Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 40 Cevapları

Mektupta cevap verme isteği, yalnızlık, Âli'ye kabiliyet konusunda telkin ve haber isteme yer alır; amaç hem duygu paylaşımı hem cesaretlendirmedir.

1. Mektubun başında Âli'nin mektubuna cevap verdiğini ve onunla konuşmaya ihtiyaç duyduğunu söylediği yeri bul.
2. Yalnızlığını anlattığı bölümleri işaretle.
3. Âli'nin kabiliyetine dair öğütlerini ve yazmaya teşvikini bul.
4. Bu bölümleri birleştirerek mektubun birden çok amacını bir cümlede yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığın her amaç için mektupta onu gösteren bir cümle gösterebiliyor musun?

Açık iletiler metinde doğrudan söylenen ifadelerdir.

1. Açık ileti: Metinde doğrudan, açıkça söylenen düşüncelerdir.
2. Yazar çalışmadan kabiliyetsizliğe hükmedilemeyeceğini açıkça söyler.
3. Kendimizi bilmek ve kafamızı işletmek için yazmamız gerektiğini belirtir.
4. Rus romanlarını daha derin ve psikolojik bulduğunu, Âli'den cevap beklediğini açıkça yazar.

Kendini kontrol et: Yazdığın her açık iletinin mektupta doğrudan geçen bir cümlesi var mı?

Örtük iletiler doğrudan söylenmeyip metinden çıkarılan anlamlardır.

1. Örtük ileti: Metinde doğrudan söylenmeyen, ipuçlarından çıkarılan anlamdır.
2. Yazarın Âli'nin yanında olmak istemesi, onun yalnız kaldığını ve dostuna ihtiyaç duyduğunu sezdirir.
3. Âli'ye cesaret vermesinden Âli'nin kendine güveninin az olduğu çıkarılır.
4. Okuma, tahlil ve kardeşinin eğitimine dair sözler, yazarın edebiyata ve eğitime verdiği değeri gösterir.

Kendini kontrol et: Yazdığın örtük iletiyi mektupta hangi ipucundan çıkardığını söyleyebiliyor musun?

Yazar romanlarla ilgili eleştirel düşüncelerini mektupta rahatça dile getirmiştir; bu mektubun yalnız haberleşme değil, düşünce aktarma işlevi de gördüğünü gösterir.

1. Yazarın Karamazoflar ve Rus-Fransız romanları hakkındaki düşüncelerini bulduğu bölümü belirle.
2. Bu düşüncelerin haberleşmeden çok fikir paylaşımı olduğunu fark et.
3. Mektubun yalnız haber vermediğini, düşünce ve edebî görüş de aktardığını sonuç olarak yaz.

Kendini kontrol et: Cevabın, mektubun kişisel duyguların yanı sıra hangi işlevi gördüğünü açıkça söylüyor mu?

Yazar roman ile yazıyı kişisel bir ifade olarak niteler; Karamazoflar'ı ve Rus romanlarını tahlil derinliği nedeniyle över, Fransız romanlarını olay merkezli bulur.

1. 'Roman ve yazı, bir insanın görüşü, duyuşu ve ifade edişidir' cümlesini bul.
2. Karamazoflar'ı neden beğendiğini (canlı insanlar, kahramanların tahlili) belirle.
3. Rus romanlarını 'mazi koridoru' nedeniyle Fransız romanlarından daha derin bulduğunu not et.
4. Bu ipuçlarıyla yazarın romanda derinliği ve kişi incelemesini önemsediğini değerlendir.

Kendini kontrol et: Değerlendirmendeki her yargıyı mektuptaki bir cümleyle destekleyebiliyor musun?

Kahramanların tahlilinin geniş yer alması, karakter derinliği sağlar. Karakter ve iç dünya incelemesi gereken anlatmaya dayalı türlerde bu teknik kullanılır.

1. Yazarın 'kahramanların tahlilleri geniş yer alıyor' ve 'mazi koridoru' sözlerini bul.
2. Kişilerin geçmişi, terbiyesi ve ruh hâliyle ayrıntılı işlendiğini; yazarın bunu beğendiğini belirt.
3. Kişi tahlilinin karakterlerin iç dünyasını anlatan türlerde kullanıldığını düşün.
4. Roman, hikâye, biyografi, otobiyografi gibi türleri örnek olarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tiyatro ve anı türleri de örnek verilebilir. (Kişilerin karakteri ve iç dünyası inceleniyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin her türde bir kişinin iç dünyası ve geçmişi ayrıntılı anlatılıyor mu?

Mektupta yalnızlık, okuduğu romanlar, yazmanın önemi ve Âli'ye telkinler anlatılır.

1. İstenen: Mektupta nelerden söz edildiğini (konu) belirlemek.
2. Yazar yalnızlığını, günlük hayatını ve okuduğu romanları anlatır.
3. Okuma-yazmanın önemini açıklayıp Âli'yi cesaretlendirir.

Kendini kontrol et: Yazdığın konu mektubun başını, ortasını ve sonunu kapsıyor mu?

Mektupta çalışmanın kabiliyeti yarattığı ve yazmanın kendimizi bilmek için gerektiği vurgulanır.

1. İstenen: Mektubun asıl vermek istediği düşünceyi bulmak.
2. Yazarın Âli'ye öğütlerinin toplandığı paragrafa bakılır.
3. Orada çalışmanın kabiliyeti ortaya çıkardığı ve yazmanın bir mücadele olduğu vurgulanır.

Kendini kontrol et: Bulduğun ana düşünce, yazarın Âli'ye vermek istediği asıl öğüdü karşılıyor mu?

Ana düşünceyi destekleyen bu fikirler mektupta ayrı ayrı yer alır.

1. Yardımcı düşünce: Ana düşünceyi destekleyen ayrıntı fikirlerdir.
2. Yazar yalnızlığın hayatında bir boşluk oluşturduğunu anlatır.
3. Rus romanlarının Fransız romanlarından farklı, kişi tahliline dayalı olduğunu söyler.
4. Yazmanın irade eseri ve bir mücadele olduğunu belirtir; bunlar ana düşünceyi destekler.

Kendini kontrol et: Yazdığın her yardımcı düşünce mektupta ayrı bir yerde geçiyor mu?

Yazar günlük olayları anlatır (öyküleme) ve düşünceleri açıklar; kısa betimlemeler de vardır.

1. İstenen: Mektupta kullanılan anlatım biçimlerini bulmak.
2. Kahveye gitme, sınavlar, Eskişehir'e gidiş gibi yaşananların anlatıldığı bölümler öyküleyici anlatımdır.
3. Roman, yazma ve çalışma üzerine fikirlerin bildirildiği bölümler açıklayıcı anlatımdır.
4. Rus romanlarındaki kişilerin, yalnızlık hâlinin kısa tasvirleri betimleme örneğidir.

Kendini kontrol et: Yazdığın her anlatım biçimi için mektuptan bir örnek bölüm gösterebiliyor musun?

Yazar romanları karşılaştırır ve örneklerle düşüncesini destekler.

1. İstenen: Yazarın düşüncesini desteklemek için kullandığı yolları bulmak.
2. Rus romanlarını Fransız romanlarıyla 'mazi koridoru' bakımından karşılaştırır.
3. Dostoyevski ve Stendhal'i örnek göstererek düşüncesini somutlaştırır.
4. 'Roman ve yazı bir insanın görüşü, duyuşu ve ifade edişidir' cümlesi tanımlamadır.
5. Kendi okuma deneyimini anlatarak kişisel gözleme de başvurur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzetme / örneklendirme: kabiliyet için keman çalmaya yıllarca çalışmak örneği. (Keman örneği, çalışmanın gerekliliğini destekleyen bir yol olarak gösterilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Bulduğun her düşünceyi geliştirme yolunun mektuptaki karşılığını gösterebiliyor musun?