KitavuzMEB / TYMMDers Kitabı Rehberi

Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 246

Sayfa 246 4 Çözümlü Madde

Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 246 Cevapları

← Sayfa 245Tüm SayfalarSayfa 247 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

2. Paragrafs.246 Ders İçi Çalışma, arabacı/muhtar paragrafı: birden fazla anlam çıkan bölümler ve etkisi

Örnek Cevap (Ücretsiz)
'Bizden ayrıldı' (ayrılan arabacı mı, yoksa başkaları mı belirsiz), 'abasının eteklerini toplayarak yere çömeldi', 'bavulumun kenarına ilişim' gibi bölümlerden birden fazla anlam çıkar. Bu durum anlatımı açıklıktan uzaklaştırır, paragrafın anlaşılmasını güçleştirir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Çok anlamlı ifadeler okurun tek bir anlama ulaşmasını engeller; anlatımın açıklık ilkesi bozulur.

  1. Paragrafı cümle cümle oku ve her sözcüğün tek bir anlama mı geldiğini sorgula.
  2. 'Muhtar abasının' ifadesinde 'aba'nın giysi mi, 'abası'nın ağabeyi mi olduğunu düşün.
  3. 'İliştim' sözcüğünün 'kenarına oturdum' ile 'takıldım, dokundum' anlamlarına gelebileceğini fark et.
  4. 'Bizden ayrıldı' ifadesinin yanımızdan gitmek ile ilişkiyi kesmek anlamlarında okunabileceğini belirle.
  5. Bu bölümlerin okuru durup düşünmeye zorladığını, anlatımın açıklığını azalttığını yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız bölümleri sıralayıp etkisini yazmamak — soru, çok anlamlılığın paragrafın anlaşılmasını nasıl etkilediğini de sorar.
  • Sanatlı ya da süslü her ifadeyi çok anlamlı saymak — ölçüt, cümleden birden fazla anlam çıkarılabilmesidir.

Kendini kontrol et: Belirlediğin her bölüm için iki farklı anlamı ayrı ayrı yazabiliyor musun?

3. Paragrafs.246 Ders İçi Çalışma, Maarif müdürü paragrafı: yabancı kökenli sözcüklerin okunuşa etkisi

Örnek Cevap (Ücretsiz)
'Telaş, tafsilat, kıdemli, nezaret, muvafık' gibi eski ve yabancı kökenli sözcükler okumayı yavaşlatıp takılmalara yol açar; paragrafın akıcılığı bozulur.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Günümüzde az kullanılan yabancı kökenli sözcükler okurken tökezletir, akıcılık ilkesine zarar verir.

  1. Paragraftaki yabancı kökenli sözcükleri işaretle: telaş, tafsilat, maarif, muallim, nezaret, tezkere, kıdemli, muvafık.
  2. Bunlardan günümüzde az kullanılanları ayır: tafsilat, nezaret, tezkere, muvafık.
  3. Bu sözcüklerde okurken duraklayıp anlamını düşünmek zorunda kaldığını fark et.
  4. Duraklamaların paragrafın akıcılığını bozduğunu ve okumayı yavaşlattığını gerekçesiyle yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Yabancı kökenli olup günlük dile yerleşmiş sözcükleri de okumayı zorlaştırıyor saymak — etkiyi asıl az bilinen sözcükler yaratır.
  • Etkiyi açıklamadan yalnız sözcük listesi vermek — soru, okumaya etkisini gerekçeyle ister.

Kendini kontrol et: Paragrafı bu sözcüklerin Türkçe karşılıklarıyla yeniden okuduğunda daha rahat okunuyor mu?

4. Paragrafs.246 Ders İçi Çalışma, 'hayalperest' paragrafı: uzun cümle ve sanatlı söyleyişin etkisi

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Uzun cümleler ve sanatlı söyleyiş anlatımı ağırlaştırır, duygunun doğrudan kavranmasını zorlaştırır; anlatım yalınlıktan uzaklaşır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Kısa ve kesin cümleler yerine uzun, süslü anlatım okuru yorar; yalınlık ilkesi zedelenir.

  1. Paragraftaki cümlelerin uzunluğuna bak; ilk cümlenin birçok sıfat ve tamlamayla uzadığını belirle.
  2. 'Muğlak ruhuna gıda yapan hayalperest' gibi sanatlı söyleyişleri bul.
  3. Bu söyleyişlerin duyguyu doğrudan değil, dolaylı ve süslü yoldan verdiğini fark et.
  4. Uzun ve sanatlı anlatımın okumayı ağırlaştırıp yalınlıktan uzaklaştırdığını gerekçesiyle söyle.
Sık yapılan hatalar
  • Uzun cümleyi her zaman yanlış saymak — soru, bu tercihin anlatıma etkisini gerekçeyle değerlendirmeyi ister.
  • Yalınlığı duruluk ile karıştırmak — yalınlık süs ve gösterişten uzak olmak, duruluk gereksiz sözcük bulunmamaktır.

Kendini kontrol et: Paragrafın ana duygusunu tek kısa cümleyle söyleyebiliyor musun; söyleyebiliyorsan uzun anlatım neyi ağırlaştırmış?

5. Paragrafs.246 Ders İçi Çalışma, Manastırlı komşu paragrafı: gereksiz sözcüklerin etkisi

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Gereksiz sözcükler ('tesadüf eseri', 'aynı günde', 'herhâlde' gibi anlamı tekrarlayan ya da fazlalık ifadeler) anlatımı gereksiz uzatır; duruluk ilkesini bozar ve asıl anlamı bulandırır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Anlamı tekrar eden sözcükler anlatımı şişirir; duruluk ilkesine aykırıdır.

  1. Paragrafı oku ve çıkarıldığında anlamı değiştirmeyen sözcükleri ara.
  2. 'Bir tesadüf eseri olarak' ve 'vaziyette olarak' ifadelerindeki 'olarak' sözcüğünün anlama katkı yapmadığını fark et.
  3. 'Aynı günde', 'herhâlde' gibi ifadelerin cümleye gerçekten bilgi katıp katmadığını sorgula.
  4. Gereksiz sözcüklerin anlatımı uzattığını, duruluğu bozup asıl anlamı bulandırdığını gerekçesiyle söyle.
Sık yapılan hatalar
  • Anlama yeni bilgi katan sözcükleri de gereksiz saymak — gereksiz sözcük, çıkarıldığında anlam kaybı olmayandır.
  • Duruluğu açıklık ile karıştırmak — duruluk gereksiz sözcük bulunmaması, açıklık metinden tek anlam çıkmasıdır.

Kendini kontrol et: Gereksiz dediğin sözcükleri silip cümleyi yeniden okuduğunda anlam aynı kalıyor mu?