Çözüm Yolu
Bu bilgi sonraki sayfadaki Kaynak A'da geçer; mimari alan örneği olarak kullanılabilir.
Tablo 2Tercüme Heyeti'nin kurulması ve alanı
Çözüm Yolu
Batı eserlerinin çevrilmesi bilimsel ve kültürel etkileşimi artırdı.
- Kaynağın 2. maddesinde Tercüme Heyeti'nin kurulmasının bilimsel bir gelişme olarak anıldığı görüldü.
- Heyet, başka dillerdeki eserleri Türkçeye çevirerek bilgi alışverişini artırmıştır.
- Bilim ve düşünce hayatıyla ilgili olduğundan tablodaki kültürel alana yerleştirildi.
- Avrupa ile ilişki kurduğu için diplomasi alanına yazmak — heyet devletler arası ilişki değil, eser çevirisi yapar.
Kendini kontrol et: Tercüme Heyeti'nin işi devletler arası ilişki mi, yoksa bilgi ve eser aktarımı mı? Cevabın buna uyuyor mu?
Tablo 3Avrupa devletlerinde geçici elçiliklerin açılması ve alanı
Çözüm Yolu
Devletler arası ilişkiler ve Batı'yı tanıma bu yolla gelişti.
- Kaynağın 3. maddesinde çeşitli Avrupa devletlerinde geçici elçilikler açıldığı okundu.
- Elçilikler devletler arası ilişkileri yürütür ve Avrupa'yı yakından tanımayı sağlar.
- Devletler arası ilişkiler tablodaki diplomasi alanına karşılık gelir.
- Geçici elçilikleri sürekli elçiliklerle karıştırmak — kaynak bu dönemde elçiliklerin geçici olarak açıldığını belirtir.
Kendini kontrol et: Bu yenilik iki devlet arasındaki ilişkiyi mi düzenliyor? Öyleyse diplomasi alanını yazdın mı?
Tablo 4Avrupa tarzı moda ve süsleme sanatlarındaki Avrupa motifleri
Çözüm Yolu
Metne göre bu dönemde Avrupa'da Türk tarzı moda olmuş, Osmanlı süsleme sanatlarına da Avrupalı motifler girmiştir. Bu karşılıklı etkileşim sanatsal ve kültürel alanı kapsar.
- Kaynaktaki 4. maddeyi oku: Avrupa'da Türk tarzı moda olmuş.
- Aynı maddede Osmanlı süsleme sanatlarına Avrupalı motiflerin girdiğini belirle.
- Moda ve süsleme sanatının hangi alana girdiğini düşün: sanat ve kültür.
- Tabloya yeniliği "karşılıklı sanat etkileşimi", alanı "sanatsal ve kültürel" olarak yaz.
- Bu maddeyi diplomasi alanına yazmak — elçilerle ilgili değil, sanat ve moda etkileşimini anlatıyor.
- Etkileşimi tek yönlü sanmak — hem Avrupa'da Türk tarzı hem Osmanlı'da Avrupa motifleri yayılmıştır.
Kendini kontrol et: Maddede geçen "moda" ve "süsleme sanatları" kelimeleri yazdığın alanla uyuşuyor mu?
Tablo 5Seramik ve çinicilikte gelişme (İznik ustaları, Tekfur Sarayı üretimi)
Çözüm Yolu
Tekfur Sarayı'nda yeni çini üretim merkezi kuruldu; bu sanat alanıdır.
- Kaynağın 5. maddesinde İznik ustalarının İstanbul'a getirildiği ve Tekfur Sarayı'nda çini üretimine başlandığı okundu.
- Bu gelişme klasik tasarım ve tekniklerle çini sanatını yeniden canlandırmayı amaçlar.
- Çini ve seramik bir süsleme sanatı olduğundan tablodaki sanatsal alana yazıldı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sanatsal ve mimari alan (Çinilerin yapı süslemesinde kullanıldığı gerekçesiyle mimari alan eklenirse kabul edilebilir.)
- Tekfur Sarayı adı geçtiği için mimari alanı tek başına yazmak — burada saray yapımı değil, çini üretimi anlatılıyor.
Kendini kontrol et: Kaynakta canlandırılan şey bir yapı mı, yoksa bir süsleme sanatı mı? Seçtiğin alan buna uyuyor mu?
Tablo 6Levnî'nin dönemin en büyük nakkaşı olması
Çözüm Yolu
Levnî dönemin sanat alanındaki en önemli kişisidir.
- Kaynağın 6. maddesinde sanat alanındaki en önemli kişinin nakkaş Levnî olduğu okundu.
- Nakkaşlık minyatür ve resim gibi süsleme sanatlarıyla ilgilidir.
- Kaynak bu gelişmeyi doğrudan sanat alanında anlattığı için sanatsal alan seçildi.
- Levnî'yi şair sanıp edebiyatla ilişkilendirmek — Levnî nakkaştır; dönemin büyük şairi Nedim'dir.
Kendini kontrol et: Kaynakta Levnî için hangi meslek yazıyor? Nakkaşlık hangi alana girer?
Tablo 7Nedim'in şiirlerinde Divan Edebiyatı'na getirilen yenilik
Çözüm Yolu
Edebiyattaki gelişme kültürel ve sanatsal kapsamdadır.
- Kaynağın 7. maddesinde devrin en büyük şairinin Nedim olduğu ve Divan Edebiyatı'na yeni hava getirdiği okundu.
- Şiir ve edebiyat, toplumun kültür hayatının bir parçasıdır; aynı zamanda bir söz sanatıdır.
- Bu nedenle gelişme hem kültürel (edebî) hem sanatsal alana yerleştirildi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnız kültürel alan (Edebiyatın kültür hayatının parçası olduğu gerekçesiyle tek alan olarak yazılırsa kabul edilir.)
- Nedim ile Levnî'yi karıştırmak — Nedim şairdir, Levnî ise nakkaştır.
Kendini kontrol et: Nedim'in yaptığı yenilik hangi sanat dalında? Bu dal kültür ve sanat alanlarına giriyor mu?
Tablo 8Üsküdar'da Hendesehane'nin açılması
Çözüm Yolu
Avrupa usulü askerî eğitim veren ilk teşkilat olup eğitim ve kültür alanına girer.
- Kaynağın 8. maddesinde 1727'de Üsküdar'da Avrupa usulü askerî eğitim için Hendesehane açıldığı okundu.
- Hendesehane bir eğitim kurumudur; geometri ve bilimsel bilgiyi askerî amaçla öğretir.
- Tablodaki alanlardan eğitim ve bilimle en ilgili olan kültürel alan seçildi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kültürel ve toplumsal alan (Avrupa usulü eğitimin topluma yeni bir eğitim anlayışı getirdiği gerekçesiyle toplumsal alan eklenirse.)
- Tabloda olmayan "askerî alan" başlığını tek başına yazmak — tablo toplumsal, kültürel, sanatsal, mimari ve diplomasi alanlarını verir.
Kendini kontrol et: Yazdığın alan, sorunun verdiği beş alandan (toplumsal, kültürel, sanatsal, mimari, diplomasi) biri mi?
Tablo 9Çini imalathanesi ve kumaş dokuma fabrikasının kurulması
Çözüm Yolu
Üretim ve sanat tesisleri kuruldu; sanat ve ekonomi alanıdır.
- Kaynağın 9. maddesinde Tekfur Sarayı'nda çini imalathanesi ve hatayi kumaşı dokuma fabrikası kurulduğu okundu.
- Çini ve desenli kumaş üretimi süsleme sanatıyla ilgilidir; bu yüzden sanatsal alana girer.
- Bu tesisler aynı zamanda üretim yapıp iş sağladığı için ekonomik ve toplumsal yönü de vardır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnız sanatsal alan (Çini ve desenli kumaşın süsleme sanatı ürünü olduğu gerekçe gösterilirse kabul edilir.)
- Yalnız "ekonomik" yazmak — tablodaki alanlar arasında ekonomik yok; sanatsal veya toplumsal alanla ilişkilendirilmeli.
Kendini kontrol et: Çini ve kumaş üretimi hangi sanatla ilgili? Yazdığın alanlar sorunun verdiği listede var mı?