Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 180

Sayfa 180 2 Çözümlü Madde

Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 180 Cevapları

Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

1s.180 Ders İçi Çalışma 2: şiirin kafiye düzeni hakkında çıkarım

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Şiirde kafiye düzeni çapraz (abab)dır: her dörtlükte 1. dize 3. ile, 2. dize 4. ile uyaklıdır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

unut-umut ve dinle-seninle; musun-olsun ve kahvelerinde-bahçelerinde şeklinde dizeler birer atlayarak kafiyelenir.

  1. Birinci dörtlükte "unut" ile tam kafiye kuran dizeyi bul: "umut" ile biten dize III. dizedir.
  2. "dinle" ve "seninle" sözcüklerindeki zengin kafiyeyi fark et; bu dizeleri II ve IV. sıraya yerleştir.
  3. İkinci dörtlükte "kahvelerinde" ve "bahçelerinde" dizelerini II ve IV. sıraya koy; "-lerinde" ek hâlinde rediftir.
  4. "duyuyor musun" ile "olsun" dizelerinin I ve III. sırada uyaklandığını gör.
  5. Uyaklanan dizeleri harflerle göster: I-III (a), II-IV (b); düzen abab, yani çapraz kafiyedir.
Sık yapılan hatalar
  • Dizeleri kitaptaki karışık sırayla değerlendirmek — kafiye düzeni, bilgilere göre düzenlenmiş şiir üzerinden bulunur.
  • abab düzenini sarma kafiye sanmak — sarma kafiye abba'dır; abab çapraz kafiyedir.

Kendini kontrol et: Düzenlediğin her dörtlükte birinci dize üçüncüyle, ikinci dize dördüncüyle mi uyaklanıyor?

2s.180 ikinci Ders İçi Çalışma, II. parça (Arif Nihat Asya) sütunu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Kafiye Düzeni: aaa (düz kafiye). Ölçü: 14'lü hece ölçüsü (7+7 duraklı). Nazım Birimi: Bent (üç dizelik). Kafiye/Redif: Dize sonlarındaki 'dikilecek, çekilecek, sökülecek' kelimelerinde fiil köklerindeki ('dik-, çek-, sök-') ortak '-k' sesi yarım kafiye; eş görevli '-ilecek / -ülecek' (edilgenlik ve gelecek zaman) ekleri ise rediftir.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Üç dizeden oluşan bent 7+7 duraklı 14'lü hece ölçüsü ve düz kafiye (aaa) düzeniyle yazılmıştır. Dize sonlarındaki köklerde ortak '-k' ünsüzü yarım kafiyeyi, eş görevli '-ilecek/-ülecek' ekleri redifi oluşturur.

  1. Parçanın üç dizeden oluştuğunu belirleyerek nazım birimini bent (üç dizelik) olarak yaz.
  2. Üç dizenin de aynı seslerle ('dikilecek, çekilecek, sökülecek') bittiğini görerek kafiye düzenini düz kafiye (aaa) olarak adlandır.
  3. Her dizedeki ünlüleri sayıp anlam duraklarını ayırarak şiirin 7+7 duraklı 14'lü hece ölçüsüyle yazıldığını tespit et.
  4. Son kelimeleri 'dik-il-ecek, çek-il-ecek, sök-ül-ecek' biçiminde ayır; eş görevli '-ilecek/-ülecek' eklerini redif, köklerdeki ortak '-k' sesini yarım kafiye olarak belirle.
Sık yapılan hatalar
  • Eş görevli '-ilecek / -ülecek' eklerini zengin kafiye saymak — aynı anlam ve görevdeki ekler kafiye değil redif oluşturur.
  • Üç dizelik parçaya alışkanlıkla dörtlük demek — dize sayısı üç olduğundan nazım birimi dörtlük değil benttir.

Kendini kontrol et: Ekleri attığında kalan 'dik-, çek-, sök-' köklerinde yalnızca tek ses ('-k') ortak mı ve her dize 14 heceli mi kontrol et.