Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 26
Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 26 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aSayfa 26, Ders İçi Çalışma (a): Bu metinlerden hangisi bilgi vermeyi; hangisi hissettirmeyi, sezdirmeyi ve çağrıştırmayı amaçlamaktadır? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Öğretici metinlerde açıklayıcı dil ve göndergesel işlev kullanılırken, edebî metinlerde sanatsal işlev, coşku, imge ('Bir hilâl uğruna, yâ Rab, ne güneşler batıyor!') ve çağrışım ön plandadır.
- II. Metnin kaynağına bak: İslâm Ansiklopedisi; nedenler, taraflar ve tarihî olgular nesnel dille sıralanır.
- Bu özelliklerden II. Metnin bilgi vermeyi amaçlayan öğretici metin olduğunu çıkar.
- I. Metindeki imgeleri bul: "Bir hilâl uğruna, yâ Rab, ne güneşler batıyor!" dizesi şehitliği çağrıştırır.
- I. Metnin coşku ve imgelerle hissettirmeyi, sezdirmeyi, çağrıştırmayı amaçlayan edebî metin olduğunu gerekçesiyle yaz.
- Konu aynı diye iki metnin amacını aynı saymak — ikisi de Çanakkale'yi anlatır ama dil ve amaçları farklıdır.
- Şiirde tarihî bilgi geçtiği için onu bilgilendirici saymak — şiirde baskın olan duygu ve çağrışımdır.
Kendini kontrol et: II. Metindeki bir cümleyi şiirdeki bir dizeyle karşılaştırınca hangisinin duygu uyandırdığını açıkça görebiliyor musun?
bSayfa 26, Ders İçi Çalışma (b): Bu metinlerin hangisinde dış dünyadaki gerçeklik değiştirilmeden aktarılmıştır? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İslâm Ansiklopedisi'nden alınan II. Metinde İtilaf Devletleri'nin hedefleri, İngiltere, Fransa ve Rusya ilişkileri ile Winston Churchill'in planı hiçbir sanatsal dönüştürmeye uğratılmadan doğrudan aktarılmıştır.
- Her metinde yazarın kişisel duygu ve hayal katıp katmadığını kontrol et.
- II. Metinde İtilâf devletlerinin amaçları, Churchill'in planı gibi doğrulanabilir olguların süssüz anlatıldığını gör.
- "Fark Edelim" bilgisini uygula: öğretici metinler gerçekliği olduğu gibi yansıtır.
- Gerçekliğin değiştirilmeden aktarıldığı metnin II. Metin olduğunu gerekçesiyle yaz.
- Şiirde gerçek bir savaş anlatıldığı için I. Metni seçmek — şair olayı duygu ve hayal süzgecinden geçirmiştir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin metindeki bilgiler, başka bir tarih kaynağında da aynı biçimde doğrulanabilir mi?
cSayfa 26, Ders İçi Çalışma (c): Bu metinlerin hangisinde dış dünyadaki gerçeklik kurgulanarak aktarılmıştır? Gerekçeleriyle yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Edebî metinler dış dünyadaki gerçekliği bire bir kopyalamaz; sanatçı gerçekliği kendi estetik duyarlılığı, imgeleri ve söz sanatlarıyla yeniden inşa eder.
- I. Metinde gerçek olayın şairin duygu ve hayalleriyle dönüştürüldüğü dizeleri bul.
- Örnek dizeyi yorumla: "ne güneşler batıyor" şehitlerin ölümünü güneşin batmasıyla anlatır.
- "Sana gelmez bu ufuklar" dizesinde şehidin büyüklüğünün hayal gücüyle abartıldığını fark et.
- Gerçekliğin kurgulanarak aktarıldığı metnin I. Metin olduğunu bu örneklerle gerekçelendirerek yaz.
- "Kurgu" kelimesini "uydurma" sanıp hiçbir metni seçmemek — kurgu, gerçeğin sanatçı süzgecinden geçirilmesidir.
- Gerekçede dize örneği vermemek — kurgulanmış anlatımı göstermek için şiirden somut örnek gerekir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin dizede anlatılan şey, gerçekte birebir öyle mi oldu, yoksa şair onu benzetmeyle mi anlattı?