Ana sayfa›Fen Bilimleri 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 81›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 6. sınıf · Denetleyici ve Düzenleyici Sistemlerin Sağlığı
Bilgi notu
Denetleyici ve Düzenleyici Sistemlerin Sağlığı
- Sinir sistemi (beyin, omurilik, sinirler) ve endokrin sistem (hormon salgılayan bezler) vücudun işleyişini denetler ve düzenler.
- Yeterli ve düzenli uyku, beyni dinlendirir; dikkat ve öğrenmeyi destekler.
- Dengeli beslenme ve düzenli hareket hem sinir sisteminin hem hormon dengesinin sağlıklı kalmasına yardım eder.
- Alkol, sigara ve uyuşturucu gibi zararlı maddelerden uzak durmak ve başı darbelerden korumak sinir sistemini korur.
Örnek: Ayşe kahvaltı yapmadan okula gidiyor ve ilk derslerde dikkatini toplayamıyor. Sinir sistemi sağlığı için ne önerirsin?
Çözüm: Beyin çalışmak için enerjiye ihtiyaç duyar. Güne dengeli bir kahvaltıyla başlamak dikkat ve öğrenmeyi destekler.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Beyin, omurilik ve sinirlerden oluşan sistemin adını yaz ve görevini bir cümleyle belirt.
Hormon salgılayan bezlerin oluşturduğu sistemin adı nedir? Hormonların görevini bir cümleyle yaz.
Yeterli uyku sinir sistemi için neden gereklidir?
Uygulama
Bir sürücü araba kullanırken emniyet kemeri takmıyor. Bu davranış sinir sistemi sağlığı açısından neden risklidir?
Alkol ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapan maddelerin sinir sistemine iki olumsuz etkisini yaz.
Sınav haftasında uykusuz kalan ve sürekli gergin hisseden Lale'ye sinir sistemi sağlığı için iki öneri yaz.
Düşün
Bir okulda öğrencilerin çoğu gece geç yatıyor ve sabah derslerinde dikkatini toplayamıyor. Uykusuzluk ile dikkat dağınıklığı arasındaki ilişkiyi sinir sistemine dayanarak açıkla ve okulun ya da ailenin alabileceği iki önlemi yaz.
Ece düzenli uyuyor, dengeli besleniyor ve her gün hareket ediyor. Mert ise geç yatıyor, çoğunlukla abur cubur yiyor ve hareket etmiyor. İkisini denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı bakımından karşılaştır ve Mert'e üç öneri ver.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Sinir sistemi; vücudun etkinliklerini denetler ve uyarılara tepki verilmesini sağlar. | Sinir sistemi denetleyici sistemdir; beyin ve omurilik merkezi, sinirler ise iletim görevi yapar. | 8 |
| 2 | Endokrin (hormon) sistemi; hormonlar büyüme, gelişme gibi vücut işlevlerini düzenler. | Endokrin sistem, düzenleyici sistem olarak hormonlar yoluyla vücut işlevlerini düzenler. | 8 |
| 3 | Uyku sırasında beyin dinlenir; dikkat, öğrenme ve hafıza işlevleri güçlenir. | Dinlenmiş bir beyin gün boyu daha verimli çalışır. | 8 |
| 4 | Kazada baş ve omurga şiddetli darbe alabilir; bu da beyin ve omuriliğe zarar verebilir. | Emniyet kemeri vücudu sabitleyerek baş ve omurganın darbesini azaltır. | 12 |
| 5 | Dikkat ve hafıza zayıflar; tepki süresi uzar (refleksler yavaşlar). Ayrıca bağımlılık gelişebilir. | Bu maddeler sinir hücrelerinin çalışmasını bozar ve bedenin tepkilerini yavaşlatır. | 12 |
| 6 | Düzenli ve yeterli uyku uyumasını; spor, dinlenme ya da hobi gibi etkinliklerle stresini azaltmasını önerebiliriz. | Uyku beyni dinlendirir, stres azaltıcı etkinlikler sinir sistemindeki yükü hafifletir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Uykusuzluk ile dikkat dağınıklığı arasında ilişki kurma; beynin dinlenemediği için görevini verimli yapamadığını açıklama (8 puan). İki önlem, örneğin düzenli yatış saati ve akşam ekran süresini sınırlama (her biri 6 puan, toplam 12 puan). | Dinlenmemiş sinir sistemi dikkat ve öğrenmede zorlanır; düzenli uyku bu sorunu azaltır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Ece'nin alışkanlıklarının sistemlerin sağlığına katkısını açıklama (6 puan). Mert'in alışkanlıklarının sistemler için riskini açıklama (6 puan). Mert'e üç öneri: düzenli uyku, dengeli beslenme, düzenli hareket (her biri 2 puan, toplam 6 puan). Sonuç cümlesi (2 puan). | Uyku, beslenme ve hareket sinir sistemi ile hormon dengesinin sağlıklı kalmasını destekler. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Öğrenciler sağlığı yalnız hastalık olmaması sanır; oysa sağlık bedensel, zihinsel ve sosyal iyilik hâlidir. · Öğrenciler uykuyu yalnız dinlenme için gerekli sanır; öğrenme ve hafızadaki rolünü atlar.
Öz kontrol: Günlük alışkanlıklarımdan hangisi sinir sistemimi koruyor, hangisi zorluyor?