Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 48 Cevapları

Anayasa'da herkes eğitim hakkına sahiptir; sayfa 45'te geçer.

1. Görseldeki dolu kutulara bak: Yaşama hakkı, Konut dokunulmazlığı, Kişi dokunulmazlığı Anayasa'daki temel haklardır.
2. Bu örneklere benzer, Anayasa'da güvence altına alınmış başka bir temel hak düşün.
3. Görselde henüz yazılmamış bir hak seç ve üstteki boş kutuya yaz; örneğin eğitim hakkı.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sağlık hakkı (Başka bir kutuda kullanılmadıysa geçerlidir.) · Din ve vicdan hürriyeti (Anayasa'daki temel haklardan biri olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın ifade "Herkes … hakkına sahiptir" cümlesine uyuyor mu?

Devlet, herkesin sağlıklı yaşamasını sağlamakla yükümlüdür (s. 45).

1. Dolu kutulardaki örnekleri incele; hepsi Anayasa'nın tanıdığı temel haklardır.
2. Diğer kutulara yazdıklarınla tekrar etmeyen yeni bir temel hak seç.
3. Sol üstteki boş kutuya bu hakkı yaz; örneğin sağlık hakkı.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Mülkiyet hakkı (Başka bir kutuda yazılmadıysa geçerlidir.) · Çalışma hakkı (Anayasa'da yer alan bir temel hak olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın hak, görseldeki öteki kutularla aynı mı? Farklıysa ve bir temel haksa doğrudur.

Sayfa 46'da düşünceyi özgürce açıklama hakkı yer alır.

1. Görseldeki dolu kutuların hak ya da özgürlük adı taşıdığını fark et.
2. Alttaki tabloda geçen "düşünce ve kanaatlerini açıklama" ifadesi bir özgürlük örneğidir; bunu ipucu olarak kullan.
3. Sol ortadaki boş kutuya düşünceyi açıklama (ifade) özgürlüğünü yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Basın hürriyeti (Başka bir kutuda kullanılmadıysa geçerlidir.) · Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı (Anayasa'daki temel haklardan olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın özgürlük Anayasa'da herkese tanınan bir özgürlük mü?

Anayasa madde 22'de haberleşme hürriyeti ve gizliliği güvence altındadır (s. 46).

1. Görselde Konut ve Kişi dokunulmazlığı gibi kişiyi koruyan haklar olduğuna dikkat et.
2. Kişinin mektup, telefon gibi iletişiminin gizliliğini koruyan hakkı düşün.
3. Sağ ortadaki boş kutuya haberleşme hürriyetini yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Özel hayatın gizliliği (Başka bir kutuda kullanılmadıysa geçerlidir.) · Kişi hürriyeti ve güvenliği (Anayasa'da yer alan temel haklardan olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın hürriyet, görseldeki diğer kutulardan farklı bir temel hak mı?

Anayasa madde 23: herkes yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir (s. 46).

1. Önceki kutulara yazdığın hakları hatırla; aynı hakkı tekrar yazma.
2. Kişinin istediği yerde oturma ve dilediği yere gitme özgürlüğünü düşün.
3. Alttaki boş kutuya seyahat ve yerleşme hürriyetini yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dilekçe hakkı (Başka bir kutuda kullanılmadıysa geçerlidir.) · Bilim ve sanat hürriyeti (Anayasa'daki temel hürriyetlerden olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Beş kutuya yazdığın hakların hepsi birbirinden farklı mı?

Haklarım sütununa bir temel hak yazılır; eğitim hakkı sayfa 45'teki maddelerden alınabilir.

1. Aynı satırdaki sorumluluğu oku: "Okul kurallarına uyarak düzenli ders çalışmalıyım."
2. Bu sorumluluğun hangi hakla ilişkili olduğunu bul: okul ve ders, eğitim hakkını gösterir.
3. Haklarım sütunundaki ikinci boş kutuya eğitim hakkını tam cümle olarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. (Eğitim hakkını anlattığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın hak ile yanındaki sorumluluk aynı konudan mı söz ediyor?

Sağlık hakkı sayfa 45'te geçer; sorumluluk tarafındaki ilaç maddesiyle de ilişkilidir.

1. Aynı satırdaki sorumluluğu oku: "Hastalandığımda doktorun verdiği ilaçları zamanında kullanmalıyım."
2. Hastalık, doktor ve ilaç sözcükleri sağlık hakkını işaret eder.
3. Haklarım sütunundaki üçüncü boş kutuya sağlık hakkını tam cümle olarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Herkes sağlıklı yaşama hakkına sahiptir. (Sağlık hakkını anlattığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın hak, ilaç kullanma sorumluluğunun karşılığı olabilir mi?

Düşünceyi açıklama hakkının karşılığı, başkalarına saygılı olma sorumluluğudur.

1. Aynı satırdaki hakkı oku: herkes düşüncesini söz, yazı, resimle açıklama hakkına sahiptir.
2. Bu hakkı kullanırken başkalarına karşı neye dikkat etmen gerektiğini düşün.
3. Sorumluluklarım sütununa başkalarının haklarına saygılı olma sorumluluğunu "-meliyim" biçiminde yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Fikirlerimi söylerken kimseyi aşağılamamalı, hakaret etmemeliyim. (Düşünceyi açıklama hakkına bağlı bir sorumluluk olduğu için geçerlidir.) · Başkalarının farklı düşüncelerini saygıyla dinlemeliyim. (Aynı hakkın karşılığı olan bir sorumluluk olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın cümle "-meliyim/-malıyım" ile bitiyor ve düşünceyi açıklamakla ilgili mi?

Sağlıklı çevrede yaşama hakkının karşılığı çevreyi koruma sorumluluğudur.

1. Aynı satırdaki hakkı oku: herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.
2. Bu hakkın korunması için senin çevreye karşı ne yapman gerektiğini düşün.
3. Son boş kutuya çevreyi koruma sorumluluğunu "-meliyim" biçiminde yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Çöplerimi çöp kutusuna atmalı, atıkları geri dönüşüme ayırmalıyım. (Sağlıklı çevre hakkına bağlı bir sorumluluk olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın sorumluluğu yerine getirirsen çevre daha sağlıklı olur mu?