Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 71
Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 71 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Bilim insanları 'Deprem değil, ihmal öldürür' sözüyle neye dikkat çekmek istemiştir?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Deprem doğal olaydır; hazırlıksızlık ve denetimsizlik can kaybını artırır, önlem alınırsa kayıplar azalır.
- Metinde 17 Ağustos 1999 depreminde binlerce can kaybı yaşandığını not et.
- Sözdeki iki kavramı ayır: deprem doğal bir olaydır, ihmal ise insanın yapmadığı görevdir.
- Can kaybının yapıların çökmesinden kaynaklandığını, çöküşün de dayanıksız yapı ve denetimsizlikten doğduğunu düşün.
- Sonucu yaz: Ölümlerin asıl nedeni deprem değil, önlem alınmaması ve güvenli yapı yapılmamasıdır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Depreme dayanıklı bina yapılmadığı ve denetim eksik olduğu için insanlar öldü. (İhmali somut örnekle açıklayan her ifade geçerlidir.)
- Depremin hiç zarar vermediğini yazmak — söz depremi değil, önlem alınmamasını sorumlu tutar.
- İhmali yalnızca bireylere yüklemek — denetim, imar ve yapı üretimindeki toplumsal ihmaller de kastedilir.
Kendini kontrol et: Cevabın, önlem alınırsa can kaybının azalacağı fikrini içeriyor mu?
2-aİlde riski olan afetler ve bireysel önlemler kutusu.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Afetlerin etkisini azaltmak için bireyin yapabileceği hazırlıklar yazılır; riskli afetler ile göre değişir.
- Yaşadığın ilde görülebilecek afetleri belirle; örneğin deprem, sel veya heyelan.
- Bu afetlerde bir kişinin veya ailenin kendi başına yapabileceği hazırlıkları düşün.
- Afet çantası, eşyaları sabitleme ve aile afet planı gibi önlemleri listele.
- Toplanma alanını öğrenmek ve afet eğitimi almak gibi bilgiye dayalı önlemleri de ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Su ve gıda stoku yapmak, acil durum telefonlarını not etmek. (Bireyin kendi yapabileceği hazırlık olduğu sürece geçerlidir.) · Ev yangın sigortası veya zorunlu deprem sigortası yaptırmak. (Hane düzeyinde alınan önlem olarak yazıldığında geçerlidir.)
- Bireysel kutuya yapı denetimi gibi devletin işlerini yazmak — bunlar toplumsal önlemler kutusuna aittir.
- Afet anında yapılacakları yazıp hazırlığı unutmak — soru etkileri azaltacak önceden alınan önlemleri ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın her önlemi kendin veya ailen, başkasına ihtiyaç duymadan yapabilir misin?
2-bToplumsal önlemler kutusu.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Toplum ve yönetim düzeyinde alınacak, riski azaltan önlemler yazılır.
- İldeki riskli afetleri düşün ve bunları kişilerin değil, kurumların veya toplumun önleyebileceğini belirle.
- Yapılaşmayla ilgili önlemleri yaz: yapı denetimi, dayanıklı bina, imar planına uyma.
- Doğayla ilgili önlemleri ekle: ağaçlandırma ve dere yataklarını koruma.
- Toplu hazırlık önlemi olarak afet tatbikatlarını listeye ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Erken uyarı sistemleri kurmak ve toplanma alanlarını belirlemek. (Kurum veya toplum düzeyinde alınan önlem olduğu sürece geçerlidir.)
- Afet çantası hazırlamak gibi bireysel önlemleri bu kutuya yazmak — toplumsal önlem kurum veya topluluk düzeyindedir.
- İldeki afet türüyle ilgisiz önlem yazmak — önlemler o ilin risklerine uygun olmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın önlemler belediye, devlet veya topluluk iş birliği gerektiriyor mu?
3Haberdeki önlemden başka hangi önlemler alınmalı, tartış.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Haber yalnızca ulaşım altyapısından söz ediyor; eğitim, denetim ve uyarı sistemi gibi ek önlemler önerilebilir.
- Haberi oku ve alınan önlemin ulaşım altyapısını afetlere dayanıklı hâle getirmek olduğunu belirle.
- Ulaşım dışında kalan alanları düşün: binalar, eğitim, uyarı sistemleri ve yerleşim yerleri.
- Her alan için bir önlem yaz: yapı denetimi, afet eğitimi, erken uyarı, riskli alanda yapılaşmayı engelleme.
- Tatbikatlar gibi toplumu hazırlayan önlemleri de ekleyerek tartışmaya katıl.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dere yatakları ıslah edilmeli, eğimli alanlar ağaçlandırılmalı. (Sel, heyelan gibi ülkemizdeki afetlere yönelik ek önlem olduğunda geçerlidir.) · Hastane ve okullar güçlendirilmeli, acil toplanma alanları artırılmalı. (Haberdeki ulaşım önleminden farklı olduğu sürece geçerlidir.)
- Haberdeki ulaşım önlemini yeniden yazmak — soru bu önlemden başka önlemler ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın önlemlerin hiçbiri haberdeki ulaşım altyapısı projesinin tekrarı değil mi?