Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 43

Sayfa 43 5 Çözümlü Madde

Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 43 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

2Sayfa 43, Söz Varlığımız 2. soru: Denemede geçen 'İslâm, İslâmî, hal, hattâ' kelimelerinin güncel yazım şekillerini TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz ve metnin aslındaki yazımı ile güncel yazımı arasındaki farklılıkları gerekçeleriyle söyleyiniz.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Güncel yazımları: 'İslam', 'İslami', 'hâl', 'hatta'. Gerekçeleri: Güncel TDK Yazım Kılavuzu'nda düzeltme işareti (^) yalnızca yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek ('hal' sebze pazarı / 'hâl' durum) veya nispet ekinin (-î) belirtme durumu ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için kullanılır; 'İslam', 'İslami' ve 'hatta' kelimelerinde anlam karışıklığı olmadığı için düzeltme işareti kaldırılmıştır, 'hâl' (durum) kelimesinde ise düzeltme işareti korunmaktadır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Metin 1979 yılında yayımlandığı için dönemin imla alışkanlıklarını taşımaktadır; kitapta metnin aslına sadık kalınmıştır.

  1. Dört kelimeyi TDK Güncel Türkçe Sözlük'te ara: İslam, İslami, hâl, hatta.
  2. Metindeki yazımla karşılaştır: İslâm, İslâmî ve hattâ kelimelerindeki düzeltme işaretleri güncel yazımda yoktur.
  3. 'Hâl' (durum) kelimesinde işaretin korunduğunu, çünkü 'hal' (pazar yeri) ile karışabileceğini belirt.
  4. 'İslami' kelimesinde işaret kullanılmaz, çünkü özel addan türeyen kelimelerdeki nispet ekinde düzeltme işareti konmaz.
  5. Metnin 1979'da yazıldığını, o dönemin yazım alışkanlıklarını yansıttığını gerekçe olarak ekle.
Sık yapılan hatalar
  • 'Hâl' kelimesini de işaretsiz yazmak — durum anlamındaki 'hâl', pazar yeri anlamındaki 'hal' ile karışmasın diye işaretlidir.
  • Metindeki yazımı yanlış saymak — eski yazım, metnin yazıldığı dönemin kurallarına uygundur.

Kendini kontrol et: Dört kelimenin güncel yazımını sözlükteki madde başlarıyla tek tek eşleştirdin mi?

3Sayfa 43, Söz Varlığımız 3. soru: Verilen üç cümlede virgüllerin kullanımlarını TDK genel ağ sayfasındaki virgülün kullanım yerleri ile karşılaştırınız ve bulduğunuz farklılıkları gerekçeleriyle yazınız.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Güncel TDK noktalama kurallarına göre aykırı olan kullanımlar: 1. cümlede 'Sonunda da,' ifadesinde 'da' bağlacından sonra virgül kullanılmıştır (Oysa bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz). 2. cümlede '...malzeme olarak seçerken,' ifadesinde '-ken' zarf-fiil ekinden sonra virgül konmuştur (Oysa art arda sıralanmayan tek zarf-fiil ekinden sonra virgül konmaz). 3. cümlede '...yoksun bırakılırsa, ... soyutlanırsa,' ifadelerinde '-sa/-se' şart ekinden sonra virgül kullanılmıştır (Oysa şart ekinden sonra virgül konmaz).
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

TDK Noktalama İşaretleri kılavuzuna göre; bağlaçlardan (de/da) önce ve sonra, şart ekinden (-sa/-se) sonra ve metinde tek kullanılan zarf-fiil eklerinden (-ken, -ıp, -arak vb.) sonra virgül kullanılmaz.

1Sayfa 43, Metnimizi Anlayalım 1. soru: Okuduğunuz 'Picasso’nun Hatları' adlı denemeye göre Picasso hat sanatını eserlerinde nasıl kullanmıştır? Söyleyiniz.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Denemeye göre Picasso, İslami hat sanatının etkisi altında kalarak veya İslami bir niyet taşıyarak değil; hatları yalnızca dışsal bir 'malzeme' olarak kullanmış ve bu malzemeyi kendi Batı kültürünün ve resim geleneğinin süzgecinden geçirerek yeniden anlamlandırmıştır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Yazar, Picasso'nun İslami harflere benzeyen çizgileri taklit etme kaygısı gütmediğini, kendi kültür perspektifinden bir malzeme olarak değerlendirdiğini vurgulamaktadır.

  1. Denemede Picasso'nun hatlardan söz edildiği cümleleri bul.
  2. Yazarın hatları 'malzeme' olarak nitelendirdiğine dikkat et.
  3. Picasso'nun bu malzemeyi kendi resim kültürü ve geleneğine sadık kalarak yeniden anlamlandırdığını söyle.
Sık yapılan hatalar
  • Picasso'nun İslam sanatından etkilenerek onu taklit ettiğini söylemek — yazar, hatların yalnız malzeme olarak kullanıldığını vurgular.

Kendini kontrol et: Cevabında 'malzeme' kavramı ve Picasso'nun kendi kültürüne bağlı kalışı yer alıyor mu?

2Sayfa 43, Metnimizi Anlayalım 2. soru: Verilen alıntıdan hareketle geleneğin sanat eserlerinde nasıl kullanılması gerektiği hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Gelenek, modern bir sanat veya edebiyat eserinde yalnızca dışsal/biçimsel bir süs veya şematik bir malzeme olarak kullanılmamalıdır; geleneği oluşturan kültürel kaynak, dünya görüşü ve 'ruh' kendi bağlamı içinde özümsenerek eserin özüne yedirilmelidir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Yazar, geleneksel nazım biçimlerini (gazel, kaside) veya anlatı kalıplarını ruhundan kopararak modern metne yapıştırmanın geleneği sürdürmeye yetmeyeceğini, asıl olanın geleneği doğuran ruhu kavramak olduğunu savunmaktadır.

  1. Alıntıdaki 'malzeme' ve 'ruh' kavramlarının neyi anlattığını belirle.
  2. Geleneği yalnız biçim olarak almanın neden yetersiz kaldığını alıntıdaki 'istenen sonuç elde edilemeyecektir' ifadesine dayanarak açıkla.
  3. Geleneğin, onu doğuran ruh ve kültürle birlikte eserin özüne katılması gerektiği yönündeki görüşünü kendi cümlelerinle söyle.
Sık yapılan hatalar
  • Alıntıyı aynen tekrarlamak — soru alıntıdan hareketle senin düşüncelerini istiyor.
  • Geleneğin hiç kullanılmaması gerektiğini söylemek — alıntı geleneği reddetmez, ruhundan koparılmadan kullanılmasını ister.

Kendini kontrol et: Görüşün, geleneğin yalnız biçimle değil ruhuyla birlikte kullanılması fikrini içeriyor mu?

3Sayfa 43, Metnimizi Anlayalım 3. soru: 'Picasso, adı geçen hatları kendi kültürünün süzgecinden, kendi kavrayışının eleğinden geçirerek yeniden anlamlandırmıştır.' cümlesi güzel sanatların hangi özelliklerini vurgulamaktadır? Yazınız.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Bu cümle; güzel sanatların taklit (kopya) değil 'özgünlük, yaratıcılık ve yeniden yorumlama' faaliyeti olduğunu, her sanatçının dış dünyadaki malzemeyi kendi kültürel kimliği, dünya görüşü ve bireysel estetik kavrayışıyla dönüştürerek eserine aktardığını vurgulamaktadır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Sanat eseri, kullanılan ham malzemenin ne olduğundan çok sanatçının o malzemeye kendi kültür ve zihin dünyasından kattığı yeni anlamla (üslup ve özle) değer kazanır.

  1. Cümledeki 'kendi kültürünün süzgecinden' ve 'kendi kavrayışının eleğinden' ifadelerinin anlamını düşün.
  2. Bu ifadelerin sanatçının malzemeyi olduğu gibi almadığını, dönüştürdüğünü gösterdiğini belirle.
  3. Buradan güzel sanatların özgünlük, yaratıcılık ve yeniden yorumlama özelliklerini çıkararak yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Cümleyi Picasso'nun taklitçiliği olarak yorumlamak — 'yeniden anlamlandırma' taklidin tersine yaratıcı dönüşümü anlatır.
  • Yalnız kültürel etkiden söz etmek — sanatçının bireysel kavrayışı da cümlede vurgulanır.

Kendini kontrol et: Cevabında hem kültürel kimliğin hem de sanatçının bireysel yorumunun rolüne değindin mi?