Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 55 Cevapları

Kaynak J'de el yazması kitapların sevilmesi ve kolay bulunması, Kaynak K'de hattatların geçim kaygısı matbaaya direnç oluşturan ortak etkendir.

1. Kaynak J'de ve Kaynak K'de matbaanın gecikmesine yol açan ortak nedenleri arayalım.
2. Kaynak J, el yazması kitapların sevildiğini ve kitap kopyalayarak geçinen pek çok kişi bulunduğunu belirtiyor.
3. Kaynak K, karşı koymanın hattatlardan geldiğini ve onların geçim kaygısı taşıdığını söylüyor.
4. İki kaynağın buluştuğu noktayı yazalım: El yazması geleneği ve bu işten geçinen hattatlar matbaanın yaygınlaşmasını geciktirmiştir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elle kitap yazarak geçinenlerin işlerini kaybetme kaygısı (Geçim kaygısının her iki kaynakta da yer aldığı belirtilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım benzerlik hem Kaynak J'de hem Kaynak K'de geçiyor mu? İki metinde de ilgili cümleyi gösterebiliyor muyum?

Kaynak J, Müslümanların basılı kitaplara saygısızlık endişesiyle mesafeli durduğunu ve el yazmasını tercih ettiğini belirtir; Kaynak K'de böyle bir dinî engel kabul edilmez.

1. Önceki sayfadaki Kaynak J ve Kaynak K metinlerini karşılaştırıp yalnızca J'de geçen nedenleri arayalım.
2. Kaynak J, Müslümanların Kur'an'ın basılmasından korktuğunu ve bunu saygısızlık saydığını söylüyor; bu dinî bir çekincedir.
3. Kaynak K ise ulemanın dinî gerekçeyle karşı çıktığına dair delil olmadığını yazarak bu nedeni kabul etmiyor.
4. J'de ayrıca halkın basma kitaplardan zevk almadığı, kötü yazılmış olsa da yazma kitabı tercih ettiği belirtiliyor; bu alışkanlığa dayalı bir nedendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Basımevinin ne kadar yararlı olacağının o dönemde henüz kestirilememesi (Kaynak J'nin ilk paragrafına dayandırılırsa geçerli bir ek farklılıktır.)

Kendini kontrol et: Yazdığım neden Kaynak K'de geçmiyor ya da K tarafından reddediliyor mu? Kontrol ettim mi?

Her iki kaynak da matbaaya karşı tutumun toplumsal ve geleneksel nedenlere dayandığını, el yazması kitap kültürünün etkili olduğunu gösterir.

1. Kaynak K'deki gecikme nedenlerini bulup Kaynak J ile ortak olanları seçelim.
2. Kaynak K, matbaaya karşı koymanın elle kitap yazan hattatlardan geldiğini ve onların geçim alanının korunduğunu anlatıyor.
3. Kaynak J de el yazması kitaplara bağlılığı ve kopyacılıkla geçinen çok sayıda kişiyi gecikme nedeni olarak gösteriyor.
4. Ortak noktayı K açısından yazalım: Hattatlar ve el yazması geleneği matbaaya karşı direnç oluşturmuştur.

Kendini kontrol et: Kaynak J satırındaki benzerlikle bu satırdaki benzerlik aynı ortak noktayı mı anlatıyor?

Kaynak J'den farklı olarak K, dinî karşı koyma inancını reddeder. Hattatların itirazını asıl engel saymaz; dinî eserler basım dışı tutulduğu için bu itiraz büyük bir soruna dönüşmemiştir.

1. Kaynak J ve Kaynak K'yi karşılaştırıp yalnız K'de geçen görüşleri işaretle.
2. K'nin, ulemanın dinî gerekçeyle karşı çıktığı inancını delilsiz bulduğunu belirle.
3. Dinî eserler basılmadığı için din tartışması çıkmadığını not et.
4. Hattatlara iş alanı bırakıldığından itirazlarının büyük soruna dönüşmediğini ekle ve farklılıklar sütununa yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığın her görüş Kaynak J'de yok mu, yalnız Kaynak K'de mi geçiyor?