Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 50
Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 50 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6Sayfa 50, Ders Dışı Çalışma 6. soru: Yazarın yardımcı fikirleri aktarırken kullandığı düşünceyi geliştirme yollarını belirleyiniz. Bu düşünceyi geliştirme yollarından birini kullanarak bir paragraf yazınız.
Çözüm Yolu
Yazar; düşüncelerini somutlaştırmak ve inandırıcı kılmak için tanık gösterme, örnekleme, karşılaştırma ve soru sorma tekniklerinden yararlanmıştır.
- Metinde başkasının sözüne yer verilen yeri bul: Ataç'ın şiirle ilgili sözü tanık göstermedir.
- Düşünceyi somutlaştıran kişi ve olayları bul: André Gide, Çehov'un arabacısı, Robinson Crusoe örneklemedir.
- İki şeyin benzerlik veya farkının anlatıldığı yerleri bul: fikir eseri-sanat eseri, eski-yeni kitaplar karşılaştırmadır.
- Bu yollardan birini seç ve bir düşünceyi o yolla destekleyen kendi paragrafını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Paragrafın yalnızca örnekleme veya yalnızca karşılaştırma kullanılarak yazılması (Seçilen yol paragrafta açıkça uygulandığı sürece herhangi biri geçerlidir.)
- Tanık göstermeyle örneklemeyi karıştırmak — tanık göstermede birinin sözü aktarılır, örneklemede somut kişi veya olay verilir.
- Paragrafta kullandığı yolu adlandırmamak — hangi düşünceyi geliştirme yolunu kullandığını belirtmelisin.
- Tanık gösterirken sözün sahibini doğrulamadan yazmak — aktarılan söz gerçekten o kişiye ait olmalıdır.
Kendini kontrol et: Bulduğum her yol için metinden bir örnek gösterebiliyor muyum ve paragrafımda seçtiğim yol açıkça görülüyor mu?
7Sayfa 50, Ders Dışı Çalışma 7. soru: Okuduğunuz 'Canım Kitap' adlı denemenin konusunu, ana fikrini ve yazılış amacını yazınız.
Çözüm Yolu
Suut Kemal Yetkin, deneme boyunca 'İnsan niçin okur?' sorusundan hareketle kitabın insan ruhu için vazgeçilmez bir dost olduğu ana fikrine ulaşmaktadır.
- Metnin baştan sona neyi anlattığını kısaca belirle; bu konudur: kitabın insan hayatındaki yeri.
- Yazarın okura vermek istediği temel düşünceyi bul; bu ana fikirdir: kitap insanın en yakın dostudur.
- Yazarın metni neden yazdığını düşün; amaç okurda kitap sevgisi ve okuma bilinci uyandırmaktır.
- Üç bilgiyi tablodaki ilgili satırlara kısa cümlelerle yaz.
- Konu ile ana fikri karıştırmak — konu metnin neyi anlattığıdır, ana fikir yazarın bu konudaki görüşüdür.
- Konuyu ıssız ada anketi olarak yazmak — anket yalnızca girişte kullanılan bir başlangıç noktasıdır.
Kendini kontrol et: Ana fikir cümlem bir yargı bildiriyor mu, konu ise yalnızca neyin anlatıldığını mı söylüyor?
8Sayfa 50, Ders Dışı Çalışma 8. soru: Okuduğunuz 'Canım Kitap' adlı metinde deneme türünün hangi özelliklerini görmektesiniz? Yazınız.
Çözüm Yolu
Suut Kemal Yetkin, Türk edebiyatında deneme türünün en usta temsilcilerinden biridir ve 'Canım Kitap' metni türün tüm karakteristik özelliklerini taşımaktadır.
- Deneme türünün özelliklerini hatırla: öznellik, samimiyet, kesin hüküm ve kanıt kaygısı olmaması.
- Metinde kişisel görüş bildiren ifadeleri bul: "Bana öyle geliyor ki", "Bence", "Ben kendi hesabıma".
- Yazarın okurla sohbet eder gibi sorular sorduğu ve içten bir dil kullandığı yerleri belirle.
- Konunun, kitap sevgisinin, insanı yakından ilgilendirdiğini not et ve özellikleri örnekleriyle yaz.
- Özellikleri metinden örnek göstermeden sıralamak — soru bu özellikleri Canım Kitap metninde görmeni istiyor.
- Metne nesnellik veya bilgi verme amacı yüklemek — bunlar makale özellikleridir, denemede öznel bakış öne çıkar.
Kendini kontrol et: Yazdığım her deneme özelliği için metinden bir ifade veya bölüm gösterebiliyor muyum?
Üç YazSayfa 50, Çıkış Kartı (Üç Yaz): 'Picasso’nun Hatları' adlı denemeden hareketle deneme türü hakkında öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz üç bilgiyi yazınız.
Çözüm Yolu
Öğrencinin deneme bölümünde edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgileri üç maddede özetlemesi beklenir.
- Picasso'nun Hatları denemesini ve Fark Edelim kutusundaki deneme bilgilerini gözden geçir.
- Tanım, anlatım özellikleri ve temsilciler gibi farklı başlıklardan birer bilgi seç.
- Her bilgiyi kısa ve doğru bir cümleyle üç satıra ayrı ayrı yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Denemede yazarın gözlem ve deneyimlerinden yararlandığı bilgisi (Deneme türüne ait doğru herhangi bir bilgi üç maddeden biri olarak geçerlidir.)
- Üç satıra aynı bilgiyi farklı sözlerle yazmak — her satır farklı bir bilgi içermeli.
- Makaleye ait özellikleri, örneğin nesnelliği, deneme bilgisi olarak yazmak — deneme öznel bir türdür.
Kendini kontrol et: Yazdığım üç bilgi birbirinden farklı mı ve hepsi deneme türü için doğru mu?
İki SorSayfa 50, Çıkış Kartı (İki Sor): 'Picasso’nun Hatları' adlı denemeden hareketle deneme türü hakkında merak ettiğiniz veya daha fazla bilgi almak istediğiniz konuyla ilgili iki soru yazınız.
Çözüm Yolu
Öğrencinin düşünsel metin türleri arasındaki sınırları ve deneme yazım tekniğini sorgulayan sorular üretmesi beklenir.
- Deneme türü hakkında öğrendiklerini düşün ve hâlâ belirsiz kalan noktaları belirle.
- Merak ettiğin iki farklı konu seç; örneğin denemenin başka türlerden farkı veya yazım tekniği.
- Her konuyu soru ekiyle veya soru sözcüğüyle biten açık bir soru cümlesine dönüştür.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Denemeyi ilk kez kim, hangi eserle yazmıştır? (Deneme türüyle ilgili gerçek bir merakı yansıtan herhangi bir soru geçerlidir.)
- Cevabı derste zaten verilmiş bir soru yazmak — soru, daha fazla öğrenmek istediğin bir konuyu yansıtmalı.
- Soru yerine bilgi cümlesi yazmak — her satır soru işaretiyle biten gerçek bir soru olmalı.
Kendini kontrol et: İki sorum da deneme türüyle ilgili, birbirinden farklı ve soru işaretiyle biten cümleler mi?
Bir PaylaşSayfa 50, Çıkış Kartı (Bir Paylaş): 'Picasso’nun Hatları' adlı denemeden hareketle deneme türü hakkındaki bir görüşünüzü paylaşınız.
Çözüm Yolu
Öğrencinin deneme türünün düşünsel katkısına ilişkin kişisel değerlendirmesini paylaşması amaçlanır.
- Picasso'nun Hatları denemesini okurken türle ilgili en çok dikkatini çeken yönü düşün.
- Bu yön hakkındaki kişisel değerlendirmeni, yani beğeni veya eleştirini belirle.
- Görüşünü tek ve açık bir cümleyle, kısa bir gerekçe ekleyerek yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Deneme, yazarın iç dünyasını tanımamı sağladığı için okuması keyifli bir türdür. (Deneme türüne dair gerekçeli kişisel her görüş geçerlidir.)
- Görüş yerine tanım yazmak — burada denemeyle ilgili kendi değerlendirmeni paylaşman bekleniyor.
Kendini kontrol et: Yazdığım cümle deneme türü hakkında kişisel bir yargı içeriyor mu?