Ana sayfa›Fen Bilimleri 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 87›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 6. sınıf · Çiçekli Bitkilerin Kısımları ve Üremesi
Bilgi notu
Çiçekli Bitkilerin Kısımları ve Üremesi
- Çiçekli bitkilerin temel kısımları kök, gövde, yaprak ve çiçektir.
- Kök bitkiyi toprağa tutturur; su ve mineralleri alır.
- Gövde bitkiyi dik tutar; su ve besini bitkinin kısımlarına taşır.
- Yaprak besin üretir; çiçek üremeyi sağlar ve çiçekten meyve ile tohum oluşur.
- Su, uygun sıcaklık ve hava varsa tohum çimlenir ve yeni bir bitki oluşur.
Örnek: Bir ayçiçeğinde yağ elde edilen tohumlar bitkinin hangi kısmından oluşur? Bu tohumdan yeni bitki elde etmek için ne gerekir?
Çözüm: Tohum, bitkinin üremesini sağlayan çiçekten oluşur. Tohum su, uygun sıcaklık ve hava bulursa çimlenir; böylece yeni bir ayçiçeği bitkisi gelişir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir bitkinin toprağın altında kalan ve onu toprağa tutturan kısmının adını yazınız.
Çiçekli bir bitkide besin üretiminin yapıldığı kısmın adı nedir?
Çiçekli bitkilerde üremeyi sağlayan kısım hangisidir?
Uygulama
Köklerine zarar gelen bir fide, yeterince sulanmasına rağmen solmaya başlıyor. Bu durumun nedenini kökün görevine dayanarak yazınız.
Gövdesi kırılan bir çiçeğin gövdenin hangi iki görevini yerine getiremeyeceğini yazınız.
Bir bahçıvan, fasulye bitkisinin tüm çiçeklerini koparıyor. Bu bitkide fasulye tohumu oluşabilir mi? Çiçeğin görevine dayanarak açıklayınız.
Düşün
Ela'nın bahçesinde lale ve eğrelti otu var. Lale çiçek açıp tohum veriyor; eğrelti otu ise çiçek açmıyor. Ela bu bitkileri iki gruba ayırmak istiyor. Ela'nın kullanabileceği ölçütü ve iki grubun adlarını yazınız; ayrıca bu ölçütün neden bilimsel olarak uygun olduğunu açıklayınız.
Üç özdeş saksıya aynı sayıda fasulye tohumu ekiliyor. A saksısı her gün sulanıyor ve ılık bir odada duruyor. B saksısı hiç sulanmıyor ve ılık odada duruyor. C saksısı her gün sulanıyor ama buzdolabında tutuluyor. Bir hafta sonra yalnız A'daki tohumların filizlendiği gözleniyor. Bu sonuçlardan hangi bilimsel çıkarımı yaparsınız? Çıkarımınızı A, B ve C saksılarının karşılaştırmasına dayandırarak açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Kök | Kök bitkiyi toprağa tutturur ve su ile mineralleri alır. | 8 |
| 2 | Yaprak | Besin üretimi yapraklarda gerçekleşir. | 8 |
| 3 | Çiçek | Çiçekten meyve ve tohum oluşur; üreme çiçekle sağlanır. | 8 |
| 4 | Kök, toprağın içindeki suyu ve mineralleri alma görevini yapamaz; su alamayan bitki solar. | Kökler su ve mineral alımını sağlar; kök zarar görünce toprakta su olsa bile bitki bu suyu alamaz. | 12 |
| 5 | Bitkiyi dik tutma (destekleme) ve su ile besini bitkinin kısımlarına taşıma. | Gövde bitkiyi destekler ve su ile besin taşır; kırılınca bu görevler aksar. | 12 |
| 6 | Ölçütler (toplam 12 puan): Tohum oluşamaz (4 puan). Çiçek bitkinin üremeyi sağlayan kısmıdır (4 puan). Meyve ve tohum çiçekten oluşur; çiçek yoksa bunlar oluşmaz (4 puan). | Meyve ve tohum çiçekten gelişir; çiçekler koparılınca tohum oluşumu gerçekleşmez. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Ölçüt: bitkinin çiçek taşıyıp taşımaması (6 puan). Gruplar: lale çiçekli bitkiler, eğrelti otu çiçeksiz bitkiler (6 puan). Gerekçe: ölçüt gözlenebilir tek bir özelliğe dayanır ve her bitki yalnız bir gruba girer (8 puan). | Çiçek taşıma gözlemle kolayca belirlenebilir; bu ölçüt bitkileri net ve çakışmayan iki gruba ayırır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): Çıkarım: tohumun çimlenmesi için hem su hem de uygun sıcaklık gerekir (6 puan). A ile B karşılaştırması: sıcaklık aynı, yalnız su farklı; B çimlenmediği için su gereklidir (7 puan). A ile C karşılaştırması: su aynı, yalnız sıcaklık farklı; C çimlenmediği için uygun sıcaklık gereklidir (7 puan). | Her karşılaştırmada yalnız bir etken değişiyor; sonucu değiştiren etkenin çimlenme için gerekli olduğu anlaşılır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Çiçeği bitkinin yalnızca süs kısmı sanıp üreme görevini unutmak. · Gövdeyi yalnızca bitkiyi taşıyan bir kısım sanıp su ve besin taşıma görevini yazmamak.
Öz kontrol: Kök, gövde, yaprak ve çiçeğin her birinin görevini bir cümleyle söyleyebiliyor muyum?