Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 327
Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 327 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Kaynak A verilerinden inşa edilen ve ayakta kalan eserleri gösteren çubuk grafik çizme
Çözüm Yolu
Yatay eksene ülkeler, dikey eksene eser sayısı yazılır; inşa edilen ve ayakta kalan için farklı renkli iki çubuk çizilir. Toplam 15.846 ve 3.903'tür.
- Kaynak A tablosundan her ülkenin İnşa Edilen ve Ayakta Kalan sütunlarındaki sayıları alırız; Oran sütunu grafik için gerekmez.
- Yatay eksene 11 Balkan ülkesini, dikey eksene eser sayısını yazarız; en büyük değer 3771 olduğundan ölçeği 0-4000 seçeriz.
- Her ülke için yan yana iki çubuk çizeriz: bir renk inşa edilen, diğer renk ayakta kalan eserleri gösterir; renkleri açıklamada belirtiriz.
- Değerler: Arnavutluk 1015/230, Bosna-Hersek 3560/926, Bulgaristan 3339/628, Hırvatistan 241/54, Karadağ 222/137, Kosova 361/225.
- Devamı: Macaristan 724/41, Makedonya 1413/584, Romanya 291/140, Sırbistan 909/182, Yunanistan 3771/756.
- Kontrol: inşa edilenlerin toplamı 15.846, ayakta kalanların toplamı 3.903 eder; tablodaki TOTAL satırıyla uyuşur.
- Oran sütununu çubuk olarak çizmek — soru eser sayılarını istiyor, yüzdeler ayrı bir ölçektir.
- TOTAL satırını da bir ülke gibi çizmek — bu satır toplamdır, ölçeği bozar ve karşılaştırmayı yanıltır.
- Ölçeği eşit aralıklı seçmemek — eksen aralıkları eşit olmazsa çubuk boyları sayılarla orantılı olmaz.
Kendini kontrol et: Bosna-Hersek'in inşa çubuğu Hırvatistan'ınkinin yaklaşık 15 katı uzunlukta mı?
2Osmanlı'nın Balkanlarda çok sayıda eser inşa etmesinin nedenleri
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Cami, medrese, köprü, han, hamam gibi vakıf eserler hem hizmet sundu hem de bölgede Osmanlı yönetiminin kalıcılığını sağladı.
- Kaynak A'daki eserlerin vakıf, kamu ve askerî amaçlı olduğunu belirleriz.
- Fethedilen bölgede yönetimi ve güvenliği sağlamak için askerî ve idari yapılara ihtiyaç olduğunu çıkarırız.
- Cami, medrese, hamam gibi yapıların halkın dinî, eğitim ve sosyal ihtiyaçlarını karşıladığını düşünürüz.
- Köprü, han ve çarşıların bölgeyi imar edip ticareti ve ekonomiyi canlandırdığını ekleriz.
- Yalnız dinî sebep göstermek — eserler askerî, ekonomik ve sosyal amaçlarla da yapılmıştır.
- Eserleri sadece süs veya gösteriş için yapılmış saymak — vakıf eserleri halka hizmet etmek amacı taşıyordu.
Kendini kontrol et: Cevabımda Kaynak A'daki vakıf, kamu ve askerî amaçların her birine uyan bir neden var mı?
3Bazı Osmanlı eserlerinin günümüze ulaşamamasının sebepleri
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Tabloda ayakta kalma oranlarının düşük olması (örneğin Macaristan %6) savaş, siyasi değişim ve ihmalin eserleri yok ettiğini gösterir.
- Tablodaki Oran sütununda ayakta kalma oranının ortalama %15 gibi düşük olduğunu görürüz.
- Macaristan'da oranın %6'ya kadar düştüğünü, bunun büyük kayıplara işaret ettiğini belirleriz.
- Savaşların ve Osmanlı'nın çekilmesinden sonraki bilinçli tahribatın eserleri yok ettiğini çıkarırız.
- Bakımsızlık, deprem ve yangın gibi doğal afetler ile şehirleşmedeki değişiklikleri de diğer sebepler olarak ekleriz.
- Yalnız zamanın geçmesini sebep göstermek — oranlar ülkeden ülkeye çok farklı, bu siyasi ve insan kaynaklı etkenleri gösterir.
- Oranı yanlış okumak — %15 ayakta kalanların oranıdır, yıkılanlar yaklaşık %85'tir.
Kendini kontrol et: Yazdığım sebepler Macaristan ile Kosova arasındaki büyük oran farkını açıklayabiliyor mu?