Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 241
Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 241 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
EtkinlikOrta Çağ medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat etkileriyle ilgili araştırma raporunu panel, seminer, proje fuarı gibi ortamlarda sunma veya dijital paylaşma
Çözüm Yolu
Sunum ortamı olarak panel, seminer, bilim şöleni veya proje fuarı seçilir; rapor dijital platformda da paylaşılabilir.
1Metne dayanarak İbn Sina, Farabi, Biruni gibi bilginlerin Doğu-Batı arasında medeniyet köprüsü kurmadaki önemini değerlendirme
Çözüm Yolu
Farabi Aristo'yu yeniden yorumlamış, İbn Sina'nın Kanun'u Latinceye çevrilip yüzyıllarca Avrupa tıp fakültelerinde okutulmuştur; böylece bilgi Doğu'dan Batı'ya taşınmıştır.
- Metinde İslam âlimlerinin eski medeniyetlerin bilgisiyle ne yaptığını gösteren cümleyi bul: incelemiş ve yeniden yorumlamışlardır.
- Farabi'ye neden 'İkinci Muallim' dendiğini not et: Aristo'nun eserlerini yeni bir bakışla dünya medeniyetine kazandırmıştır.
- İbn Sina'nın el-Kanun'unun Latinceye çevrilip XVII. yüzyıla kadar Avrupa'da okutulmasını, bilginin Batı'ya geçişine kanıt olarak yaz.
- Bu kanıtları birleştirerek bilginlerin bilgiyi geliştirip Batı'ya aktardığını ve böylece köprü kurduklarını değerlendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bu bilginler bilimi ortak insanlık mirası hâline getirerek Avrupa'daki bilimsel gelişmelere zemin hazırlamıştır. (el-Kanun'un çevirisi gibi metindeki bir kanıtla desteklenirse geçerlidir.)
- Bilginlerin yalnız hayatını anlatmak — soru köprü rolünün önemini istiyor, katkılarını Doğu-Batı aktarımıyla ilişkilendir.
- Bilginlerin eski bilgiyi aynen aktardığını söylemek — metin onların bilgiyi yeniden yorumlayıp geliştirdiğini vurgular.
Kendini kontrol et: Cevabımda bilginin Doğu'dan Batı'ya nasıl geçtiğini gösteren en az bir metin kanıtı var mı?
2Biruni'nin çalışma yöntemi hakkında metindeki sözden çıkarım yapma
Çözüm Yolu
Alıntıda öncekilerin başarısını takdir etmek, yanlışlarını ürkmeden düzeltmek ve doğru bulduğunu sonraki kuşaklara aktarmak vurgulanır; bu eleştirel, birikimli bilim anlayışını gösterir.
- Biruni'ye ait alıntıyı bul ve içindeki üç eylemi ayır: takdir etmek, düzeltmek, aktarmak.
- 'Öncekilerin başarılarını minnettarlıkla karşılamak' ifadesinden önceki bilginlere saygı duyduğu sonucunu çıkar.
- 'Yanlışlarını ürkmeden düzeltmek' ifadesinden eleştirel ve nesnel bir tutum izlediğini çıkar.
- 'Gelecek kuşağa emanet etmek' ifadesinden bilginin birikerek aktarılması gerektiğine inandığını belirt.
- Biruni'nin öncekileri tümden reddettiğini yazmak — alıntı hem takdir hem düzeltme içerir, ikisini birlikte belirt.
- Biruni'nin çalıştığı alanları sıralamak — soru eserlerini değil, çalışma yöntemini soruyor.
Kendini kontrol et: Yazdığım her yöntem özelliğini alıntıdaki bir ifadeye dayandırabiliyor muyum?
3Ortak dünya mirasının oluşumunda Batı medeniyeti ile İslam dünyası etkileşimi hakkında düşünceleri yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Metne göre Batı, İslam âlimlerinin eserlerinden yararlanmış; çeviriler yoluyla bilgi yayılmıştır. Medeniyetler birbirinden beslenerek ortak bir birikim oluşturur.
- Metinde İslam âlimlerinin Eski Çağ medeniyetlerinin bilgisini inceleyip yorumladığını belirten kısmı bul.
- Batı'nın İslam dünyasındaki birikimden yararlandığını gösteren örneği seç: el-Kanun'un Latince ve başka dillere çevrilmesi.
- Bilginin çeviriler yoluyla farklı dillere ve coğrafyalara yayıldığını bu örnekle ilişkilendir.
- Medeniyetlerin birbirinden beslenerek ortak mirası oluşturduğu yönündeki düşünceni gerekçesiyle yaz.
- İslam dünyasını yalnız aktarıcı göstermek — âlimler eski bilgiyi yorumlayıp geliştirmiş, ortak mirasa katkı sunmuştur.
- Görüşü gerekçesiz yazmak — düşünceni metinden en az bir örnekle destekle.
Kendini kontrol et: Düşüncemde bilginin nereden alınıp nereye aktarıldığını bir metin örneğiyle gösterdim mi?