Fen Bilimleri 6.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 71 Cevapları

Bakır bir metaldir; elektriği iletir, ampul yanar.

1. Bakır tel devreye bağlandığında ampulün durumu gözlenir.
2. Bakır bir metaldir ve elektrik akımını iyi iletir, ampul ışık verir.
3. Bu nedenle bakır tel iletken sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Bakır tel test uçları arasına konduğunda ampul ışık veriyor mu?

Maddenin yapısı, yani metal olup olmaması ve içindeki serbest yüklü tanecikler, iletkenliği belirler.

1. Tablodaki iletken maddeleri bir araya topla: bakır tel, vida ve tuzlu su.
2. Yalıtkanları ayrı grupla: cam çubuk, porselen fincan, plastik çubuk ve tahta çubuk.
3. İletken katıların ortak özelliğini bul: hepsi metaldir.
4. Yalıtkanların metal olmadığını, tuzlu suyun ise içindeki çözünmüş tuz sayesinde ilettiğini belirt.
5. İlişkiyi tek cümlede yaz: maddenin yapısı, yani metal olup olmaması, elektriği iletip iletmeyeceğini belirler.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kendi seçtiğimiz alüminyum folyo iletken, silgi yalıtkan çıktı; bu da metallerin ilettiği, metal olmayan katıların iletmediği yargısını destekler. (Öğrenci tabloya kendi belirlediği malzemeleri ekleyip sonuçlarını ilişkilendirdiyse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Kurduğun ilişki tablodaki yedi maddenin her biri için deneydeki sonucu doğru veriyor mu?

Tablodaki sonuçlardan genel bir yargıya varılır.

1. Tablodaki işaretlerine bakarak ampulü yakan ve yakmayan maddeleri ayır.
2. İletkenlerin metaller ve tuzlu su, yalıtkanların metal olmayan katılar olduğunu belirt.
3. Bu bilgiyi günlük hayata bağla: kablonun içi metal iletken, dış kılıfı plastik yalıtkandır.
4. Fikrini genel bir yargı olarak yaz: iletken ve yalıtkan maddeler farklı amaçlarla kullanılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik kablolarının içi metal, dışı plastik yapılır; böylece akım iletilir ve kullanan kişi çarpılmaktan korunur. (Deney sonuçlarını günlük hayattaki bir kullanımla ilişkilendiren yorum olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her yargıyı tablodan bir örnekle destekleyebiliyor musun?

Sanal deney QR/EBA içeriğine bağlıdır; konu özeti genel bilgiyle yazılmıştır.

1. Karekoddaki etkileşimli içerikte denediğin maddeleri ve ampulün durumunu not al.
2. Ampulü yakan maddeleri iletken, yakmayanları yalıtkan olarak iki grupta topla.
3. Her gruba örnek ver: metaller ve tuzlu su iletken; plastik, cam, tahta ve kauçuk yalıtkandır.
4. Özeti iki üç cümlelik bir paragraf hâlinde kendi sözlerinle yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İletkenler akımı geçirir ve kablolarda kullanılır; yalıtkanlar akımı geçirmez, kablo kılıfı ve priz kapağında koruma sağlar. (Tanımlar doğru verilip kullanım örnekleri eklendiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Özetin iletken ve yalıtkanın tanımını ve her birine en az iki örnek içeriyor mu?

Vida metalden yapılmıştır, elektriği iletir.

1. Vida devreye bağlandığında ampulün durumu gözlenir.
2. Vida metalden yapılmıştır; metaller elektrik akımını iletir, ampul ışık verir.
3. Bu nedenle vida iletken sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Vida test uçlarına değdirildiğinde ampul ışık veriyor mu?

Cam elektriği iletmez, ampul yanmaz.

1. Cam çubuk devreye bağlandığında ampulün durumu gözlenir.
2. Cam elektrik akımını iletmez, ampul ışık vermez.
3. Bu nedenle cam çubuk yalıtkan sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Cam çubuk test uçları arasındayken ampul ışık vermiyor mu?

Porselen elektriği iletmez.

1. Porselen fincan devreye bağlandığında ampulün durumu gözlenir.
2. Porselen elektrik akımını iletmez, ampul ışık vermez.
3. Bu nedenle porselen fincan yalıtkan sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Porselen fincan test uçlarına değdiğinde ampul ışık vermiyorsa yalıtkan sütununu işaretledin mi?

Plastik elektriği iletmez.

1. Plastik çubuk devreye bağlandığında ampulün durumu gözlenir.
2. Plastik elektrik akımını iletmez, ampul ışık vermez.
3. Bu nedenle plastik çubuk yalıtkan sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Elektrik kablolarının dış kılıfı neden plastikten yapılır? Cevabın yalıtkanlıkla uyumlu mu?

Kuru tahta elektriği iletmez.

1. Tahta çubuk devreye bağlandığında ampulün ışık verip vermediğine bakılır.
2. Kuru tahta elektrik akımını iletmez, ampul ışık vermez.
3. Bu nedenle tahta çubuk yalıtkan sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Kuru tahta çubuk test uçları arasındayken ampul ışık veriyor mu?

Tuzlu su sıvı iletkendir; ampul ışık verir.

1. Tuzlu suya iki kablo ucu daldırılıp ampulün durumu gözlenir.
2. Suda çözünmüş tuz elektrik akımının geçmesini sağlar, ampul ışık verir.
3. Bu nedenle tuzlu su iletken sütununa işaretlenir.

Kendini kontrol et: Metal levhalar tuzlu suya daldırıldığında ampul ışık veriyor mu?