Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 275 Cevapları

Metin onun dile uyanış başlattığını ve Yeni Lisan'ı adlandırdığını söyler.

1. Metinde Ömer Seyfettin adının geçtiği cümleleri bul.
2. İlk paragraftan, uyanmış sade Türkçeye “Yeni Lisan” adını verdiğini çıkar.
3. İkinci paragrafın başındaki “Nesirde Ömer Seyfettin, Türkçeyi böyle uyandırırken” ifadesinden düzyazıda sade Türkçeyi kullandığını belirt.

Kendini kontrol et: Yazdığın her çalışmayı metinde Ömer Seyfettin'in adının geçtiği bir cümleyle gösterebiliyor musun?

Metne göre şiirde sade ve doğal Türkçenin öncüsüdür.

1. İkinci paragrafta Yahya Kemal'in 1906'da Fransa'da Türkçeye uygun bir “şiir lisanı” kurmaya başladığını bul.
2. Bu dile “beyaz lisan” dediğini ve sade, tabiî, gerçek şiir dilinin ilk mısralarını söylediğini not et.
3. Son paragraftan, Kendi Gök Kubbemiz'deki şiirlerin dilin şiirde ulaştığı en üst seviyeyi gösterdiğini ekle.

Kendini kontrol et: Katkı olarak yazdıkların Yahya Kemal'in 1906 sonrası, sade Türkçeye geçtiği dönemle mi ilgili?

Metin onu sade, tabiî ve gerçek şiir dili olarak tanımlar.

1. Metinde “beyaz lisan” ifadesinin geçtiği cümleyi bul; bu adı Yahya Kemal'in verdiğini belirle.
2. Hemen ardından gelen “sade, tabiî ve gerçek şiir dili” nitelemesini tanım olarak kullan.
3. Beyaz lisanın süsten uzak, hâlis Türkçe olduğunu tek cümleyle açıkla.

Kendini kontrol et: Tanımın metindeki “sade, tabiî ve gerçek” nitelemeleriyle örtüşüyor mu?

Ağır dilden sade Türkçeye geçiş kastedilir.

1. “Yanlış yoldan uyanarak” ifadesinin geçtiği paragrafı bul.
2. “Yanlış yol”un Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti'nin ağır, yabancı sözcüklü dili olduğunu belirle.
3. “Uyanma”nın bu dili bırakıp kısa sürede sade ve temiz Türkçeye geçmek olduğunu açıkla.

Kendini kontrol et: Cevabında hem “yanlış yol”un ne olduğu hem de nereye “uyanıldığı” açıkça yazılı mı?

Metin bu dönemde sade Türkçeye geçişin kısa sürede olduğunu vurgular.

1. Metinde Millî Edebiyat akımından söz eden paragrafı bul.
2. Bu dönemde şairlerin önce hangi dille yazdığını belirle: Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti dili.
3. Akımın önemini, şairlerin kısa zamanda sade ve temiz Türkçeye geçmesini sağlaması olarak yaz.

Kendini kontrol et: Cevabın, metindeki Millî Edebiyat paragrafından bir cümleyle desteklenebiliyor mu?

Metin sonundaki değerlendirme özetlenmiştir.

1. Yahya Kemal'in 1906'da hâlis Türkçeye geçişini Banarlı'nın “çok şuurlu bir doğru yol” diye nitelediğini bul.
2. Son paragrafta 1906'daki dilin “güzel, şuurlu ve hâlis Türkçe” olarak değerlendirildiğini not et.
3. Kendi Gök Kubbemiz'i “Türkçenin en muhteşem şiir kitabı” saydığını ekle.
4. 81 şiirin, dilin şiirde ulaşabileceği en üst seviyenin örnekleri olduğu yargısıyla tamamla.

Kendini kontrol et: Yazdığın her değerlendirme metinde Banarlı'nın kullandığı bir nitelemeye (güzel, şuurlu, muhteşem) dayanıyor mu?

Metin sade Türkçeye geçişi ve Yahya Kemal'i över.

1. Metnin baştan sona neyi anlattığını tek kavramla belirle: Türkçenin sade ve hâlis dile uyanışı.
2. Bu uyanışta öne çıkan iki adı ve alanlarını ekle: nesirde Ömer Seyfettin, şiirde Yahya Kemal.
3. Ana fikir için yazarın varmak istediği yargıyı bul: hakiki Türkçe sade, tabiî dille başlamıştır.
4. Son paragraftaki Yahya Kemal övgüsünü ana fikri destekleyen sonuç olarak cümlene ekle.

Kendini kontrol et: Ana fikir cümlen bir yargı bildiriyor mu, yoksa yalnız konuyu mu tekrar ediyor?

Örneklemeli, öğretici ve övücü bir eleştiri üslubu görülür.

1. Metindeki anlatım biçimlerini belirle: edebiyat tarihinden bilgi veren açıklayıcı ve örneklendirici anlatım.
2. Şiir alıntılarını, yargıları kanıtlamak için kullandığına dikkat et.
3. “Muhteşem”, “çok şuurlu” gibi övgü sözcüklerini bulup öznel yargıları gösterdiğini belirt.
4. Söz varlığını incele: sade bir anlatım içinde lisan, mâzi, hâlis gibi eski sözcükler kullanılmıştır.

Kendini kontrol et: Söylediğin her üslup özelliğini metinden bir sözcük veya cümleyle örnekleyebiliyor musun?

Ortak: öğretici dil; fark: Kaplan analitik/nesnel, Banarlı öznel/övücü.

1. İki yazarın eleştirilerinde ortak olanı belirle: öğretici, açıklayıcı anlatım ve örnek alıntılar.
2. Kaplan'ın Parasız Yatılı'da hikâyeyi terimlerle ayrıntılı çözümlediğini, daha analitik ve nesnel olduğunu yaz.
3. Banarlı'nın şiir örnekleri ve övgülü sözlerle daha öznel, coşkulu bir dil kullandığını yaz.
4. Benzerlik ve farkları birleştirerek kısa bir sonuç cümlesi kur.

Kendini kontrol et: Sonucunda iki yazar için en az bir ortak ve en az bir farklı üslup özelliği var mı?