Ana sayfa›Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 292›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türk Dili Ve Edebiyatı 9. sınıf · Otobiyografi (Kendi Hayat Hikâyesi)
Bilgi notu
Otobiyografi (Kendi Hayat Hikâyesi)
- Otobiyografi, bir kişinin kendi hayatını kendisinin yazdığı anlatıdır.
- Genellikle birinci kişi ağzıyla ve gerçek yaşantılara dayanarak yazılır.
- Olaylar çoğunlukla yaşanma sırasına göre aktarılır; anlatım içtendir.
- Biyografi başkasının hayatını anlatır. Otobiyografi belge, fotoğraf ve mektuplarla desteklenebilir.
Örnek: 'Küçükken yaz tatillerini dedemin köyünde geçirirdim.' cümlesindeki hangi özellikler bu cümlenin otobiyografiden alındığını gösterir?
Çözüm: 'Geçirirdim' fiili birinci kişi çekimlidir; yazar kendi yaşantısını anlatıyor. Cümle geçmişte yaşanmış gerçek bir anıyı aktarır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir kişinin kendi hayatını kendisinin yazdığı yazı türüne ne ad verilir?
Bir başkasının hayatını anlatan yazı türünün adı nedir?
Otobiyografide anlatıcı genellikle hangi kişi ağzıyla konuşur?
Uygulama
'Hayatımın en güzel yaz tatilini on yaşımdayken annemle babamın memleketinde geçirdim.' cümlesinde otobiyografinin hangi iki özelliği görülür? (1) Anlatımın hangi kişi ağzıyla yapıldığını, (2) anlatılan olayın kimin yaşantısı olduğunu belirterek yaz.
Bir otobiyografide şu olaylar yer alıyor: 'Üniversiteyi bitirdim.', 'İlkokula başladım.', 'Doğdum.', 'İlk işime girdim.' Bu olayları otobiyografide verilebilecek zaman sırasına göre sıralayınız.
Bir yazar, otobiyografisinde çocukluk fotoğraflarına ve eski mektuplarına yer veriyor. Bu belgelerin otobiyografiye katkısını açıklayınız.
Düşün
Şu parçayı inceleyiniz: 'Ben, bir kış sabahı küçük bir kasabada doğdum. Babam öğretmen, annem terziydi.' Parçayı otobiyografi özellikleri bakımından (anlatıcı, içerik ve zaman sırası) değerlendiriniz; aynı bilgileri biyografi biçiminde yeniden yazınız.
Bir öğrenci, otobiyografisinde yalnızca başarılarını yazıp yaşadığı zorlukları hiç yazmak istemiyor. Otobiyografinin gerçeklik ve içtenlik özelliklerine göre bu tutumun sakıncasını açıklayınız ve öğrenciye bir öneri veriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Otobiyografi | Kendi hayatını kendisi anlatan yazıya otobiyografi denir. | 8 |
| 2 | Biyografi | Başkasının hayat hikâyesini anlatan yazıya biyografi denir. | 8 |
| 3 | Birinci kişi ağzıyla. | Yazar kendini anlattığı için 'ben' diliyle, birinci kişi ağzıyla yazar. | 8 |
| 4 | (1) Anlatım birinci kişi ağzıyla ('ben') yapılmıştır. (2) Anlatılan olay yazarın kendi yaşadığı gerçek bir anıdır. | 'Hayatımın' ve 'geçirdim' sözcükleri birinci kişi anlatımını gösterir; cümle yazarın kendi yaşantısını anlatır. | 12 |
| 5 | Doğdum. İlkokula başladım. Üniversiteyi bitirdim. İlk işime girdim. | Otobiyografide olaylar çoğunlukla yaşanma sırasıyla verilir: doğum, ilkokul, üniversite, ilk iş. | 12 |
| 6 | Ölçütler (toplam 12 puan): Belgeler anlatılanlara kanıt olur ve metnin gerçekliğini güçlendirir (6 puan). Okuyucunun yazarı ve yaşadığı dönemi daha canlı tanımasını sağlar (6 puan). | Fotoğraf ve mektup gibi belgeler yaşantıların gerçek olduğunu destekler ve anlatıma canlılık katar. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Anlatıcı yazarın kendisidir ve birinci kişi ağzıyla anlatır (5 puan). İçerik yazarın gerçek yaşantısıdır ve yaşam doğumla başlayan zaman sırasıyla aktarılır (5 puan). Biyografi biçimi üçüncü kişi ağzıyla yazılmıştır (5 puan). Doğum, kasaba ve ebeveyn mesleği bilgileri korunmuştur (5 puan). Örnek model cevap: 'O, bir kış sabahı küçük bir kasabada doğdu. Babası öğretmen, annesi terziydi.' | Otobiyografi birinci kişi ve kişinin kendi yaşantısıdır; biyografide aynı bilgiler üçüncü kişi ağzıyla yazılır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): Otobiyografi, yazarın yaşamını gerçeğe uygun biçimde yansıtmalıdır (6 puan). Yalnız başarıları anlatmak yaşamı eksik ve gerçekten uzak gösterir, içtenliği azaltır (7 puan). Öneri: zorlukları ve onları nasıl aştığını da yazmalıdır (7 puan). | Gerçeklik ve içtenlik, olumlu ve olumsuz yaşantıların birlikte anlatılmasını gerektirir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Otobiyografiyi üçüncü kişi ağzıyla yazıp biyografiyle karıştırmak. · Yalnızca başarıları yazıp zorlukları ve olumsuz olayları dışarıda bırakmak.
Öz kontrol: Yazdığım metinde anlatıcı 'ben' mi ve olayları gerçeğe uygun biçimde, zaman sırasıyla verdim mi?