Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 272 Cevapları

Mimar Sinan metni tiyatro metni olarak anılan bölümde yer alır; Merdiven küçürek hikâyedir.

1. 'Tür' satırında metinlerin hangi edebî türe ait olduğunu belirliyoruz.
2. Ben, Mimar Sinan kişi adlarıyla verilen konuşmalar ve sahne yönergeleri taşıdığı için sahnelenmek üzere yazılmış bir tiyatro metnidir.
3. Merdiven çok kısa, az kişili ve tek olaylı bir düzyazı olduğundan küçürek hikâyedir.
4. İlgili sütunlara 'tiyatro (oyun)' ve 'küçürek hikâye' yaz.

Kendini kontrol et: Ben, Mimar Sinan'da konuşan kişi adları, Merdiven'de ise tek parça kısa bir anlatı var mı?

Tiyatro metni konuşmalar ve yönergelerden oluşur; küçürek hikâye çok kısa düzyazıdır.

1. 'Şekil' satırında metinlerin yazılış biçimine, yani sayfadaki düzenine bakıyoruz.
2. Ben, Mimar Sinan'da konuşan kişinin adı ve ardından sözü yazılır; ayraç içinde italik sahne yönergeleri bulunur.
3. Merdiven ise konuşma çizgisi ya da yönerge içermeyen, kısa paragraflardan oluşan tek parça bir düzyazıdır.
4. Her sütuna metnin dış düzenini kısaca yaz: konuşmalı ve yönergeli düzen ile tek parça kısa düzyazı.

Kendini kontrol et: Yazdığın şekil özelliklerini yalnız sayfanın düzenine bakarak görebiliyor musun?

Yapı unsurları olay, kişi, zaman ve mekândır; küçürek hikâyede bunlar sınırlıdır.

1. Yapı unsurları olay, kişiler, mekân ve zamandır; iki metinde bunları ayrı ayrı belirliyoruz.
2. Ben, Mimar Sinan'da Sinan, padişahlar ve 'ses'ler konuşur; olaylar Sinan'ın mimarbaşılığı ve eserleri çevresinde, 16. yüzyılda geçer.
3. Merdiven'de anlatıcı, ihtiyar memur ve delikanlı vardır; olay bir binanın merdivenlerinde, çok kısa bir zamanda geçer.
4. Her sütuna olayı, kişileri, mekânı ve zamanı kısaca sıralayarak yaz.

Kendini kontrol et: Her iki sütunda da olay, kişi, mekân ve zaman ayrı ayrı yer alıyor mu?

Oyunda Sinan çoğunlukla kendi hayatını seyirciye anlatır; öyküde az sözle şiirsel ritim kurulur.

1. Tablonun 'Dil ve Üslup' satırında iki metnin anlatım biçimini karşılaştırmamız isteniyor.
2. Ben, Mimar Sinan'da Sinan seyirciye dönüp hayatını ve eserlerini açık, bilgilendirici bir dille anlatır; araya 'ses'lerin sözleri girer.
3. Merdiven'de kısa, yalın cümleler ve 'yol veriyorum', 'merdivenlerden' gibi tekrarlar az sözle yoğun ve simgesel bir anlatım kurar.
4. İki metnin anlatım özelliklerini birer kısa ifadeyle ilgili sütunlara yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığın her anlatım özelliği için metinden bir örnek cümle gösterebiliyor musun?

Her metnin ana iletisi, ele aldığı konuya bağlı olarak farklıdır.

1. 'İleti' satırında her metnin okura vermek istediği ana düşünceyi buluyoruz.
2. Ben, Mimar Sinan'da Sinan'ın emekle ve birlikte çalışarak kalıcı eserler bırakması anlatılır; sanatın ve emeğin değeri öne çıkar.
3. Merdiven'de hep yukarı koşan anlatıcı, ihtiyarın ölümüyle bu telaşın anlamsızlığını fark edip aşağı iner.
4. Her metnin iletisini tek cümleyle ilgili sütuna yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ben, Mimar Sinan: bilgi, azim ve çalışkanlıkla başarıya ulaşılır; Merdiven: insan zamanla yerini gençlere bırakır. (Metinlerdeki söz ve olaylarla desteklenirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın ileti, okurun metinden çıkarması gereken bir düşünce mi, yoksa olayın özeti mi?

Görüş kişiseldir; gerekçe olarak tiyatronun sahnede canlı ilişkiyi, hikâyenin ise yoğun anlatımı öne çıkarması verilebilir.

1. Ben, Mimar Sinan'da insan ilişkilerinin nasıl verildiğine bak: kişiler konuşmalarla, karşılıklı etkileşim içinde görünüyor.
2. Merdiven'de ilişkilere bak: yol verme, iyi dilek ve kayıtsızlık az sözle, dolaylı biçimde sezdiriliyor.
3. Hangi anlatımın değerleri sana daha açık ya da daha etkili gösterdiğine karar ver.
4. Görüşünü yaz ve her iki metinden birer örnekle gerekçelendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hikâye türü daha iyi yansıtır; az sözle sezdirilen değerler okuru daha çok düşündürür. (Merdiven'deki yol verme ve iyi dilek gibi örneklerle gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünü destekleyen her iki metinden de en az bir örnek yazdın mı?