Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 167

Sayfa 167 5 Çözümlü Madde

Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 167 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

aSayfa 167, Ders İçi Çalışma a: Harika Çocuk hikâyesindeki çocuğun işçi olarak çalıştırılmasının çocuk hakları bağlamında yorumlanması.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Henüz on iki yaşındaki bir çocuğun sabahın beşinde uyanıp kardeşlerine bakması ve sağlıksız, havasız bir atölyede boyunun bile yetişmediği ağır sanayi (torna-tesviye) makinesinde çalıştırılması; çocuğun eğitim, oyun, dinlenme, sağlık ve güvenli gelişim haklarının açık bir ihlalidir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre her çocuğun eğitim görme, sağlıklı bir çevrede büyüme ve ekonomik sömürüden korunma hakkı vardır. Orhan Kemal, 1950'li yıllardaki sanayileşme sürecinde çocuk işçiliğini toplumcu gerçekçi bir bakışla eleştirmiştir.

  1. Hikâyede çocuğun yaşını, çalışma saatlerini ve çalıştığı ortamı anlatan ayrıntıları bul.
  2. Çocukların temel haklarını hatırla: eğitim, oyun, dinlenme, sağlık ve ekonomik sömürüden korunma.
  3. Bu ayrıntıları haklarla eşleştir: erken kalkıp ağır makinede çalışmak, dinlenme ve sağlık hakkını ihlal eder.
  4. Hikâyenin 1955'te yayımlandığını göz önüne alarak çocuk işçiliğinin eleştirildiği sonucuna var.
Sık yapılan hatalar
  • Çocuğun çalışkanlığını övmekle yetinmek — soru, durumun çocuk hakları açısından değerlendirilmesini istemektedir.
  • Hangi hakların ihlal edildiğini adıyla belirtmemek — yorum somut haklara dayandırılmalıdır.

Kendini kontrol et: Yorumunda en az iki çocuk hakkını adıyla belirtip hikâyeden bir örnekle eşleştirdin mi?

bSayfa 167, Ders İçi Çalışma b: Hasta adlı hikâyedeki Tevfik Efendi karakterine benzer bir kişiyle karşılaşıldığında nasıl davranılacağının söylenmesi.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Tevfik Efendi gibi ilgi görmek için hastalığını abartan ve nazlanan bir kişiyle karşılaşsam, önce geçmiş olsun dileğimi iletir ve nezaketimi korurum; ancak bu durumu alışkanlık hâline getirip çevresindekileri suistimal etmemesi için onu tatlı dille günlük hayata ve işine dönmeye teşvik ederim.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Tevfik Efendi, hastalandığında gördüğü sıcak ilgi ve bakımdan hoşlandığı için iyileştiği hâlde inlemeye ve nazlanmaya devam eden sevimli ama zaafları olan bir tiptir.

  1. Tevfik Efendi'nin davranışlarını belirle: iyileştiği hâlde inlemeye ve nazlanmaya devam eder, ilgiden hoşlanır.
  2. Bu davranışın nedenini düşün: ilgi ve değer görme isteği.
  3. Böyle biriyle karşılaştığında hem saygılı hem de onu gerçekçi davranmaya yönlendiren bir tutum seç.
  4. Tutumunu gerekçesiyle birlikte birkaç cümleyle ifade et.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ona ilgi gösterir, yalnızlık hissettiği için böyle davrandığını düşünerek daha sık ziyaret ederim. (Davranış, kişinin ilgi ihtiyacına dayanan tutarlı bir gerekçeyle açıklanırsa geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Kişiyi alaya almayı çözüm olarak sunmak — nezaketi korumak ve yapıcı bir tutum geliştirmek beklenir.
  • Tevfik Efendi'nin davranışını anlatıp kendi tutumunu belirtmemek — soru 'nasıl davranırsınız' diye sormaktadır.

Kendini kontrol et: Cevabında hem kendi davranışını hem de bu davranışın gerekçesini yazdın mı?

cSayfa 167, Ders İçi Çalışma c: Harika Çocuk ve Hasta adlı hikâyelerdeki olay örgülerinin tabloya yazılması.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Harika Çocuk: Anlatıcının matbaacı arkadaşını görmek için hana gitmesi → Arkadaşını bulamayıp kapı önünde yemek yiyen 12 yaşındaki çocukla tanışması → Çocukla sohbet ederek onun sabah 5'te başlayan ağır yaşamını ve torna-tesviye ustası olduğunu öğrenmesi → Çocuğun atölyede tahta sandık üzerine çıkarak makineyi ustalıkla kullanmasını izlemesi. Hasta: Maliye Veznesi'nden Tevfik Efendi'nin arabadan inerken ayak bileğini incitip evde yatması → Eşi ve komşularından gördüğü yoğun ilgiden memnun kalarak hastalığını abartıp nazlanması → On gün sonra ziyaretçilerin ve eşinin ilgisinin azalması → Tevfik Efendi'nin bastonla sokağa çıkıp tanıdıklara nazlandıktan sonra işine dönmesi.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Her iki hikâyede de büyük çatışmalardan ziyade yaşamdan birer kesit ve durum belirli bir akış içinde sunulmuştur.

çSayfa 167, Ders İçi Çalışma ç: Hikâyelerde mekânların, karakterlerin davranışlarını ve ruhsal durumlarını nasıl etkilediğinin tabloya yazılması.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Harika Çocuk: Sefertasına benzeyen, genzi tıkayan pis havalı, kirli aydınlıklı han ve atölye ortamı, çocuğun erken yaşta olgunlaşmasına ve zorlu çalışma şartlarına alışmasına neden olmuştur; buna rağmen çocuk neşesini ve paylaşımcılığını korumuştur. Hasta: Sıcak, yumuşak yataklı ve ılık ev ortamı Tevfik Efendi'de büyük bir rahatlık, rehavet ve mutluluk yaratmış; gördüğü ilgiyle şımarıp yataktan çıkmak istememesine yol açmıştır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Harika Çocuk'ta basık ve kirli iş yeri çalışma hayatının ağırlığını yansıtırken, Hasta'da sıcak ve konforlu ev ortamı karakterin tembellik ve nazlanma eğilimini beslemiştir.

  1. Her hikâyede olayların geçtiği mekânı ve bu mekânı anlatan ifadeleri bul.
  2. Harika Çocuk'taki han ve atölyenin kirli, havasız ve ağır koşullarını belirle.
  3. Hasta'daki 'Yatak yumuşak, oda ılık' gibi ifadelerle evin sıcak ve rahat ortamını belirle.
  4. Her mekânın karakterin davranışına ve ruh hâline etkisini bir cümleyle tabloya yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız mekânları tanımlayıp karaktere etkisini yazmamak — soru mekânın davranış ve ruh hâline etkisini istemektedir.
  • Tevfik Efendi'nin nazlanmasını yalnız hastalığa bağlamak — rahat ev ortamı ve gördüğü ilgi de etkilidir.

Kendini kontrol et: Mekân değişseydi karakterin davranışı da değişir miydi? Cevabın tabloya yazdığın etkiyi doğruluyor mu?

dSayfa 167, Ders İçi Çalışma d: Hikâyelerin olay örgüleri ve konularının hikâyelerin zamanını etkileyip etkilemediğinin gerekçeleriyle tabloya yazılması.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Harika Çocuk: Etkilemiştir; hikâye, anlatıcının hana uğradığı öğle/iş saatindeki kısa bir zaman kesitini kapsar, ancak çocuğun hayat mücadelesini anlatmak için sabah 5'ten başlayan günlük rutin zamanı da özetlenmiştir. Hasta: Etkilemiştir; Tevfik Efendi'nin gördüğü ilginin başlangıcı, zirvesi ve zamanla sönümlenip bıkılması sürecini göstermek için olay örgüsü yaklaşık on-on beş günlük bir zaman dilimine yayılmıştır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Hikâyenin konusu ve olay örgüsü, kurgusal zamanın uzunluğunu doğrudan belirler: Anlık bir karşılaşma ve gözlem (Harika Çocuk) birkaç dakikada geçerken, ilginin zamanla azalması (Hasta) günlere yayılır.

  1. Her hikâyede olayların ne kadar süreyi kapsadığını gösteren zaman ifadelerini bul.
  2. Harika Çocuk'ta kısa bir karşılaşma anının anlatıldığını, çocuğun günlük hayatının ise özetlendiğini belirle.
  3. Hasta'da 'On gün sonra gelen giden seyrekleşti' ifadesiyle olayların günlere yayıldığını belirle.
  4. Konunun ve olay örgüsünün bu süreleri nasıl belirlediğini gerekçesiyle tabloya yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız 'etkilemiştir' yazıp gerekçe vermemek — soru gerekçeli cevap istemektedir.
  • Olayın anlatıldığı süre ile özetlenen geçmişi karıştırmak — asıl sahne ile özet bilgiyi ayırmak gerekir.

Kendini kontrol et: Her hikâye için zamanı gösteren en az bir ifadeyi metinden bulup tabloya ekleyebildin mi?