Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 73
Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 73 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Kaynak İ ve J'den Neolitik Çağ'da hangi alanlarda gelişme yaşandığını tartışma
Çözüm Yolu
El değirmeni taşı tahılın işlendiğini, çömlekler ise ürünün saklandığını gösterir; yani tarım, teknoloji ve depolama gelişmiştir.
- Kaynak İ'deki el değirmeni taşının üzerindeki tahıl tanelerine ve yanındaki un kabına bakarız.
- Tahılın öğütülüp una çevrildiğini, yani tarım ürünlerinin işlendiğini çıkarırız.
- Kaynak J'deki çömleklerin tahıl saklamak için yapıldığını açıklamadan öğreniriz.
- İki kaynağı birleştirerek tarımda ve çanak çömlek yapımında gelişme olduğunu söyleriz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tarım, öğütme teknolojisi ve ürünlerin depolanması alanlarında gelişme yaşanmıştır. (Çömlek yapımı yerine depolama vurgulanarak kaynaklara dayanıldığında geçerlidir.)
- Yalnız 'tarım' yazmak — Kaynak J'deki çömlekler depolama ve çanak çömlek yapımındaki gelişmeyi de gösterir.
- Görsellerdeki eşyaları sadece tanımlamak — soru, eşyalardan hangi alanda gelişme olduğunu çıkarmanı istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın her gelişme alanı için Kaynak İ veya J'de onu gösteren bir eşya gösterebiliyor musun?
2Günümüz tarım faaliyetlerinde kullanılan alet, araç ve teknik donanımları yazma
Çözüm Yolu
Modern tarımda makineleşme ve teknoloji kullanılır; yazılacak cevap bu örneklerden seçilebilir.
- Tarlanın hazırlanmasından ürünün toplanmasına kadar tarımın aşamalarını sırayla düşünürüz: sürme, ekme, sulama, ilaçlama, hasat.
- Her aşamada bugün kullanılan bir aleti ya da makineyi yazarız: pulluk, traktör, ekim makinesi, sulama sistemi, biçerdöver.
- Sera ve drone gibi teknik donanımları da ekleyerek listeyi tamamlarız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gübre serpme makinesi, damla sulama, balya makinesi, hasat makinesi (Günümüz tarımında kullanılan herhangi bir alet, makine veya teknik donanım yazıldığında geçerlidir.)
- Yalnız eski aletleri (orak, saban) yazmak — soru günümüzde kullanılan alet ve makineleri soruyor.
Kendini kontrol et: Listende tarlayı hazırlama, ekme, sulama ve hasat aşamalarının her biri için en az bir araç var mı?
3-ç (örnek)Kuru ağaç ve büyük çalıları kesme özelliğinin eşleşmesi (örnek verilmiş)
Çözüm Yolu
Ağaç ve çalı kesmek için balta kullanılır; örnek olarak verilmiştir.
- Özellikteki anahtar eylemi buluruz: kuru ağaç ve büyük çalıları kesmek.
- Sağdaki listede kesme işine yarayan aleti ararız; bu, ç harfli baltadır.
- Tablodaki örnek eşleştirme de bu satıra ç harfinin yazıldığını gösterir.
- Oraka (b) yönelmek — orak ince tahıl saplarını biçer, kalın ağaç ve çalıları kesmeye uygun değildir.
Kendini kontrol et: Kalın bir ağaç dalını hangi aletle keserdin; seçtiğin harf o alete mi ait?
3-2Tahılları biçerken ve toplarken kullanılan araç
Çözüm Yolu
Orak, tahılı biçmek için kullanılan eğri bıçaklı alettir.
- Özellikteki anahtar eylemi buluruz: tahılları biçmek ve toplamak.
- Sapları kesen eğri bıçaklı aleti ararız; bu, b harfli oraktır.
- Sayfa 72'deki Kaynak I'da Neolitik Çağ'a ait bir orak görülebilir.
- Baltayı seçmek — balta kalın ağaçları keser; ince tahıl saplarını biçmek için orak kullanılır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin alet tahıl saplarını tek tek kesip toplamaya uygun, eğri bıçaklı bir alet mi?
3-3Toplanan tahılı döverek ufalama aracı
Çözüm Yolu
Tahıl el değirmeni taşıyla ezilip öğütülür.
- Özellikteki anahtar eylemi buluruz: toplanan tahılı döverek ufalamak.
- Tahılı ezip öğüten aleti ararız; bu, a harfli el değirmeni taşıdır.
- Kaynak İ'deki el değirmeni taşının üzerindeki tahıl taneleri bu kullanımı doğrular.
- Çömleği seçmek — çömlek tahılı saklar; tahılı ezip ufalayan alet el değirmeni taşıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin aletle tahıl taneleri una dönüşebilir mi?
3-4Fazla tahılı koruma ve depolama aracı
Çözüm Yolu
Çömlekler tahılın saklanması ve depolanması için kullanılmıştır.
- Özellikteki anahtar eylemi buluruz: fazla tahılı korumak ve depolamak.
- İçine ürün konabilen bir kap ararız; bu, d harfli çömlektir.
- Kaynak J'nin açıklamasında çömleklerin tahıl saklama kabı olduğu yazar.
Kendini kontrol et: Seçtiğin eşyanın içine tahıl konup saklanabilir mi?
3-5Toprağı kazma ve tohumları gömme aracı
Çözüm Yolu
Çapa ile toprak kazılır ve tohum toprağa gömülür.
- Özellikteki anahtar eylemi buluruz: toprağı kazmak ve tohumları gömmek.
- Elle toprağı kazan aleti ararız; bu, e harfli çapadır.
- Sayfa 72'deki Kaynak H'de Eski Mısır'a ait bir çapa görülebilir.
- Sabanla karıştırmak — saban geniş tarlayı sürer; küçük çukur kazıp tohum gömmek için çapa kullanılır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin alet bir kişinin eliyle toprağa küçük çukur açmasına uygun mu?
3-6Toprağı havalandırma ve ekime uygun hâle getirme aracı
Çözüm Yolu
Saban toprağı sürerek havalandırır ve ekime hazırlar.
- Özellikteki anahtar eylemi buluruz: toprağı havalandırmak ve ekime uygun hâle getirmek.
- Tarlayı süren aleti ararız; bu, c harfli sabandır.
- Kalan son seçeneğin saban olması da eşleştirmeyi doğrular.
- Çapayı seçmek — çapa küçük alanda kazı yapar; tüm tarlayı sürüp havalandıran saban daha uygundur.
Kendini kontrol et: Her harfi yalnız bir kez kullandın mı ve son kalan harf c mi?