Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 67
Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 67 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Sayfa 67, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 1. soru: Karekodda yer alan Âşık Veysel'in 'Uzun İnce Bir Yoldayım' adlı türküsünü dinleyiniz/izleyiniz. Bu türkünün sizde uyandırdığı çağrışımları yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Âşık Veysel'in 'Uzun İnce Bir Yoldayım' türküsü, insanın doğumundan ölümüne kadar süren hayat serüvenini 'yol ve yolcu' metaforuyla anlatan ortak kültür hazinemizdir.
- Doğrudan erişim için çözümlenen resmî karekod bağlantısı: https://www.eba.gov.tr/c?q=UEX88b61dea
2Sayfa 67, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 2. soru: 'Uzun İnce Bir Yoldayım' türküsünde yer alan açık ve örtük iletiler nelerdir? Yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Türküde dış görünüşte bir yolcunun yürüyüşü anlatılırken (açık ileti), tasavvufi ve felsefi alt katmanda insanın dünyadaki geçici varlığı ve ömür yolculuğu (örtük ileti) sezdirilmektedir.
3Sayfa 67, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 3. soru: Bu türküde yer alan 'iki kapılı bir han' imgesinin ne anlama geldiğini bağlamdan hareketle açıklayınız ve türküde yer alan iki imge daha belirleyerek kazandığı anlamı tabloya yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Âşık Veysel, halk şiiri ve tasavvuf geleneğindeki dünya-han ve ömür-yol sembollerini yalın ama derin imgelere dönüştürmüştür.
- Türküyü dinlerken "iki kapılı bir han" ifadesinin geçtiği dizeyi ve önceki dizelerdeki doğum anlatımını belirle.
- Hanın yolcuların kısa süre kalıp ayrıldığı yer olduğunu düşün; iki kapıyı giriş ve çıkış olarak yorumla.
- Girişi doğuma, çıkışı ölüme bağlayarak imgenin geçici dünya hayatını anlattığını açıkla.
- Türküde gerçek anlamı dışında kullanılmış iki ifade daha seç; örneğin "uzun ince bir yol" ve gece gündüz yürüyüş.
- Her imgenin ömür ve zamanla ilişkisini bularak kazandığı anlamı tablonun ikinci sütununa yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Türküde ölen insanları anlatan "gidenler" imgesi: ölüme yaklaşan herkesin ortak yolculuğu. (Öğrenci tabloya bu imgeyi seçip anlamını ölüm ve geçicilikle ilişkilendirirse geçerlidir.) · "Ovada dağda çöllerde" yürümek imgesi: hayatın kolay ve zor dönemleri. (İmgenin anlamı ömrün farklı evreleri ya da zorluklarıyla açıklanırsa geçerlidir.)
- Hanı gerçek bir konaklama yeri olarak açıklamak — soru imgenin mecaz anlamını, yani dünya hayatını istiyor.
- Tabloya imge yerine düz anlamlı bir dize yazmak — seçilen ifade zihinde somut bir tablo kurmalı ve yeni anlam kazanmalı.
Kendini kontrol et: Seçtiğim her imgenin anlamı türkünün ömrün geçiciliği temasıyla uyuşuyor mu?
4Sayfa 67, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 4. soru: Bu türkünün en beğendiğiniz bölümlerini gerekçeleriyle yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Öğrencinin türküden seçtiği bir dörtlüğü veya dizeyi, taşıdığı anlam derinliği ve söyleyiş güzelliğiyle gerekçelendirmesi beklenir.
5Sayfa 67, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 5. soru: Ahmet Haşim'in verilen şiirine ('Ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden...') hâkim olan duyguyu yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ahmet Haşim'in ünlü 'Merdiven' şiirinde 'ağlayarak semaya bakmak', 'suların sararması', 'yüzün perde perde solması', 'kanayan güller' ve 'akşam olmakta' imgeleriyle yaşamın sonuna gelişin hüznü anlatılmaktadır.
- Şiirdeki zaman ve renk imgelerini işaretle: akşam olması, suların sararması, yüzün solması, kızıl havalar.
- Bu imgelerin günün ve ömrün sonuna işaret ettiğini fark et.
- "Ağlayarak" bakmak ve kanayan güller gibi ifadelerin taşıdığı duyguyu belirle.
- Bulduğun ipuçlarını birleştirerek hâkim duyguyu yaşamın sonuna yaklaşmanın hüznü olarak yaz.
- "Kızıl havaları" coşku ya da sevinç olarak yorumlamak — kızıllık burada akşamın, yani sonun rengidir.
- Yalnız "aşk" ya da "doğa sevgisi" yazmak — şiirdeki solma ve akşam imgeleri hüzün duygusunu öne çıkarır.
Kendini kontrol et: Yazdığım duygu "akşam olmakta" dizesinin tekrarıyla ve solma imgeleriyle uyuşuyor mu?
6Sayfa 67, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 6. soru: Bu şiire hangi başlığı koymak isterdiniz? Yazınız.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Başlık, şiirin ana duygusunu (hüzün, yaşlılık) ve merkezî imgesini (merdiven, akşam, kızıl havalar) sezdirmelidir.
- Şiirin ana duygusunu (hüzün) ve tekrarlanan merkezî imgelerini (merdiven, akşam, kızıl havalar) belirle.
- Bu imgelerden birini ya da ana duyguyu kısa bir söz öbeğinde birleştir.
- Başlığın şiirin bütününü sezdirdiğini, tek bir dizeye bağlı kalmadığını kontrol et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Merdiven (Şiirin özgün adıdır; merkezî imgeyi yansıttığı için geçerlidir.) · Ömrün Akşamı (Akşam imgesini yaşlılık ve ölümle ilişkilendiren her başlık geçerlidir.)
- Şiirle ilgisiz, genel bir başlık yazmak — başlık şiirin duygusunu ya da merkezî imgesini sezdirmelidir.
- Başlık yerine uzun bir cümle yazmak — başlık kısa ve akılda kalıcı olmalıdır.
Kendini kontrol et: Başlığımı okuyan biri şiirin hüzünlü ve akşam/son temalı olduğunu sezebilir mi?