Ana sayfa›Fen Bilimleri 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 42›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 6. sınıf · Kütle, Hacim ve Yoğunluk
Bilgi notu
Kütle, Hacim ve Yoğunluk
- Kütle, madde miktarıdır; eşit kollu terazi ile ölçülür, birimi g ya da kg'dır.
- Hacim, maddenin kapladığı yerdir; dereceli silindirle ölçülür, birimi cm³ ya da mL'dir (1 mL = 1 cm³).
- Düzensiz şekilli katının hacmi, suya batırıldığında su seviyesindeki artıştır.
- Yoğunluk = kütle ÷ hacim; birimi g/cm³'tür.
Örnek: Boş bir kabın kütlesi 80 g; içine 200 cm³ yağ doldurulunca toplam 260 g oluyor. Yağın yoğunluğu nedir?
Çözüm: Yağın kütlesi: 260 − 80 = 180 g. Yoğunluk: 180 ÷ 200 = 0,9 g/cm³.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Dereceli silindirde 300 cm³ su vardır. İçine bir bilye atılınca su seviyesi 340 cm³ oluyor. Bilyenin hacmi kaç cm³'tür?
Boş bir kutunun kütlesi 90 g'dır. İçine kum doldurulunca kütle 390 g oluyor. Kumun kütlesi kaç gramdır?
Kütlesi 60 g, hacmi 20 cm³ olan bir cismin yoğunluğu kaç g/cm³'tür?
Uygulama
Dereceli silindirde 180 mL su vardır. Düzensiz şekilli bir taş suya atılınca seviye 250 mL oluyor. Taşın kütlesi 175 g ise taşın yoğunluğu kaç g/cm³'tür? (1 mL = 1 cm³)
Boş bir beherglasın kütlesi 110 g'dır. İçine 250 cm³ sıvı konunca beherglas ile sıvının toplam kütlesi 310 g oluyor. Sıvının yoğunluğu kaç g/cm³'tür?
Yoğunluğu 2 g/cm³ olan, hacmi 45 cm³ bir cismin kütlesi kaç gramdır?
Düşün
Hacimleri 50 cm³ olan iki küpten A'nın kütlesi 100 g, B'nin kütlesi 150 g'dır. Her ikisinin yoğunluğunu hesaplayarak hangisinin yoğunluğunun daha büyük olduğunu gerekçesiyle yazınız.
Ayşe, düzensiz şekilli bir taşın yoğunluğunu bulmak istiyor. Elinde dereceli silindir, su ve eşit kollu terazi var. Ayşe'nin izlemesi gereken adımları sırasıyla yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | 40 cm³ | Hacim = son seviye − ilk seviye = 340 − 300 = 40 cm³. | 8 |
| 2 | 300 g | Kumun kütlesi = 390 − 90 = 300 g. | 8 |
| 3 | 3 g/cm³ | Yoğunluk = 60 ÷ 20 = 3 g/cm³. | 8 |
| 4 | 2,5 g/cm³ | Hacim = 250 − 180 = 70 cm³; yoğunluk = 175 ÷ 70 = 2,5 g/cm³. | 12 |
| 5 | 0,8 g/cm³ | Sıvının kütlesi = 310 − 110 = 200 g; yoğunluk = 200 ÷ 250 = 0,8 g/cm³. | 12 |
| 6 | 90 g | Kütle = yoğunluk × hacim = 2 × 45 = 90 g. | 12 |
| 7 | A'nın yoğunluğu 100 ÷ 50 = 2 g/cm³ (6 puan). B'nin yoğunluğu 150 ÷ 50 = 3 g/cm³ (6 puan). B'nin yoğunluğu daha büyüktür (4 puan). Gerekçe: hacimler eşit olduğundan kütlesi büyük olanın yoğunluğu büyüktür (4 puan). | Yoğunluk = kütle ÷ hacim formülüyle iki değer hesaplanıp karşılaştırılır. | 20 |
| 8 | Silindire bir miktar su koyup seviyeyi okur (4 puan). Taşı batırıp yeni seviyeyi okur (4 puan). Hacim = son seviye − ilk seviye (4 puan). Taşın kütlesini terazide ölçer (4 puan). Yoğunluk = kütle ÷ hacim işlemini yapar (4 puan). | Düzensiz katının hacmi suyun yükselmesinden, kütlesi teraziyle bulunur; sonra yoğunluk hesaplanır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Öğrenciler dolu kabın kütlesini sıvının kütlesi sanıp boş kabın kütlesini çıkarmayı unutur. · Öğrenciler taşın hacmini bulurken son su seviyesini hacim olarak yazar.
Öz kontrol: Terazide okuduğum değer yalnız maddeyi mi gösteriyor, yoksa kabı da içeriyor mu?