Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap)›Sayfa 42
Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 42 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Nerede?Merak edilen konuyla ilgili 5N₁K sorusu: hak ve sorumluluklar nerede geçerli ve korunur?
Çözüm Yolu
Örnekteki gibi 'nerede' sorusuyla, cevabı içermeyen yalın bir soru cümlesi kurulur.
- Örnek "Ne?" sorusunu incele: konuyu soruyor ve soru işaretiyle bitiyor.
- "Nerede?" sorusunun yer bilgisi istediğini hatırla.
- Konuyu (temel insan hak ve sorumlulukları) yer sorusuyla birleştir.
- Cümleyi cevabı içermeyecek biçimde kur ve soru işaretiyle bitir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Temel insan hakları hangi belgelerde yazılıdır? (Yer bildiren bir cevap gerektirdiği ve konuyla ilgili olduğu için geçerlidir.)
- Soru yerine cevap yazmak — tabloda istenen, cevabı daha sonra aranacak bir soru cümlesidir.
- Konudan kopuk bir yer sorusu sormak — soru temel insan hak ve sorumluluklarıyla ilgili olmalı.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı bir yer mi bildiriyor ve konu temel haklarla mı ilgili?
Ne zaman?Konuyla ilgili ne zaman sorusu hazırlama
Çözüm Yolu
Ne zaman sorusu zamanı sorar. Temel haklar doğuştan gelir; bu yüzden insanların haklara ne zaman sahip olduğunu soran düzgün bir cümle uygundur.
- Tablodaki örnek soruyu incele: "Ne?" sorusu soru kelimesiyle başlayıp konuyu sorar.
- "Ne zaman?" sorusunun bir zamanı, başlangıcı ya da durumu sorduğunu hatırla.
- Temel hak ve sorumluluklarla ilgili zamanı sorulabilecek bir konu seç: haklara ne zaman sahip olunduğu.
- Soru kelimesini cümleye yerleştir ve soru işaretiyle bitir: "İnsanlar temel haklarına ne zaman sahip olur?"
Kabul edilebilir başka cevaplar: Seçme ve seçilme hakkını ne zaman kullanabiliriz? (Temel hak ve sorumluluklarla ilgili, cevabı zaman bildiren her soru geçerlidir.) · Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ne zaman kabul edildi? (Hak belgelerinin tarihini soran sorular da "ne zaman" satırı için uygundur.)
- "Ne zaman" satırına yer ya da neden soran bir soru yazmak — bu satırdaki soru mutlaka zamanı sormalıdır.
- Soruyu hak ve sorumluluk konusunun dışında hazırlamak — sorular temel insan hak ve sorumluluklarına yönelik olmalıdır.
Kendini kontrol et: Sorunun cevabı bir zaman bilgisi (doğduğumuzda, 18 yaşında gibi) mi oluyor?
Neden?Konuyla ilgili neden sorusu hazırlama
Çözüm Yolu
Sorunun cevabı: insanların huzur, eşitlik ve güvenlik içinde yaşaması içindir.
- "Neden?" sorusunun bir sebep ya da amaç istediğini hatırla.
- Konunun önemine yönelik merakını belirle; etkinliğin amacı hakların önemini sorgulamaktır.
- Soruyu açık bir cümleyle kur ve soru işaretiyle bitir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Her hakkın karşılığında neden bir sorumluluk vardır? (Sebep soran ve konuyla ilgili bir soru olduğu için geçerlidir.)
- Neden sorusunu nasıl sorusuyla karıştırmak — neden sebep, nasıl ise yol veya yöntem sorar.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı "çünkü" ile başlayabilir mi?
Nasıl?Konuyla ilgili nasıl sorusu hazırlama
Çözüm Yolu
Cevap: hukuk kuralları, kurumlara başvuru ve birbirine saygıyla korunur.
- "Nasıl?" sorusunun yol, yöntem veya biçim istediğini hatırla.
- Tablodaki "Nasıl Korurum?" satırından yola çıkarak hakların korunma yolunu sorgula.
- Soruyu açık bir cümleyle kur ve soru işaretiyle bitir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hakkımız engellendiğinde nasıl bir yol izlemeliyiz? (Yöntem soran ve konuyla ilgili bir soru olduğu için geçerlidir.)
- Evet/hayır ile cevaplanan soru yazmak — nasıl sorusu bir yol veya yöntem açıklaması gerektirir.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı bir yöntem veya yol anlatıyor mu?
Kim?Konuyla ilgili kim sorusu hazırlama
Çözüm Yolu
Cevap: devlet, kurumlar ve her birey; kaynaklarda Taraf Devletler vurgulanır.
- "Kim?" sorusunun bir kişi, grup veya kurum istediğini hatırla.
- Haklarla ilgili kişi ya da kurumlara yönelik merakını belirle; örneğin hakları korumakla görevli olanlar.
- Soruyu açık bir cümleyle kur ve soru işaretiyle bitir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Temel insan haklarından kimler yararlanır? (Kişi veya grup soran ve konuyla ilgili bir soru olduğu için geçerlidir.)
- Cevabı soruya yazmak — "devlet" gibi bilgiler soruda değil, kaynaklardan bulunacak cevapta yer almalı.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı bir kişi, grup veya kurum mu?
Ne?Örnek olarak verilen ne sorusunun cevabı
Çözüm Yolu
Sayfa 43-44'teki kaynak maddelerde yaşama, öğrenim, çalışma ve düşünce özgürlüğü hakları geçer.
- Örnek soruyu oku: insanların ne gibi temel hak ve sorumlulukları olduğu soruluyor.
- Sayfa 43–46'daki Anayasa, Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Bildirge maddelerinden hakları bul.
- Bulduğun hakları sırala; örneğin yaşama, eğitim, düşünceyi açıklama, çalışma hakları.
- Bu haklara karşılık gelen sorumlulukları ekle; örneğin başkalarının haklarına saygı, kurallara uyma.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Haberleşme, yerleşme ve seyahat hürriyeti gibi haklar; bu hakları kullanırken başkalarına zarar vermeme sorumluluğu (Kaynak maddelerde geçen haklar ve onlara karşılık gelen sorumluluklar yazıldığında geçerlidir.)
- Yalnız hakları yazmak — soru hem hakları hem sorumlulukları istiyor.
- Kaynaklara bakmadan uydurma haklar yazmak — cevaplar verilen belgelerden bulunmalı.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem haklar hem sorumluluklar var mı ve her hak kaynak maddelerde geçiyor mu?
EtkinlikSayfa 42 (Kaynak s. 43)-46 kaynaklarıyla soruları cevaplayıp sınıfa sunma
Çözüm Yolu
5N₁K soruları belirlenen kaynaklarda bulunan bilgilerle cevaplanır. Cevaplar kaynaklara ve hazırlanan sorulara göre değişebilir.