Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 145
Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 145 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Harita sorusuTürklerin geniş bir coğrafyaya yayılmış olmasının olası sebepleri
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Haritada Türk devletleri Avrupa'dan Mançurya'ya uzanır. Hayvanlar için yeni otlaklar bulma zorunluluğu, iklim koşulları, nüfus artışı ve siyasi mücadeleler yayılmayı açıklar.
- Haritadaki renkli alanları incele: Avrupa Hun, İskit, Asya Hun ve Ak Hun toprakları Avrupa'dan Doğu Asya'ya uzanıyor.
- Bu toplulukların yaşam biçimini hatırla: hayvancılığa dayalı konargöçer yaşam sürdürüyorlar.
- Hayvanlar için yeni otlak ve su arama zorunluluğunu yayılmanın temel nedeni olarak belirle.
- Diğer etkenleri ekle: kuraklık ve iklim değişimleri, nüfus artışı, devletler ve boylar arası mücadeleler.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Atın evcilleştirilmesi ve atlı yaşamın uzun mesafeleri hızla aşmayı sağlaması. (Hareket kolaylığını yayılmanın nedeni olarak açıklarsa geçerlidir.) · Ticaret yollarını denetim altına alma isteği. (Haritadaki Semerkant, Kaşgar, Turfan gibi ticaret şehirleriyle ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız savaşları neden göstermek — otlak arayışı ve iklim gibi ekonomik ve doğal nedenler de vardır.
- Haritadaki devletlerin aynı anda var olduğunu sanmak — harita MÖ VIII. yüzyıl ile MS VII. yüzyıl arasını gösterir.
Kendini kontrol et: Yazdığım nedenler arasında hem doğal, hem ekonomik, hem de siyasi bir etken var mı?
1Aile büyüklerinden metindekine benzer anlatımlar duyup duymadığını sınıfla paylaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2Teknolojik aletler olmadan doğadaki değişimleri öngörmek için başvurulacak yollar
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Teknoloji yokken doğa olayları sürekli gözlenir; tekrar eden olaylar arasında ilişki kurularak tahmin yapılır. Metindeki gibi hayvan ve bitki davranışları ipucu sayılır.
- Metindeki ipuçlarını hatırla: insanlar hayvanların, bitkilerin ve gök cisimlerinin davranışlarını izleyerek tahmin yapmış.
- Kendi gözlem yollarını belirle: hayvan davranışları, bitkilerin çiçek açması, gökyüzü, bulutlar ve rüzgâr.
- Gözlemlerini not alıp tekrar eden olaylarla sonuçlar arasında bağlantı kurmayı ekle.
- Her yolun gerekçesini yaz: tekrar eden ilişkiler gelecekteki değişimi önceden kestirmeyi sağlar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yaşlıların deneyimlerine ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgilere başvururdum. (Birikmiş deneyimin tahmine yardımcı olduğu gerekçesiyle yazılırsa geçerlidir.) · Ay'ın evrelerini ve yıldızların konumunu izleyerek mevsimleri belirlerdim. (Gök cisimlerinin düzenli hareketinin takvim yapmaya yaradığı açıklanırsa geçerlidir.)
- Gerekçe yazmadan yalnız yöntem sıralamak — soru seçilen yolların gerekçeleriyle açıklanmasını istiyor.
- Tek bir gözlemle kesin sonuca varmak — tahmin, tekrar eden gözlemlere dayandığında güvenilir olur.
Kendini kontrol et: Önerdiğim yol, teknolojik bir alet kullanmadan yalnız duyularla ve deneyimle uygulanabilir mi?
3İnsanların tabiatla ilişkilerini belirlerken uyguladığı yöntemler
Çözüm Yolu
Metne göre insanlar hayvanların, gök cisimlerinin ve bitkilerin olağandışı davranışlarını gözleyip sonuç çıkararak takvimsel ve meteorolojik yöntemler geliştirmiştir.
- Birinci metne dön: insanların tabiatla ilişkilerini belirlemede geliştirdiği yöntemler anlatılıyor.
- Gözlemin konusunu bul: hayvanların, gök cisimlerinin ve bitkilerin alışılmışın dışındaki hareketleri izlenmiş.
- Sonuca ulaşma yolunu belirle: bu gözlemlerden tahmin çıkarılmış ve tarım ile hayvancılık buna göre düzenlenmiş.
- Yöntemlerin adını yaz: takvimsel ve meteorolojik yöntemler; örnek olarak ayva çiçeği ve büğelek hayvanını ekle.
- Fıkradaki eşek ve karın örneğini yöntem sanmak — bunlar örnektir; yöntem gözleme dayalı tahmindir.
Kendini kontrol et: Cevabımda gözlem, sonuç çıkarma ve bunu takvim ya da hava tahminine dönüştürme basamakları var mı?