Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 259 Cevapları

Sırp ve Yunan isyanları Avrupalıların müdahalesiyle uluslararası sorun olmuştur.

1. A cümlesinin iki ögesini ayır: Balkan isyanları ve Avrupalı devletlerin müdahalesiyle uluslararası boyut kazanması.
2. Metnin ilk paragrafında Sırp ve Yunan isyanlarının anlatıldığı cümleyi bul.
3. Metin, bu isyanların Avrupalı devletlerin müdahalesiyle uluslararası sorun hâline geldiğini söylüyor; iki öge de karşılanıyor.

Kendini kontrol et: Metinde "Balkanlar", "Avrupalı devletlerin müdahalesi" ve "uluslararası" ifadeleri aynı cümlede geçiyor mu?

Metinde Mısır Meselesi'nin uluslararası soruna dönüştüğü söylenir; denge politikasıyla çözüldüğü yazmaz.

1. B cümlesindeki iddiayı belirle: Mısır Meselesi denge politikasıyla çözülmüştür.
2. Metinde Mehmet Ali Paşa isyanının anlatıldığı bölümü bul.
3. Metne göre II. Mahmut Avrupa'dan yardım isteyince mesele uluslararası soruna dönüşmüş; denge politikasıyla çözümden söz edilmiyor.
4. Metinde karşılığı olmayan iddia desteklenemez; B desteklenmez.

Kendini kontrol et: Metinde "denge politikası" ifadesi ya da Mısır Meselesi'nin çözüldüğünü söyleyen bir cümle var mı?

Metin, mali denetimin Avrupalı devletlerce yapılmasına izin verilmek zorunda kalındığını belirtir.

1. C cümlesinin iddiasını belirle: Düyûn-ı Umûmiyye, maliyeyi Avrupalı devletlerin denetimine açmıştır.
2. Metinde Kırım Savaşı ve dış borçlanmanın anlatıldığı paragrafı bul.
3. Metne göre 1881'de Düyûn-ı Umûmiyye kurulmuş ve mali denetimin Avrupalı devletlerce yapılmasına izin verilmiştir.
4. İddia metinle örtüşüyor; C desteklenir.

Kendini kontrol et: Metinde mali denetimi kimin yaptığı yazıyor ve bu, C cümlesindeki ifadeyle aynı mı?

Metne göre Avrupalıların müdahalesi yerleşimin önüne geçilmesini engellemiştir; tersi ifade edilmiş.

1. Ç cümlesinin iddiasını belirle: Yahudi yerleşimi Avrupalı devletlerin desteğiyle engellenmiştir.
2. Metnin son paragrafında siyonist girişimlerin anlatıldığı bölümü bul.
3. Metne göre II. Abdülhamit engellemeye çalışmış ama Avrupalıların müdahalesiyle yerleşimlerin önüne geçilememiştir.
4. Cümle metnin tersini söylüyor; Ç desteklenmez.

Kendini kontrol et: Metne göre Avrupalı devletler yerleşimi engellemeye mi yardım etti, yoksa engellenmesini mi önledi?

Metin, 1876 Kanun-ı Esasi'nin Osmanlı anayasal düzeninin ilk adımı olduğunu söyler.

1. D cümlesinin iddiasını belirle: Kanun-ı Esasi'nin ilanıyla anayasal düzene geçilmiştir.
2. Metinde 1876 ve I. Meşrutiyet'in anlatıldığı bölümü bul.
3. Metin, Meclis kapatılsa da bu sürecin Osmanlı anayasal düzeninin ilk adımı olduğunu söylüyor.
4. İddia metinle örtüşüyor; D desteklenir.

Kendini kontrol et: Metinde Kanun-ı Esasi ile anayasal düzen arasında bağ kuran cümle hangisi?

Metinde fermanlardaki bazı maddelerin müdahaleyi kolaylaştırdığı açıkça belirtilir.

1. E cümlesinin iddiasını belirle: Islahat Fermanı, Avrupalı devletlerin iç işlere müdahalesini kolaylaştırmıştır.
2. Metinde Tanzimat ve Islahat fermanlarının anlatıldığı paragrafı bul.
3. Metin, fermanlardaki bazı maddelerin Avrupalıların iç işlere müdahalesini kolaylaştırdığını açıkça söylüyor.
4. İddia metinle örtüşüyor; E desteklenir.

Kendini kontrol et: Fermanlar paragrafında "Ancak" ile başlayan cümle neyi anlatıyor?

Metin, Anadolu'ya yapılan göçlerin demografik yapıyı değiştirdiğini söyler.

1. F cümlesinin iddiasını belirle: 93 Harbi sonrası göçler demografik yapıyı değiştirmiştir.
2. Metinde 93 Harbi ve Berlin Kongresi'nin anlatıldığı paragrafı bul.
3. Metin, savaş sonrası Anadolu'ya yapılan göçlerin demografik yapıyı değiştirdiğini ve ekonomiyi olumsuz etkilediğini söylüyor.
4. İddia metinle örtüşüyor; F desteklenir.

Kendini kontrol et: Metinde "göçler" ve "demografik yapı" ifadeleri 93 Harbi ile aynı paragrafta geçiyor mu?

Metin, fermanlar ve Kanun-ı Esasi ile eşitlik, hukukun üstünlüğü ve vatandaşlık kavramlarının temellendiğini anlatır; bu da E çıkarımına götürür.

1. Soru metinden çıkarım istiyor; her seçeneği metindeki bir bilgiyle eşleştirmeye çalış.
2. A ve D'yi ele: metin Avrupa baskısını ve dağılma sürecinin hızlandığını anlatır; eşit statü ya da kendi gücüyle bütünlük yoktur.
3. B'yi ele: metinde ulus devlet hâline gelindiği bilgisi yoktur; aksine çok uluslu yapının sarsıldığı söylenir.
4. C'yi ele: Düyûn-ı Umûmiyye, borçlar ödenemeyince Avrupa denetimiyle kurulmuştur; mali disiplin övgüsü yoktur.
5. E'yi doğrula: fermanlar ve Kanun-ı Esasi ile eşitlik, hukukun üstünlüğü ve vatandaşlık temelleri atılmıştır. Cevap: E.

Kendini kontrol et: Seçtiğin çıkarımı destekleyen cümleyi metinde gösterebiliyor musun?

Açık uçlu etkinlik (8-9. soruların kaynakları; soru 9 bu sayfada görünmüyor). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.