Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 225 Cevapları

Sayfa 224'teki Bozkurt metnine göre yolun ekonomik faydası devletleri savaşa ve anlaşmalara itti.

1. İpek Yolu siyasi etkiler satırı için sayfa 224'teki Bozkurt metni incelenir.
2. Metne göre yolun ekonomik faydası yüzünden birçok devlet onu ele geçirmek için savaşmıştır.
3. V. yüzyılda yolun büyük kısmına Tabgaçlar hâkim olmuş; Bizans ve Sâsânîler ticaret merkezleri konusunda anlaşmıştır.
4. Bu bilgilere dayanan bir soru yazılır; cevabı da metindeki savaş ve anlaşma örnekleriyle desteklenerek tabloya eklenir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Soru: Bizans ile Sâsânîler İpek Yolu konusunda neden anlaştı? Cevap: İran'dan gelen malların satılacağı merkezleri belirlemek için. (Soru ve cevap Bozkurt metnindeki siyasi bilgiye dayanıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında yolu denetlemek isteyen en az bir devlet ve bir anlaşma örneği var mı?

Koça metni ipeğin ana ticaret malı olduğunu ve yolun sürekli kullanıldığını belirtir.

1. İpek Yolu ekonomik etkiler satırı için sayfa 224'teki Koca metnine bakılır.
2. Metne göre yolun en önemli malı Çin'de üretilen ipek ve ipekli kumaşlardır.
3. Bu mallar kervanlarla yaz kış batıya taşınmış, yol en işlek transit ticaret yolu olmuştur.
4. Bozkurt metnindeki 'ekonomik faydalar' ifadesiyle yolun devletlere gelir sağladığı eklenir; soru ve cevap tabloya yazılır.

Kendini kontrol et: Cevabında taşınan mal ve ticaretin sağladığı kazanç birlikte yer alıyor mu?

Tok ve Türkhan metinleri ticaret denetiminin Roma'dan Müslümanlara geçtiğini anlatır.

1. Baharat Yolu siyasi etkiler satırı için sayfa 224'teki Tok ve Türkhan metinleri incelenir.
2. Roma'nın Orta Doğu'dan çekilmesiyle bölgenin Müslümanların kontrolüne geçtiği belirtilir.
3. 7. yüzyıldan itibaren baharat ticaretinin büyük ölçüde Müslüman tüccarların eline geçtiği görülür.
4. Tok metnine göre Arap, Türk ve Venedik tekelleri Batı'yı yeni yollar aramaya itmiştir; bu bilgi cevaba eklenir.

Kendini kontrol et: Cevabın, baharat ticaretinin denetiminin kimden kime geçtiğini açıkça gösteriyor mu?

Türkhan ve Gürsoy metinleri İskenderiye'nin baharat ticaretindeki merkezî rolünü gösterir.

1. Baharat Yolu ekonomik etkiler satırı için sayfa 224'teki Tok, Gürsoy ve Türkhan metinlerine bakılır.
2. Metinler İskenderiye'nin baharatın satış ve Avrupa'ya ihraç merkezi olduğunu gösterir.
3. Türkhan metnine göre ekonomik refah ve lüks tüketim merakı baharat ticaretini artırmıştır.
4. Bu bilgilerle ticaretin zenginleştirdiği şehirleri soran bir soru ve cevabı tabloya yazılır.

Kendini kontrol et: Cevabında baharatın geldiği yer ile satıldığı liman doğru ayrılmış mı?

Verilen metinlerde doğrudan kültürel etki az; cevap lüks tüketim ve ticari temas bilgisinden çıkarılmış genel bir çıkarımdır.

1. Baharat Yolu kültürel etkiler satırı için sayfa 224'teki baharat metinlerine bakılır.
2. Metinlerde doğrudan kültürel bilgi azdır; lüks tüketim merakı ve saray ihtiyacı öne çıkar.
3. Bu bilgilerden baharatın sofra ve tüketim alışkanlıklarını etkilediği çıkarılır.
4. Limanlarda buluşan tüccarlar sayesinde farklı toplumların temas kurduğu düşünülür.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Cevap: Mısır Çarşısı gibi adlar, baharat ticaretinin şehir kültüründe iz bıraktığını gösterir. (Gürsoy metnindeki Mısır Çarşısı bilgisine dayandırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın kültürel etki, metindeki lüks tüketim ve liman ticareti bilgisine dayanıyor mu?

Eroğlu metni 940'tan sonra Bulgarların bağımsızlaşmasını ve Hazar'ın zayıflamasını anlatır.

1. Kürk Yolu siyasi etkiler satırı için sayfa 225'teki ilk Eroğlu metnine bakılır.
2. 940'tan sonra İdil Bulgarları daha bağımsız davranmaya başlamıştır.
3. Hazarlar ticaretini Bulgarlar aracılığıyla yürüttüğü için Hazar ekonomisi sarsılmış ve devlet hızla çökmüştür.
4. Hazar başkenti Hanbalık'ın ticari merkez rolünü Bulgar şehri üstlenmiştir; bu bilgi cevaba eklenir.

Kendini kontrol et: Cevabın, Bulgarların bağımsızlaşması ile Hazar ekonomisinin sarsılması arasındaki bağı gösteriyor mu?

Eroğlu metnine göre İdil-Kama kavşağındaki konum ticarî refah ve gümrük geliri getirdi.

1. Kürk Yolu ekonomik etkiler satırı için sayfa 225'teki üçüncü Eroğlu metni okunur.
2. İdil ile Kama'nın birleştiği yerdeki konum, devleti uluslararası ticaretin önemli merkezi yapmıştır.
3. Ticaretin getirdiği servet şehirleri geliştirmiş, gümrük vergisi hazineye büyük katkı sağlamıştır.
4. Bulgar tüccarlarının İskandinavya'dan Çin'e uzanan ticareti yönettiği de cevaba eklenebilir.

Kendini kontrol et: Cevabında konumun önemi ve ticaretin hazineye katkısı birlikte yer alıyor mu?

Eroğlu metni İslamiyet'in ticari ilişkiler yoluyla benimsendiğini belirtir.

1. Kürk Yolu sütununun kültürel etkiler satırı için sayfa 225'teki ikinci Eroğlu metnine bakılır.
2. Metne göre İdil Bulgarları İslam ordularıyla temas etmeden, Harezm, Hazar ve Samani tüccarlarıyla ticaret yaptı.
3. Bu ticari ilişkiler sonucunda İslamiyet'i benimseyip İslam medeniyetiyle temas kurdukları çıkarılır.

Kendini kontrol et: Cevabın, İslamiyet'in hangi yolla benimsendiğini metindeki gibi açıklıyor mu?