Ana sayfa›Fen Bilimleri 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 136›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 6. sınıf · Işığın Yansıması ve Cisimlerin Görülmesi
Bilgi notu
Işığın Yansıması ve Cisimlerin Görülmesi
- Kendi ışığını üreten varlıklara ışık kaynağı denir; Güneş ve ampul ışık kaynağıdır, Ay değildir.
- Bir cismi görebilmemiz için ondan gözümüze ışık gelmelidir.
- Işığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesine yansıma denir.
- Düzgün yüzeyler (ayna, durgun su) ışığı düzenli yansıtır ve net görüntü verir; pürüzlü yüzeyler ışığı dağınık yansıtır.
Örnek: Karanlık bir odada yalnızca bir mum yanmaktadır. Duvardaki tablo mumun ışığında görülüyor. Mum ve tablo ışık kaynağı mıdır?
Çözüm: Mum kendi ışığını ürettiği için ışık kaynağıdır. Tablo ışık üretmez; mumdan gelen ışığı yansıtır. Yansıyan ışık gözümüze ulaştığı için tabloyu görürüz.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Işık kaynağı ne demektir? İki örnek yazınız.
Işığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesi olayına ne ad verilir?
Güneş, Ay, mum, ayna, yıldız ve kitap varlıklarından ışık kaynağı olanları yazınız.
Uygulama
Pencereleri tamamen kapalı, hiç ışık girmeyen bir odada duran bir kitabı, odada hiçbir ışık kaynağı yokken görebilir miyiz? Nedenini yazınız.
Sabahın erken saatlerinde durgun bir gölün kenarında dağın görüntüsü suda net görünürken, rüzgârla dalgalanan gölde görüntü bozuk görünür. Nedenini açıklayınız.
Venüs gezegeni gece gökyüzünde parlak bir nokta olarak görülür. Venüs kendi ışığını üretmemektedir. Venüs'ün parlak görünmesinin nedeni nedir?
Düşün
Ali, 'Bir cismi görebilmemiz için gözümüzden cisme doğru ışık gitmelidir.' diyor. Ali'nin ifadesini düzeltiniz ve ışık kaynağı olmayan bir cismin nasıl görüldüğünü adım adım açıklayınız.
Penceresiz ve ışığı tamamen kapalı bir odada duran parlak bir ayna görülür mü? Oda lambası yakılınca ne olur? Gerekçelendirerek açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Kendi ışığını üreten varlıklara ışık kaynağı denir. Örnek: Güneş, ampul (mum, yıldız da olabilir). | Işık kaynağı ışığı kendisi üretir; yansıtan cisimler ışık kaynağı değildir. | 8 |
| 2 | Yansıma | Işığın yüzeye çarpıp geri dönmesinin adı yansımadır. | 8 |
| 3 | Güneş, mum ve yıldız. | Bu üçü kendi ışığını üretir; Ay, ayna ve kitap yalnızca ışığı yansıtır. | 8 |
| 4 | Hayır, göremeyiz. Kitap ışık kaynağı değildir ve odada ışık olmadığı için kitaptan gözümüze ışık gelmez. | Bir cismi görmek için ondan gözümüze ışık ulaşmalıdır. | 12 |
| 5 | Ölçütler: Durgun su yüzeyi düzgündür ve ışığı düzenli yansıtır, bu yüzden net görüntü oluşur (6 puan); dalgalı yüzey düzgün değildir, ışık farklı yönlere dağınık yansır ve net görüntü oluşmaz (6 puan). | Görüntünün netliği, yüzeyin ışığı düzenli mi dağınık mı yansıttığına bağlıdır. | 12 |
| 6 | Venüs, Güneş'ten gelen ışığı yansıtır; yansıyan ışık gözümüze ulaştığı için parlak görünür. | Işık kaynağı olmayan gök cisimleri Güneş ışığını yansıtarak görülür. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Ali'nin ifadesi yanlıştır, ışık gözümüzden cisme gitmez (4 puan); ışık kaynağından çıkan ışık cismin üzerine düşer (4 puan); cisim bu ışığı yansıtır (6 puan); yansıyan ışık gözümüze ulaşınca cismi görürüz (6 puan). | Işık kaynağı olmayan cisimler ancak yansıttıkları ışık gözümüze geldiğinde görülür. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Işık yokken ayna görülmez (5 puan); ayna ışık kaynağı olmadığı için kendi ışığını üretmez (5 puan); lamba yanınca lambanın ışığı aynaya çarpıp yansır (5 puan); yansıyan ışık gözümüze ulaştığı için ayna görülür (5 puan). | Ayna ışık kaynağı değildir; görülmesi için dışarıdan gelen ışığı yansıtması gerekir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Ay ve yıldızlar gibi parlak görünen her cismin ışık kaynağı olduğunu sanırlar. · Cismi görmek için gözümüzden cisme ışık gittiğini düşünürler.
Öz kontrol: Gördüğüm cisim kendi ışığını mı üretiyor, yoksa ışığı mı yansıtıyor; karar verdim mi?