Ana sayfa›Fen Bilimleri 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 16›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 6. sınıf · Güneş, Dünya ve Ay: Dönme ve Dolanma
Bilgi notu
Güneş, Dünya ve Ay: Dönme ve Dolanma
- Güneş kendi ışığını ve ısısını üreten bir yıldızdır; Güneş sisteminin merkezindedir.
- Gezegenlerin kendi ışığı yoktur, Güneş'in çevresinde dolanırlar. Ay ise Dünya'nın doğal uydusudur.
- Dönme, bir cismin kendi ekseni etrafında hareketidir; Dünya'da gece ve gündüz buna bağlıdır.
- Dolanma, bir cismin başka bir cismin çevresindeki yörüngede turudur; Dünya Güneş'i yaklaşık bir yılda dolanır.
Örnek: Jüpiter'in Güneş çevresindeki hareketi ile kendi ekseni etrafındaki hareketi hangi adlarla anılır?
Çözüm: Güneş'in çevresinde yörüngede turu: dolanma. Kendi ekseni etrafında dönmesi: dönme. Cevap: Güneş çevresinde dolanma, kendi ekseninde dönme.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Güneş, hangi tür gök cismidir?
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki hareketine ne ad verilir?
Ay, Dünya için hangi tür gök cismidir?
Uygulama
Bir gök cisminin başka bir gök cisminin çevresinde izlediği yola ne denir?
Dünya'da gece ve gündüzün oluşmasına neden olan hareket hangisidir ve bu nasıl bir sonuç doğurur?
Ay'ın kendi ışığı olmadığı hâlde gökyüzünde parlak görünmesinin nedenini yaz.
Düşün
Üç gök cismi şöyle tanıtılıyor: A: Kendi ışığını üretir, Güneş sisteminin merkezindedir. B: Güneş çevresinde dolanır, atmosferi ve sıvı suyu vardır, canlılara ev sahipliği yapar. C: B'nin çevresinde dolanır, kendi ışığı yoktur, yüzeyi kraterlerle kaplıdır. A, B ve C'nin hangi gök cismi olduğunu yaz ve her birini seçme gerekçeni açıkla.
Dünya'nın dönme ve dolanma hareketlerini tanımla, aynı anda gerçekleştiklerini belirt ve her birinin yaklaşık süresini yaz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Yıldızdır. | Güneş kendi ışığını ve ısısını üreten bir yıldızdır. | 8 |
| 2 | Dönme hareketi. | Bir cismin kendi ekseni etrafındaki hareketi dönmedir. | 8 |
| 3 | Doğal uydudur. | Ay, Dünya'nın çevresinde dolanan doğal uydusudur. | 8 |
| 4 | Yörünge. | Dolanan cismin turu attığı yola yörünge denir. | 12 |
| 5 | Dönme hareketi; Dünya kendi ekseni etrafında dönerken Güneş'e bakan yüzey gündüz, bakmayan yüzey gece yaşar. | Dönme sırasında Dünya'nın Güneş'e bakan kısmı aydınlanır, karşı kısmı karanlıkta kalır. | 12 |
| 6 | Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığı için. | Işık kaynağı Güneş'tir; Ay yüzeyine gelen ışığı yansıtır. | 12 |
| 7 | Ölçütler (20 puan): A = Güneş; kendi ışığını üretmesi ve merkezde olması (6). B = Dünya; Güneş çevresinde dolanması, atmosfer ve su, canlı barındırması (7). C = Ay; Dünya'nın çevresinde dolanması, kendi ışığının olmaması, kraterli yüzey (7). | Kendi ışığı olan ve merkezdeki Güneş'tir; yaşam barındıran gezegen Dünya'dır; Dünya çevresinde dolanan kraterli cisim Ay'dır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (20 puan): Dönme: kendi ekseni etrafında hareket (4). Dolanma: Güneş çevresindeki yörüngede hareket (4). İki hareketin aynı anda yapıldığının belirtilmesi (4). Bir dönme turunun yaklaşık 1 gün (24 saat) sürmesi (4). Bir dolanma turunun yaklaşık 1 yıl sürmesi (4). | Dünya hem kendi ekseni etrafında yaklaşık bir günde döner hem de Güneş'i yaklaşık bir yılda dolanır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Dönme ile dolanmayı karıştırmak; Dünya'nın Güneş çevresindeki turuna dönme demek. · Ay'ın kendi ışığı olduğunu sanmak; Ay Güneş ışığını yansıtır.
Öz kontrol: Cisim kendi ekseninde mi hareket ediyor, başka bir cismin çevresinde mi?