Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 127
Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 127 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Olgular 1Kaynaklardan Asurlular hakkında kanıtlanabilir birinci olguyu tabloya yazma
Çözüm Yolu
Kaynak A'da tarih ve şehir adları verilir; bunlar doğrulanabilir bilgidir.
- Olgu, kanıtla doğrulanabilen bilgidir; görüş ise kişisel yorumdur.
- Kaynak A'da Asurluların MÖ 13. yüzyıldan MÖ 612'ye kadar eser verdiği belirtiliyor.
- Aynı kaynakta Asur, Nimrud, Korsabad ve Ninive şehirlerinin adı geçiyor.
- Tarihler ve şehir adları kalıntılarla doğrulanabilir; bu bilgi Olgular sütununa yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Nimrud, Asur döneminde kurulmuş ilk başkenttir. (Kaynak A'daki bu bilgi de doğrulanabilir olduğu için olgu olarak kabul edilir.) · Asur kralları yıllıklarında duvarları ve kapıları yeniden yaptırdıklarını yazmıştır. (Diğer olgu satırlarında aynı bilgi tekrar edilmediği sürece geçerlidir.)
- Cümlenin tamamını "en göz kamaştırıcı" ifadesiyle birlikte olgu diye yazmak — o kısım yazarın yorumudur, yalnız tarih ve şehirler alınmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın cümlede "en, güzel, göz kamaştırıcı" gibi değerlendirme sözcükleri kaldı mı?
Olgular 2İkinci olguyu tabloya yazma
Çözüm Yolu
Kaynak B ve C ziggurat tapınaklarının Sümerlerden kaldığını ve Asurlularca da yapıldığını belirtir.
- İstenen: Asurlularla ilgili kanıtlanabilir bir bilgi (olgu) bulup tablonun Olgular sütununa yazmak.
- Kaynak B'de ziggurat adlı basamaklı tapınakların Sümerlerden kaldığı ve Asurluların da tapınak yaptırdığı belirtiliyor.
- Kaynak C'deki görsel ve açıklama zigguratların Sümer ve Asurlularca yapıldığını doğruluyor.
- Bu bilgi kalıntılarla kanıtlanabildiği için olgudur: Asurlular da Sümerler gibi ziggurat denen basamaklı tapınaklar yaptı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Asur şehrinde tüm büyük tanrılar için tapınaklar inşa edildi. (Kaynak B'deki bu bilgi de doğrulanabilir bir olgu olarak kabul edilir.)
- Kaynak C'deki Ur zigguratını Asurluların yaptığını yazmak — açıklamaya göre o yapı Sümerlerin Ur şehir devletinden kalmadır.
Kendini kontrol et: Yazdığın bilgiyi Kaynak B ve C'deki ifadelerle karşılaştırınca aynı sonuca ulaşıyor musun?
Olgular 3Üçüncü olguyu tabloya yazma
Çözüm Yolu
Kaynak B bu bilgileri açıkça verir.
- İstenen: Asurlularla ilgili üçüncü kanıtlanabilir bilgiyi Olgular sütununa yazmak.
- Kaynak B'de baş tanrının Asur olduğu, kralın en yüksek din adamı olduğu belirtiliyor.
- Aynı kaynakta saray ve tapınak kapılarının lamassu heykelleriyle süslendiği yazıyor.
- Bunlar yazıtlar ve heykellerle doğrulanabildiği için olgudur; tabloya bu bilgiler yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Asurlular İştar, Şamaş, Sin, Adad ve Ninurta gibi tanrılara da tapınak yaptı. (Kaynak B'deki eyalet tapınakları bilgisine dayandığı için olgu olarak geçerlidir.)
- Baş tanrı Asur ile Asur şehrini ya da devletini karıştırmak — kaynakta aynı ad hem tanrı hem şehir için kullanılır.
Kendini kontrol et: Yazdığın bilgi kişiden kişiye değişmeyen, kaynakta açıkça geçen bir bilgi mi?
Görüşler 1Kaynaklardan yazarın yorumu olan birinci görüşü yazma
Çözüm Yolu
Bu ifade yazarın değerlendirmesidir, ölçülemez; bu yüzden görüştür.
- Görüş, yazarın kişisel değerlendirmesi olan ve kanıtlanamayan ifadedir.
- Kaynak A'da Asurluların Yakın Doğu'nun en göz kamaştırıcı sanat eserlerini yaptığı söyleniyor.
- "En göz kamaştırıcı" ifadesi ölçülemez, beğeniye bağlıdır; bu nedenle görüştür.
- Bu cümle Görüşler sütununun ilk satırına yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kentin en göz alıcı yapısı II. Asur-nasirpal'in yaptırdığı saraydı. ("En göz alıcı" değerlendirmesi içerdiği için görüş olarak kabul edilir.)
- Cümlede tarih ve şehir adı geçtiği için tamamını olgu saymak — değerlendirme sözcüğü içeren bölüm görüştür.
Kendini kontrol et: Bu yargıya herkes katılmak zorunda mı, yoksa başka biri farklı düşünebilir mi?
Görüşler 2İkinci görüşü tabloya yazma
Çözüm Yolu
Kaynak A'da yazarın yorumu olarak geçer; kişiye göre değişen bir değerlendirmedir.
- İstenen: Kaynaklarda yazarın kişisel değerlendirmesini yansıtan ikinci bir görüş cümlesi bulmak.
- Kaynak A'da tapınakların Asur krallarının gurur kaynağı olduğu söyleniyor.
- Gurur duyulup duyulmadığı ölçülemez, kişiden kişiye değişen bir yorumdur; bu yüzden görüştür.
- Görüşler sütununa: Tapınaklar Asur krallarının gurur kaynağı olan yapılardı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tapınaklar Asur şehirlerinin vazgeçilmez mimari yapılarından biriydi. ("Vazgeçilmez" yazarın değerlendirmesi olduğu için görüş olarak kabul edilir.)
- "Tapınaklara bakım yapılırdı" gibi doğrulanabilir bir bilgiyi görüş sütununa yazmak — bu bilgi olgudur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin cümle bir duygu ya da değerlendirme mi bildiriyor, yoksa kanıtlanabilir bir durum mu?
Görüşler 3Üçüncü görüşü tabloya yazma
Çözüm Yolu
Kaynak A'daki bu ifade yazarın değerlendirmesini yansıtır.
- İstenen: Kaynaklarda yazarın yorumunu içeren üçüncü bir görüş cümlesi bulmak.
- Kaynak A'da Asur şehirlerinin en dikkat çekici yapılarının saraylar olduğu söyleniyor.
- "En dikkat çekici" ifadesi kişiye göre değişen bir değerlendirmedir, kanıtlanamaz.
- Görüşler sütununa: Asur şehirlerinin en dikkat çekici yapıları saraylardı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mezopotamya'nın en büyük ve en önemli yapıları bu şehirlerdeydi. ("En önemli" değerlendirmesi içerdiği için görüş olarak kabul edilir.)
- Aynı görüşü iki satıra farklı sözcüklerle yazmak — her satırda kaynaktan farklı bir görüş yer almalı.
Kendini kontrol et: Görüşler sütunundaki üç cümlenin her biri farklı bir değerlendirme içeriyor mu?