Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 209
Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 209 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
11Sayfa 209, Soru 11: 'Nerdesin' adlı şiirin teması nedir?
Çözüm Yolu
Ahmet Kutsi Tecer'in 'Nerdesin' şiirinde şair, geceleyin kendisini çağıran gizemli sese ve uzaktaki sevgiliye/varlığa duyduğu derin özlemi ve arayışı dile getirmektedir.
- Şiiri baştan sona oku ve şairin hangi duyguyu en çok dile getirdiğini belirle.
- Tekrar eden ve öne çıkan sözlere bak: "Nerdesin?", "Arıyorum yıllar var ki", "Âşıkıyım beni çağıran bu sesin".
- Bu sözlerin ortak duygusunu tek kavramla adlandır: uzun süredir aranan bir şeye duyulan özlem ve arayış.
- Temayı "ses" ya da "gece" diye yazmak — bunlar şiirdeki ögelerdir; tema şiirin işlediği temel duygu ve düşüncedir.
- Temayı uzun bir cümleyle konu gibi anlatmak — tema bir iki kavramla kısaca ifade edilir.
Kendini kontrol et: Yazdığım tema, iki dörtlüğün ikisinde de hissedilen ortak duyguyu karşılıyor mu?
12Sayfa 209, Soru 12: Birinci dörtlükten hareketle şairin ruh hâliyle ilgili neler söylenebilir?
Çözüm Yolu
'Geceleyin bir ses böler uykumu / İçim ürpermeyle dolar: — Nerdesin? / Arıyorum yıllar var ki ben onu / Âşıklıyım beni çağıran bu sesin.' dizeleri şairin uykularını bölen bir arayış, ürperti ve özlem içinde olduğunu gösterir.
- Birinci dörtlüğün dört dizesini tek tek oku ve duygu bildiren sözcüklerin altını çiz.
- "Bir ses böler uykumu" dizesinden şairin huzursuz ve uykusuz olduğunu çıkar.
- "İçim ürpermeyle dolar" dizesinden heyecan ve tedirginlik duyduğunu belirle.
- "Arıyorum yıllar var ki" ve "Âşıkıyım" sözlerinden uzun süren bir özlem ve tutkuyu çıkar.
- Çıkarımlarını ilgili dizeleri gerekçe göstererek birkaç cümlede birleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Şair, aradığı şeye karşı tutkulu ve kararlı; yıllardır vazgeçmeden arayan, içi ürperen bir ruh hâlindedir. (Çıkarımlar birinci dörtlükteki dizelerle gerekçelendirilmişse geçerlidir.)
- Gerekçe göstermemek — soru çıkarımların dizelere dayanarak gerekçelendirilmesini istiyor.
- İkinci dörtlükteki dizeleri kullanmak — soru yalnız birinci dörtlükten hareket edilmesini istiyor.
Kendini kontrol et: Söylediğim her ruh hâli için birinci dörtlükten bir dize gösterebiliyor muyum?
13Sayfa 209, Soru 13: Şiirde 'nerdesin' ifadesinin tekrar edilmesinin şiire olan katkısını değerlendiriniz.
Çözüm Yolu
Şiirde kelime tekrarları (tekrir) bir yandan ses akışını ve iç musikisini beslerken diğer yandan temayı odak noktası hâline getirir.
- "Nerdesin" sözcüğünün şiirde nerelerde geçtiğini bul: birinci dörtlüğün ikinci dizesinde, ikinci dörtlüğün son dizesinde.
- Tekrarın ses yönünü düşün: aynı sözün yinelenmesi şiire ritim ve ahenk katar.
- Tekrarın anlam yönünü düşün: hep aynı soruyu sorması arayışın ve özlemin sürekli olduğunu vurgular.
- Ses ve anlam katkısını birleştirerek tekrarın temayı nasıl güçlendirdiğini yaz.
- Yalnız ahenkten söz etmek — soru tekrarın şiirin anlamına katkısını soruyor; özlem ve arayışın vurgulanması da yazılmalı.
- Tekrarı gereksiz bulmak — şiirde bilinçli tekrar, temayı öne çıkaran bir anlatım aracıdır.
Kendini kontrol et: Cevabımda tekrarın hem ses hem de anlam açısından katkısını açıkladım mı?
14Sayfa 209, Soru 14: 'Nerdesin' adlı şiirin yapı ve ahenk unsurlarını (Nazım birimi, Ölçü ve durak, Redif, Kafiye, Kafiye düzeni) belirleyerek ilgili kutulara yazınız.
Çözüm Yolu
Ahmet Kutsi Tecer'in 'Nerdesin' şiiri dörtlük nazım birimiyle ve 6+5=11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır. 1. dörtlükte (a: uykumu, b: nerdesin, a: onu, b: sesin) çapraz kafiye düzeni; 2. dörtlükte (c: derbeder, c: gider, c: beraber, b: nerdesin) düz kafiye düzeni vardır. 'nerdesin' (nerede-sin) ve 'sesin' (ses-in) kelimelerinde eklerin görevleri farklı olduğu için redif yoktur, '-esin' zengin kafiyedir. 'derbeder, gider, beraber' kelimelerinde '-er' sesleri tam kafiyedir.
15Sayfa 209, Soru 15: 'Nerdesin' adlı şiirin yapı özelliklerine ve temasına uygun üçüncü bir dörtlük de siz yazınız.
Çözüm Yolu
Öğrenci 11'li hece ölçüsüne, dörtlük nazım birimine ve özlem/arayış temasına uygun özgün bir dörtlük yazar.