Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 109
Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 109 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Dış etkiden bağımsız, kendi iradesine göre karar verme durumunun adı
Çözüm Yolu
Tanımda hürlük ve hürriyet eş anlamlı olarak verildiğinden aranan kavram özgürlüktür.
- Tanımın sonundaki eş anlamlılara bak: hürlük ve hürriyet verilmiş.
- Bu kelimelerin Türkçe karşılığı olan kavramı bul: özgürlük.
- Kelimeyi 1 numaralı kareden başlayarak sarmala harf harf yerleştir.
- Bulmacaya 'Hürriyet' yazmak — tanımda zaten verilen eş anlamlı kelime değil, aranan kavram olan özgürlük yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Kelimenin son harfi, 2 numaralı karenin hemen öncesine denk geliyor mu?
10Savaşta tutsak alınan veya satın alınan, özgürlüğü olmayan kişi
Çözüm Yolu
Savaşta esir alınan ya da satın alınan, özgürlükten yoksun kişiye köle (esir) denir.
- Tanımda 'tutsak alınan, özgürlükten yoksun, satın alınan' ifadelerine dikkat et.
- Sondaki eş anlamlı 'esir' kelimesini değil, aranan kavramı bul: köle.
- Kelimeyi 10 numaralı kareden başlayarak sarmalın sonuna yerleştir.
- 'Esir' yazmak — tanımda eş anlam olarak verilen kelime değil, aranan kavram köle yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Kelimen sarmalın son karelerini tam olarak dolduruyor mu?
2Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetmek anlamındaki kavram
Çözüm Yolu
Hakkı gözetme ve hukuka uygun davranma adalet kavramının tanımıdır.
- Tanımdaki anahtar ifadeyi bul: 'hakkı gözetmek'.
- Ünitenin konusu olan Themis heykelinde terazinin temsil ettiği kavramı hatırla: adalet.
- Kelimeyi 2 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Hukuk' yazmak — hukuk kurallar bütünüdür; hakkı gözetme ve hakka uygunluk adalettir.
Kendini kontrol et: Kelimenin harf sayısı, 2 ile 3 numaralı kareler arasındaki kutu sayısına eşit mi?
3Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen yasalar bütünü
Çözüm Yolu
Toplumsal düzeni sağlayan ve devletin yaptırım gücünü belirleyen kurallar bütününe hukuk denir.
- Tanımda 'toplumu düzenleyen' ve 'devletin yaptırım gücü' ifadelerine dikkat et.
- Devletin uyguladığı kurallar bütününün adını düşün: hukuk.
- Kelimeyi 3 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Töre' yazmak — töre toplumun benimsediği geleneklerdir; devlet yaptırımına dayanan yasalar bütünü hukuktur.
Kendini kontrol et: Bu kavram, bölümün başlığı 'Eski Çağ'da …' ifadesindeki boşluğu dolduruyor mu?
4Suçluya, başkasına yaptığı kötülüğün aynısını uygulayarak ceza verme
Çözüm Yolu
Suçlunun, verdiği zararın aynısıyla cezalandırılması kısas ilkesidir.
- Tanımda suçluya yaptığı kötülüğün aynısının uygulandığını fark et.
- Hammurabi Kanunları'ndaki 'göze göz, dişe diş' anlayışının adını hatırla: kısas.
- Kelimeyi 4 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Ceza' yazmak — ceza genel bir kavramdır; yapılanın aynısıyla karşılık vermenin özel adı kısastır.
Kendini kontrol et: Bulduğun kavram, Hammurabi Kanunları'ndaki ceza anlayışını anlatıyor mu?
5Toplumun benimsediği davranış biçimleri, gelenekler ve kurallar bütünü
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
6Eski Türk ve Moğollarda devlet işlerinin görüşüldüğü meclis
Çözüm Yolu
Eski Türklerde ve Moğollarda devlet işleri kurultayda görüşülüp karara bağlanırdı.
- Tanımda 'Eski Türkler ve Moğollar' ile 'meclis' kelimelerine dikkat et.
- Eski Türklerde devlet işlerinin görüşüldüğü meclisin adını hatırla: kurultay.
- Kelimeyi 6 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Senato' yazmak — senato Roma'nın meclisidir; Türk ve Moğollardaki meclis kurultaydır.
Kendini kontrol et: Bulduğun meclis adı Roma'ya değil, Eski Türklere mi ait?
7Eski Roma'da soylulardan oluşan yöneticiler meclisi
Çözüm Yolu
Roma'da soylulardan oluşan yönetici meclisi senatodur.
- Tanımda 'Eski Roma' ve 'soylulardan oluşan meclis' ifadelerine dikkat et.
- Roma'daki soylular meclisinin adını hatırla: senato.
- Kelimeyi 7 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Kurultay' yazmak — kurultay Türk ve Moğolların meclisidir; Roma'daki soylular meclisi senatodur.
Kendini kontrol et: Bulduğun kavram 12 Levha Kanunları'nın hazırlandığı Roma ile ilgili mi?
8Bir olayın anısını yaşatmak için bir şey üzerine kazılan yazı
Çözüm Yolu
Tanımın sonunda kitabe eş anlamlı olarak verilmiş; aranan kavram yazıttır.
- Tanımın sonundaki eş anlamlıya bak: kitabe.
- Taş üzerine kazınan yazının Türkçe adını bul: yazıt.
- Kelimeyi 8 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Kitabe' yazmak — tanımda verilen eş anlam değil, aranan Türkçe kavram yazıt yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Göktürk Kitabeleri'ne başka hangi adla dendiğini düşün; bulduğun kelimeyle aynı mı?
9Hakim ve bazen savcı ile yargıçlardan oluşan kurulun yargı görevini yaptığı yer
Çözüm Yolu
Yargı görevinin yerine getirildiği yer mahkemedir.
- Tanımda 'yargıç, savcı' ve 'yargı görevini yerine getirdikleri yer' ifadelerine dikkat et.
- Davaların görülüp karara bağlandığı yerin adını bul: mahkeme.
- Kelimeyi 9 numaralı kareden başlayarak sarmala yerleştir.
- 'Yargıç' yazmak — soru kişiyi değil, yargılamanın yapıldığı yeri soruyor.
Kendini kontrol et: Bulduğun kelime bir kişi değil de bir yer mi bildiriyor?