Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 103 Cevapları

Anı yazarları, bizzat tanık oldukları önemli tarihsel dönemleri ve kendi hayatlarında iz bırakan anları kalıcı kılmak ve gelecek nesillere tarih bilinci aktarmak amacıyla anılarını kaleme alırlar.

1. Anıda anlatılan başlıca olayları belirle: işgal yılları, İzmir'in ve İstanbul'un kurtuluşu, Refet Paşa ile görüşme.
2. Yazarın bu olaylara tanık olduğunu ve onları kendi duygularıyla anlattığını fark et.
3. Anı türünün amacını hatırla: yaşanmış önemli olayları unutulmamaları için kalıcı hâle getirmek.
4. Gerekçeyi, tanıklık etme ve kurtuluş sevincini gelecek kuşaklara aktarma isteğiyle ilişkilendirerek söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yazar, Refet Paşa ile görüşmesinin güzel hatırasını kayda geçirmek istemiştir. (Metnin sonundaki 'güzel hatırasını daima içimde sakladım' ifadesine dayanarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Söylediğim gerekçe, metindeki gerçek bir olaya ve yazarın tanıklığına dayanıyor mu?

İzmir'in ve ardından İstanbul'un kurtuluşu, yazarın ve bütün Türk milletinin karamsarlıktan sıyrılıp büyük bir milli sevinç ve öz güvene kavuşmasını sağlamıştır.

1. Alıntıdaki ünlem cümlelerini ve 'mutlu, heyecanlı, emindik' kelimelerini belirle.
2. Bu kelimelerin hangi duyguları doğrudan adlandırdığını tespit et: mutluluk, heyecan, gelecekten emin olma.
3. Cümlelerin kurtuluş günlerinden sonra söylendiğini metinden hatırla.
4. Duygu hâlini mutluluk, coşku, heyecan ve geleceğe güven olarak özetle.

Kendini kontrol et: Söylediğim her duyguyu alıntıdaki bir kelimeyle ya da ünlemle gösterebiliyor muyum?

Anı türü, yaşanmış gerçek olaylara dayandığı için Millî Mücadele ve Kurtuluş yıllarının tarihsel kişi, yer, tarih ve olay gerçekliğini doğrudan yansıtmaktadır.

1. Metinde geçen gerçek tarihleri bul: 9 Eylül 1922 ve 6 Ekim 1923 gibi.
2. Gerçek kişi adlarını belirle: Mustafa Kemal Paşa, Refet Paşa gibi.
3. Gerçek yer adlarını ve tarihî olayları listele: işgal edilen şehirler, İstanbul'un işgalden kurtuluşu.
4. Dönemin toplumsal durumunu gösteren ayrıntıları ekle: 'Zito Venizelos!' diye bağıranlar gibi.
5. Bulduğun unsurları maddeler hâlinde yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım her unsur metinde geçiyor ve tarihte gerçekten yaşanmış bir kişi, yer ya da olay mı?

Anı türünde tarihsel gerçeklik korunmakla birlikte, olaylar yazarın kendi bakış açısı, duygu dünyası ve sanatçı üslubuyla yeniden yapılandırılarak aktarılır.

1. Tarihçinin olayları nesnel, belgeye dayalı ve duygusuz aktardığını hatırla.
2. Metinde yazarın duygularını yansıtan ifadeleri, ünlemleri ve şiir parçalarını bul.
3. Benzetme ve mecazlar gibi sanatlı söyleyişleri tespit et.
4. Bu özelliklerin sanatçı bakışını gösterdiğine karar ver.
5. Gerekçeyi, yazarın şair kimliği ve olayları duygularıyla birlikte aktarma isteğiyle açıkla.

Kendini kontrol et: Cevabımı metinden en az bir duygusal ifade ya da şiir parçasıyla destekleyebiliyor muyum?

Metnin her bölümündeki tarihsel tespitler ve duygusal yükselişler yardımcı fikirleri oluşturmakta ve tamamı 'Türk milletinin bağımsızlık zaferi ve kurtuluş sevinci' ana fikrinde birleşmektedir.

1. Metnin bütününde okura verilmek istenen temel düşünceyi belirle: işgalden kurtuluşa uzanan bağımsızlık sevinci.
2. Ana fikri tek ve kapsayıcı bir cümleyle yaz.
3. Metnin bölümlerini sırayla gözden geçir: yıkılış, işgal, Millî Mücadele, İzmir ve İstanbul'un kurtuluşu.
4. Her bölümün verdiği düşünceyi ayrı bir yardımcı fikir olarak yaz; örnekte verilen işgal fikrinden başla.

Kendini kontrol et: Yardımcı fikirlerimin hepsi, yazdığım ana fikri destekliyor mu?

Halide Nusret Zorlutuna anısında açık, duru ve akıcı bir İstanbul Türkçesi kullanmış; sıralı ve bağlı cümlelerle, deyimlerle ve kişisel duygularını yansıtan öznel/coşkulu ifadelerle anlatımını zenginleştirmiştir.

1. Her cümleyi metinde bir örnekle sına; örnek bulabiliyorsan işaretle.
2. Virgülle ayrılmış sıralı cümleleri ve 've' gibi bağlaçlarla bağlanmış cümleleri metinde ara.
3. 'Yerin dibine batmak', 'yüreği ağzına gelmek' gibi deyimleri bul.
4. Duygu bildiren ifadelere ve ünlemlere bakarak öznel ve coşkulu anlatımı belirle.
5. Anlatım anlaşılır olduğu ve yazar duygularını kattığı için 'açıklık ve duruluktan uzak' ile 'nesnel' cümlelerini işaretleme.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim her cümle için metinden bir örnek gösterebiliyor muyum?

Anı türünde yazar, yaşadığı dönemin tanıklığını aktarırken kendi duygu ve izlenimlerini de kattığı için samimi, öznel ve canlı bir dil ortaya çıkar.

1. 6a'da işaretlediğin doğru cümleleri yeniden oku.
2. Bu cümlelerin ortak yönünü bul: anlaşılır, akıcı, öznel ve coşkulu bir anlatım.
3. Sıralı ve bağlı cümlelerin anlatıma akıcılık kattığını belirt.
4. Deyimlerin, ünlemlerin ve şiir parçalarının duyguyu güçlendirdiğini ekleyerek ortak sonucu söyle.

Kendini kontrol et: Çıkarımım 6a'da işaretlediğim cümlelerin hepsiyle uyumlu mu?