Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 248

Sayfa 248 2 Çözümlü Madde

Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 248 Cevapları

← Sayfa 247Tüm SayfalarSayfa 249 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

10Kaynaklardaki Orta Çağ devletlerinin yönetim yapısı özellikleri

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Sâsânî: din adamlarının (mobad) güçlü olduğu, saray ve divan merkezli, başvezirli yapı. Gök Türk: kağanın yetkisi Tanrı'dan aldığı kut ile meşru, meclis ve aygucı/ügelerin hükümetteki rolü. Abbâsî: halife mutlak hükümdar, verasetle devam eden hanedan, vezir ve hâciblik gibi yeni kurumlar.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Üç kaynakta da hanedana dayalı yönetim, hükümdarın merkezî gücü ve devlet işlerini yürüten görevliler görülür; ayrıntılar devlete göre değişir.

  1. Her kaynağın hangi devlete ait olduğunu belirle: A Sâsânî, B Gök Türk, C Abbâsî.
  2. Kaynak A'dan din adamlarının (mobad) gücünü, sarayın idari merkez oluşunu ve baş vezirin yetkisini çıkar.
  3. Kaynak B'den kağanlığın Tanrı'dan verilen kut ile meşrulaştığını, meclisi ve aygucı ile ügelerin rolünü çıkar.
  4. Kaynak C'den halifenin mutlak hükümdar olduğunu, verasetle süren halifeliği, vezirlik ve hâciblik kurumlarını çıkar.
Sık yapılan hatalar
  • Kaynakları karıştırmak — örneğin mobadları Abbâsîlere yazmak; her özelliği ait olduğu devletin altında topla.
  • Yalnız bir devleti anlatmak — soru kaynaklardaki üç devletin hepsini kapsıyor.

Kendini kontrol et: Üç devletin her biri için kaynağa dayalı en az iki yönetim özelliği yazdım mı?

11Kaynaklardaki devletlerin yönetim yapısının benzerlik ve farklılıkları

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Benzerlik: hükümdarın merkezî güçte olması, hanedanlık ve devleti yürüten vezir benzeri görevliler. Farklılık: Sâsânîlerde din adamlarının, Gök Türklerde kut inancı ve meclisin, Abbâsîlerde halifelik ve saray hiyerarşisinin ağır basması.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Ortak yön hükümdar ve yardımcı idari kadrodur. Meşruiyet kaynağı ve güç dağılımı farklıdır: din adamları, Tanrı'dan gelen kut ve meclis ile halifelik.

  1. Önceki soruda bulduğun özellikleri üç devlet için yan yana bir tabloya yerleştir.
  2. Üçünde ortak olanları bul: güçlü hükümdar, hanedana dayalı yönetim, vezir ya da aygucı gibi yardımcı yöneticiler.
  3. Farklılıkları güç kaynağına göre ayır: Sâsânîde din adamları, Gök Türkte kut ve meclis, Abbâsîde halifelik ve saray hiyerarşisi.
  4. Benzerlikleri ve farklılıkları ayrı başlıklar altında, her birini bir kaynağa dayandırarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzerlik: Gök Türk ve Abbâsîlerde hükümdarın yetkisinin ilahî bir kaynağa dayandırılması. (Kaynak B'deki kut ve Kaynak C'deki ilâhî temel ifadeleriyle desteklenirse geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Benzerlik ve farklılıkları karışık yazmak — iki başlığı ayrı tutarak karşılaştırmayı netleştir.
  • Yalnız benzerlik ya da yalnız farklılık yazmak — soru ikisini birlikte istiyor.

Kendini kontrol et: Yazdığım her benzerlik ve farklılığın hangi kaynaktan geldiğini gösterebiliyor muyum?