Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 75 Cevapları

Eğim, bol yağış ve bitki örtüsünün azlığı kütle hareketini kolaylaştırır.

1. Metinde heyelanın eğim ve yağışın fazla olduğu dik yamaçlarda oluştuğunu belirle.
2. Yamacı zayıflatan insan davranışlarını düşün: bitki örtüsünü yok etmek, yamacı kazmak.
3. Yamaca yol veya yapı yapmanın yükü artırdığını ekle.
4. Bunları deprem örneğindeki gibi risk satırına yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yamaçta su kaçağına veya kontrolsüz sulamaya izin vermek. (Toprağın kaymasını kolaylaştıran durum olduğu sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her madde, heyelan olmadan önce yamacın kaymasını kolaylaştıran bir durum mu?

Kayan toprak ve kayalar yerleşim ve yollara zarar verir.

1. Görseldeki yolun kayan toprakla kapandığını incele.
2. Kayan toprak ve kayaların yola, yapılara ve tarlalara etkisini düşün.
3. Ulaşımın kesilmesini, can ve mal kaybını afet satırına yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik, su gibi altyapı hatlarının kopması. (Heyelanın doğurduğu bir zarar olduğu sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her madde, toprak kaydıktan sonra ortaya çıkan bir zarar mı?

Suyun akışı engellenince ve toprak suyu tutamayınca taşkın riski artar.

1. Metinde selin aşırı yağış veya hızlı kar erimesiyle oluşan ani su akıntısı olduğunu belirle.
2. Suyun akışını engelleyen davranışları düşün: dere yatağına yapı yapmak, yatağı daraltmak.
3. Toprağın suyu tutmasını azaltan bitki örtüsü kaybını ve yetersiz altyapıyı ekle.
4. Bunları deprem örneğindeki gibi risk satırına yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dere yataklarına çöp ve moloz atmak. (Suyun akışını engelleyen davranış olduğu sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her madde, sel olmadan önce suyun taşmasını kolaylaştıran bir durum mu?

Ani ve kontrolsüz su akıntısı yerleşim ve tarım alanlarını tahrip eder.

1. Görselde evlerin ve tarlaların su altında kaldığını incele.
2. Ani ve kontrolsüz suyun yerleşimlere, tarım alanlarına ve yollara etkisini düşün.
3. Su basmasını, can ve mal kaybını, köprülerin yıkılmasını afet satırına yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İçme sularının kirlenmesi ve salgın hastalık riskinin artması. (Selin doğurduğu bir zarar olduğu sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her madde, sel olduktan sonra insanlara veya çevreye verilen bir zarar mı?

Kar tutunamayan eğimli alanlar ve tetikleyici etkenler çığ olasılığını artırır.

1. Metinde çığın dağlık ve engebeli yamaçlarda tutunamayan kar kütlesiyle oluştuğunu belirle.
2. Çığı tetikleyen etkenleri metinden bul: zayıf kar katmanları, şiddetli ses, rüzgâr.
3. Bu yamaçlarda yürümek, kayak yapmak veya yapı kurmak gibi riskli davranışları yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Çığ uyarılarına uymamak, yamaçtaki ağaçları kesmek. (Çığ olasılığını veya etkilenme riskini artıran durum olduğu sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her madde, çığ düşmeden önce var olan ve tehlikeyi artıran bir durum mu?

Hızla inen kar kütlesi önündeki her şeyi sürükler veya gömer.

1. Görselde büyük bir kar kütlesinin yamaçtan hızla indiğini incele.
2. Bu kütlenin önündeki insanlara, yollara ve yapılara etkisini düşün.
3. Kar altında kalmayı, can kaybını, yolların kapanmasını ve yapı hasarını afet satırına yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Köylerin ulaşımdan kopması, elektrik hatlarının zarar görmesi. (Çığın doğurduğu bir zarar olduğu sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her madde, çığ düştükten sonra ortaya çıkan bir zarar mı?