Kitavuz1–3 · 5–7 · 9–11 & Hazırlık

Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 69

Sayfa 69 2 Çözümlü Madde

Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 69 Cevapları

← Sayfa 68Tüm SayfalarSayfa 70 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

8Sayfa 69, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 8. soru: Prof. Dr. İsmail Çetişli'nin 'Edebiyat Sanatı ve Bilimi' adlı metnini yazma amacı ne olabilir? Yazınız.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Yazarın bu metni yazma amacı; edebiyatın tıpkı mimari, heykel, resim ve musiki gibi her şeyden önce bir 'güzel sanat' olduğunu, hatta dil ve muhayyile gücüyle diğer sanatlardan üstün yönleri bulunduğunu ortaya koymak ve edebiyata sanat olma niteliği dışında (ideolojik, faydacı vb.) yaklaşan bakış açılarının yanlışlığını vurgulamaktır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Metinde edebiyatın insanın güzellik iştiyakından doğan estetik bir sanat olduğu ve ona yaklaşımımızı belirleyen en temel ölçütün 'sanat oluşu' olması gerektiği savunulmaktadır.

  1. Metnin ilk cümlesini ve iki paragrafın ana düşüncesini belirle.
  2. Birinci paragrafta edebiyatın öteki güzel sanatlarla karşılaştırıldığını ve üstün yönlerinin vurgulandığını fark et.
  3. İkinci paragrafta yazarın neyi yanlış bulduğunu bul: edebiyata sanat dışı değer ve işlevle yaklaşmak.
  4. İki düşünceyi birleştirerek amacı "edebiyatın öncelikle sanat olduğunu göstermek" biçiminde yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız konuyu yazmak — "edebiyat" demek amaç değildir; yazarın neyi kanıtlamak istediği açıklanmalıdır.
  • Yazarın edebiyatı öteki sanatlardan aşağı gördüğünü sanmak — metin edebiyatın üstün yönleri olduğunu söyler.

Kendini kontrol et: Yazdığım amaç metnin son paragrafındaki "en temel kriter" düşüncesiyle uyuşuyor mu?

9Sayfa 69, 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 9. soru: 'Bırak Beni Haykırayım' şiirini yazan Mehmet Emin Yurdakul, İsmail Çetişli’nin edebiyat sanatına dair görüşlerine katılır mıydı? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle yazınız.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Mehmet Emin Yurdakul, İsmail Çetişli'nin 'edebiyata sanat olmanın dışında bir değer veya işlevle yaklaşan bakış açısının sahibini çıkmaza götüreceği' görüşüne tam olarak katılmazdı. Çünkü Millî Edebiyat şairi olan Mehmet Emin Yurdakul, 'Paçavralar altındaki yoksul beni yaralar; / Mazlumların intikamı olmak için doğmuşum. / ... / Unutma ki şâirleri haykırmayan bir millet, / Sevenleri toprak olmuş öksüz çocuk gibidir' dizelerinde görüldüğü üzere edebiyatı ve şiiri yalnızca saf estetik/güzellik için değil, mazlumların sesi olmak ve milleti uyandırmak için toplumsal bir görev ve işlev aracı olarak görmektedir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

İsmail Çetişli metninde özerk/estetik sanat anlayışını ('sanat sanat içindir'e yakın biçimde edebiyatın öncelikle sanat oluşunu) savunurken; Mehmet Emin Yurdakul 'sanat toplum/millet içindir' anlayışıyla şaire toplumsal sorumluluk yüklemektedir.

  1. Çetişli'nin temel görüşünü özetle: edebiyata sanat oluşunun dışında bir işlevle yaklaşmak yanlıştır.
  2. Yurdakul'un şiirinde şaire verilen görevi bul: mazlumların sesi olmak, milleti uyandırmak.
  3. İki görüşü karşılaştır; şiirin toplumsal bir işlev üstlendiğini belirle.
  4. Görüşünü "katılmazdı" ya da başka bir yargıyla açıkça yaz.
  5. Gerekçe olarak şiirden kısa bir dizeyi ve Çetişli metnindeki karşıt cümleyi göster.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısmen katılırdı: şiirin sanatlı söyleyişini önemserdi ama ona toplumsal görev yüklediği için temel görüşe karşı çıkardı. (Öğrenci iki yönü de metinlerden kanıtlarla gerekçelendirirse geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Gerekçe yazmadan yalnız "katılmazdı" demek — soru düşüncenin metinlerden kanıtla desteklenmesini istiyor.
  • Şiiri yalnız güzel söyleyişiyle değerlendirmek — Yurdakul'un şiire yüklediği toplumsal görev gözden kaçar.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem Çetişli'nin görüşüne hem de Yurdakul'un şiirinden bir kanıta yer verdim mi?