Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 59
Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 59 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Lale Devri'ndeki lüks yaşam ve tüketim alışkanlıklarının israf sayılıp sayılamayacağı, grup çıkarımı
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kaynak R'de ithal kumaşa yıllık milyonlarca altın ödenmesi ve İbrahim Paşa'nın israfı sınırlama girişimi anılır; Kaynak P'de lale çeşitleri aşırı değerlenmiştir. Görüş gerekçeyle değişebilir.
- Kaynak P ve Kaynak R'deki harcamalarla ilgili bilgileri bulalım.
- Kaynak R'ye göre ithal kumaş ve kozmetiklere her yıl yaklaşık 15.000.000 altın ödeniyor; Kaynak P'de lale çeşitleri aşırı değer kazanıyor.
- İsraf yönünü değerlendirelim: Gelirlerin sınırlı olduğu bir dönemde bu büyük harcamalar halkın tepkisine yol açmıştır.
- Diğer yönü değerlendirelim: Bu tüketim farkedilince yerli üretim teşvik edilmiş, sanat ve zanaat gelişmiştir.
- Grup olarak iki yönü tartıp gerekçeli bir sonuç cümlesi yazalım.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Lüks tüketim israf değildir; kültürel canlanma ve ticaretin gelişmesidir. (Lale ticaretinin sanat hâline gelmesi ve yerli üretimin teşviki kanıt olarak gösterilirse geçerlidir.) · Lüks tüketim açıkça israftır. (İthal mallara ödenen yüksek miktar, İbrahim Paşa'nın sınırlama nizamnamesi ve halkın tepkisiyle gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Gerekçesiz 'israftır' ya da 'değildir' demek — soru, kaynaklara dayanan bir değerlendirme ve çıkarım istiyor.
- Yalnız sarayın eğlencelerini anlatıp ekonomik veriyi atlamak — Kaynak R'deki yıllık altın miktarı güçlü bir kanıttır.
Kendini kontrol et: Vardığım sonucu Kaynak P ya da R'deki bir bilgiyle destekleyebiliyor muyum?
2Patrona Halil İsyanı'nın çıkışında etkili olan başlıca faktörler
Çözüm Yolu
Metne göre ağır mali yük ve vergiler göçü artırdı; şehirde geçim sorunları büyüdü. İran Seferi başarısızlığı ve yöneticilerin zevk içinde yaşaması halkı merkezî yönetime karşı ayaklandırdı.
- Patrona Halil İsyanı'nı anlatan metni okuyup nedenleri sırasıyla işaretleyelim.
- İran seferinin mali yükü nedeniyle yeni vergiler istendiğini not edelim.
- Eşkıyalık nedeniyle Anadolu ve Rumeli'den İstanbul'a göç başladığını, bunun işsizlik, enflasyon ve salgın hastalıkları artırdığını yazalım.
- İran Seferi'nden başarısız dönülmesini, yöneticilerin lüks yaşamını, liyakatsiz atamaları ve esnafın zorluklarını ekleyelim.
- Bulduğumuz nedenleri ekonomik, toplumsal ve yönetimsel diye gruplayalım.
- İsyanın sonuçlarını neden olarak yazmak — İbrahim Paşa'nın idamı ve köşklerin yakılması isyanın sonucudur, nedeni değildir.
- Yalnız lüks yaşamı neden saymak — metin vergileri, göçü ve ekonomik sıkıntıları da temel faktör olarak gösteriyor.
Kendini kontrol et: Yazdığım her faktör isyandan önce mi yaşandı? Sonuçları nedenlerle karıştırmadım mı?