Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 272
Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 272 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aSayfa 272 (Kaynak s. 271)-272, Ders İçi Çalışma a: Mehmet Kaplan'ın Çağdaş Türk Kültür ve Medeniyeti başlıklı makalesini (s. 271) okuyunuz. Okuduğunuz makale ile yazarın Parasız Yatılı adlı eleştiri yazısını üslup açısından karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları yazınız.
Çözüm Yolu
Aynı yazara (Mehmet Kaplan'a) ait iki öğretici metin arasında yazarın berrak, analitik ve öğretici dili ortaktır; ancak makale ile eleştiri türlerinin odak noktaları söz varlığını farklılaştırmıştır.
- İki metnin türünü belirle: Çağdaş Türk Kültür ve Medeniyeti makale, Parasız Yatılı eleştiri; ikisi de öğretici metindir.
- Ortak yönleri yaz: açık, anlaşılır, kurallı dil; açıklayıcı ve tartışmacı anlatım.
- Makalenin kültür, medeniyet, millet gibi kavramlar üzerinden genel bir düşünceyi işlediğini belirt.
- Eleştirinin bir hikâyeden alıntılar ve edebiyat terimleriyle bir eseri incelediğini yazarak farkı ortaya koy.
- Aynı yazara ait oldukları için üsluplarının birebir aynı olduğunu söylemek — tür ve konu farkı söz varlığını değiştirir.
- Konu karşılaştırması yapıp üsluba değinmemek — soru, dil ve anlatım özelliklerini karşılaştırmayı istiyor.
Kendini kontrol et: Cevabında hem en az bir benzerlik hem de türden kaynaklanan en az bir farklılık var mı?
bSayfa 272, Ders İçi Çalışma b: Yaptığınız karşılaştırmadan hareketle Mehmet Kaplan'ın üslup özelliklerini yazınız.
Çözüm Yolu
Mehmet Kaplan karmaşık akademik konuları bile herkesin anlayabileceği berrak, düzenli ve kanıta dayalı bir Türkçeyle anlatmasıyla tanınır.
- a maddesinde iki metinde ortak bulduğun dil özelliklerini listele.
- Bu ortak özellikleri yazarın üslubu olarak adlandır: açık, duru, yalın ve akıcı anlatım.
- Düşünceyi mantıksal bağlarla ve somut örneklerle geliştirdiğini metinlerden birer örnekle gerekçelendir.
- Terimleri anlaşılır biçimde kullanan, öğretici ve yapıcı bir yazar olduğu sonucuna ulaş.
- Gerekçe vermeden sıfat sıralamak — soru, üslup özelliklerinin metinlerden örnekle gerekçelendirilmesini istiyor.
- Yalnız tek bir metne dayanmak — özellikler iki metnin karşılaştırmasından çıkarılmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her üslup özelliğini iki metinden en az birinden bir örnekle destekleyebiliyor musun?
I. MetinSayfa 272, Ders İçi Çalışma (I. Metin - Orhan Okay, Poetika Dersleri): I. Metnin konusunu ve konularına göre eleştiri türünü gerekçeleriyle yazınız.
Çözüm Yolu
Orhan Okay bu parçada şairin hayatından veya toplumsal olaylardan ziyade doğrudan 'Örümcek Ağı' kitabındaki şiirlerin biçim ve üslup yapısını çözümlediği için esere yönelik eleştiri örneğidir.
- Metinde neyin incelendiğini bul: Necip Fazıl'ın Örümcek Ağı'ndaki ilk şiirleri ele alınıyor.
- İnceleme ölçütlerini belirle: hece ölçüsü, kafiye, mısra durakları ve şiirdeki ses.
- Eleştirmenin odağının şairin hayatı veya toplum değil, doğrudan eserin kendisi olduğunu tespit et.
- Bu nedenle türü esere yönelik (eser merkezli) eleştiri olarak yaz ve gerekçeni ekle.
- Necip Fazıl adı geçtiği için sanatçıya yönelik eleştiri demek — metin şairi değil, şiirlerinin biçim ve sesini inceliyor.
- Milli Edebiyat akımından söz edildiği için topluma yönelik demek — akım yalnız ölçü tercihini açıklamak için anılmıştır.
Kendini kontrol et: Metindeki yargıların çoğu şiirin kendisine mi (ölçü, kafiye, ses), yoksa şairin hayatına mı yönelik?